AΛAN TIΟYPINΓK Aσκήσεις γεωμετρίας στο γήπεδο ποδοσφαίρου
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
9 λεπτά  |
 |
Με το νέο έτος 1922, ο Άλαν έπρεπε να ακολουθήσει το επόμενο στάδιο, και έτσι
τον έστειλαν στο Χέιζελχαρστ μαζί με τον αδελφό του. Το Χέιζελχαρστ ήταν ένα
μικρό ίδρυμα όπου φοιτούσαν τριάντα έξι αγόρια, από εννέα έως δεκατριών ετών.
H δεσποινίς Τέιλορ, η διευθύντρια του Σεντ Μάικελ, είχε αποφανθεί ότι ο Άλαν
“διέθετε μεγαλοφυΐα”, όμως αυτή η διάγνωση δεν στάθηκε ικανή να τροποποιήσει
το πρόγραμμα. Στον Τζον άρεσε πολύ το περιβάλλον, και τώρα, στο τελευταίο
έτος, ήταν επιμελητής της τάξης. Ο μικρότερος αδελφός του αποδείχθηκε μεγάλο
αγκάθι: πράγματι, ο Άλαν θεωρούσε το καθεστώς του Χέιζελχαρστ σαν ένα είδος
περισπασμού, που κατά την έκφραση της μητέρας του “τού στερούσε τις προσφιλείς
του ενασχολήσεις”. Τώρα που όλη η μέρα ήταν οργανωμένη σε μαθήματα, γεύματα
και παιχνίδια, του έμενε ελάχιστος χρόνος για να επιδίδεται στα χόμπι του.
Είχε αποκτήσει αληθινή μανία με τις κατασκευές από διπλωμένο χαρτί, και όταν
έδειξε και στα υπόλοιπα αγόρια πώς να το κάνουν, ο Τζον έβρισκε παντού μπροστά
του χάρτινες βαρκούλες και βατράχια. Ακολούθησε μια δεύτερη ταπείνωση, όταν ο
κύριος Ντάρλινγκτον ανακάλυψε το πάθος του Άλαν για τους χάρτες, και είχε την
έμπνευση να βάλει διαγώνισμα Γεωγραφίας σε όλη την τάξη, όπου ο Άλαν ήλθε
έκτος αφήνοντας πίσω τον αδελφό του, που έβρισκε τη Γεωγραφία άκρως βαρετή.
Μια άλλη φορά, σε μια σχολική συναυλία, ο Άλαν, που καθόταν στην πίσω σειρά,
μετά βίας συγκρατούσε τα γέλια του καθώς ο Τζον τραγουδούσε σόλο το «Γη της
Ελπίδας και της Δόξας».
Το Πάσχα ο Τζον εγκατέλειψε το Χέιζελχαρστ για να εγγραφεί στο ιδιωτικό
Γυμνάσιο του Μάρλμπορο. Ο κύριος Τιούρινγκ πήρε και πάλι την οικογένεια στη
Σκωτία, τη φορά αυτή στον Λόχινβερ. Ο Άλαν είχε την ευκαιρία να θέσει σε
εφαρμογή τις χαρτογραφικές του γνώσεις στα ορεινά μονοπάτια, και επιπλέον
ψάρευαν στη λίμνη όπου τώρα πλέον ο Άλαν ήταν εκείνος που συναγωνιζόταν τον
Τζον. Τα δύο αδέλφια είχαν ταλέντο στον μη βίαιο ανταγωνισμό, όπως για
παράδειγμα όταν έπαιζαν ένα παιχνίδι με σκοπό να μετριάσουν την αποστροφή που
τους προκαλούσαν οι επισκέψεις του παππού Στόνεϊ: κέρδιζε περισσότερους
πόντους όποιος κατόρθωνε να τον παρασύρει, ή αντίθετα να τον αποτρέψει από τις
βαρετές του αφηγήσεις ιστοριών της λέσχης. Και στο Λόχινβερ ο Άλαν νικούσε
τους πάντες στο μάλλον χυδαίο, κατά την κυρία Τιούρινγκ, άθλημα τού να πετούν
μετά το γεύμα όσο μακρύτερα μπορούσαν τις φλούδες από τα φαγωμένα
φραγκοστάφυλα: φουσκώνοντάς τες επιδέξια, κατόρθωνε να τις εκτοξεύει πέρα από
τον φράχτη.
Στο πρώιμο εκείνο απομεσήμερο της Αυτοκρατορίας, η ζωή στις διακοπές
κυλούσε πολύ ευχάριστα. Όμως τον Σεπτέμβριο οι γονείς του Άλαν τον συνόδευσαν
και πάλι στο Χέιζελχαρστ, και καθώς απομακρύνονταν με το ταξί εκείνος τους
ακολούθησε τρέχοντας με τα χέρια ανοιχτά. Με την καρδιά σφιγμένη, αναχώρησαν
για το Μαντράς. Ο Άλαν εξακολούθησε να αντιμετωπίζει με αποστασιοποιημένο
βλέμμα το καθεστώς του Χέιζελχαρστ. Στα μαθήματα έπαιρνε μέτριους βαθμούς, και
αντίστοιχα η γνώμη του για το ίδρυμα δεν ήταν διόλου κολακευτική. Όταν ο
κύριος Μπλένκινς μύησε την τάξη του στην Στοιχειώδη Άλγεβρα, ο Άλαν έγραφε
στον Τζον: “Έδωσε μια εντελώς εσφαλμένη εντύπωση για το τι αντιπροσωπεύει ο
άγνωστος X”.
Παρότι τον διασκέδαζαν τα φραστικά παιχνίδια και αστεία, μισούσε και φοβόταν
το μάθημα της Γυμναστικής και τα απογευματινά ομαδικά αθλήματα. Τα αγόρια
έπαιζαν χόκεϊ τον χειμώνα και αργότερα ο Άλαν δήλωνε ότι εκείνο που τον
υποχρέωσε να μάθει να τρέχει γρήγορα ήταν η ανάγκη να αποφεύγει την μπάλα.
Πάντως του άρεσε να είναι επόπτης γραμμών στο ποδόσφαιρο, καθώς είχε το
ταλέντο να προσδιορίζει με απόλυτη ακρίβεια το σημείο όπου η μπάλα διέσχιζε τη
γραμμή. Ένα σχολικό τραγουδάκι στο τέλος της χρονιάς σατίριζε αυτή του την
κλίση:
«Ο Τιούρινγκ λατρεύει μετά μανίας
Του ποδοσφαίρου το γήπεδο
Γιατί ασκήσεις γεωμετρίας
Θυμίζει των πλαϊνών γραμμών το επίπεδο»
 |
|
Αριστερά: Ο νεαρός Άλαν Τιούρινγκ με τους γονείς του και μια οικογενειακή |
Αργότερα ένα άλλο στιχάκι μιλούσε για το πώς “κοιτούσε τις μαργαρίτες
να μεγαλώνουν” την ώρα του χόκεϊ, μια εικόνα που ενέπνευσε στη μητέρα του ένα
αλλόκοτο σχέδιο με μολύβι. Και μολονότι αυτό ήταν ένα αστείο για την
ονειροπόλο του παθητικότητα, ίσως η συγκεκριμένη παρατήρηση να εμπεριείχε μια
δόση αλήθειας. Γιατί όντως είχε συμβεί κάτι καινούργιο.
Στα τέλη του 1922, ένας άγνωστος ευεργέτης τού χάρισε ένα βιβλίο με τίτλο «Τα
Θαύματα της Φύσης που πρέπει να γνωρίζει κάθε παιδί» («Natural Wonders Every
Child Should Know»). Αργότερα ο Άλαν αποκάλυψε στη μητέρα του ότι το βιβλίο
αυτό τού άνοιξε τα μάτια για την επιστήμη. Και όντως θα πρέπει να ήταν η πρώτη
φορά που συνειδητοποιούσε ότι υπάρχει ένα ιδιαίτερο είδος γνώσης που
αποκαλείται “επιστήμη”. Πάνω από όλα όμως, του άνοιξε το βιβλίο της ζωής. Αν
πρέπει να αναζητήσουμε ποιο πράγμα τον επηρέασε περισσότερο από κάθε τι, θα
καταλήξουμε σε εκείνο το ανάγνωσμα, που όπως τόσα νέα πράγματα προερχόταν από
την Αμερική.
Το συγκεκριμένο βιβλίο πρωτοεκδόθηκε το 1912 και ο συγγραφέας του, ο Έντουιν
Τένεϊ Μπριούστερ, το περιέγραφε ως «… την πρώτη απόπειρα να μυηθούν οι
νεαροί αναγνώστες σε ορισμένα θέματα που συνδέονται χαλαρά μεταξύ τους, αλλά
που είναι πολύ σύγχρονα και συνήθως υπάγονται στην κατηγορία της Γενικής
Φυσιολογίας. Πρόκειται, εν ολίγοις, για μια προσπάθεια να οδηγηθούν τα παιδιά
από οκτώ έως δέκα ετών να θέσουν κατ’ αρχάς και στη συνέχεια να απαντήσουν το
ερώτημα: Τι κοινό έχω με τα άλλα ζωντανά πλάσματα, και πού διαφέρω από αυτά;
Παρεμπιπτόντως, επιχείρησα επιπλέον να καθορίσω ένα πλαίσιο ώστε ο αμήχανος,
αλλά σοβαρά σκεπτόμενος γονέας να μπορέσει ο ίδιος να στηρίξει τις απαντήσεις
του σε ορισμένα δύσκολα ερωτήματα που θέτουν όλα τα παιδιά – και ιδίως στο
δυσκολότερο από αυτά: Με ποια γενετική διαδικασία ήλθα τελικά εγώ σε αυτό τον
κόσμο;».
Με άλλα λόγια, ήταν ένα βιβλίο για το σεξ και την επιστήμη, που άρχιζε με το
“Πώς το κοτόπουλο μπήκε μέσα στο αυγό”, συνέχιζε με “Μερικά άλλα είδη αυγών”,
για να καταλήξει στο “Από τι είναι φτιαγμένα τα αγοράκια και τα κοριτσάκια.
Είναι αλήθεια, παρατηρούσε ο Μπριούστερ, ότι, όπως λέει και το παιδικό
τραγουδάκι, τα αγοράκια και τα κοριτσάκια δεν είναι καθόλου ίδια, και είναι
μάταιο να προσπαθεί κανείς να τα κάνει να μοιάζουν. H ακριβής φύση αυτής της
διαφοράς δεν αποκαλυπτόταν, και ο Μπριούστερ έκανε μια μεγάλη παρέκβαση για τα
αυγά που γεννούν οι αστερίες και οι αχινοί, πριν επανέλθει τελικά στο
ανθρώπινο σώμα:
Επομένως δεν είμαστε φτιαγμένοι όπως ένα τσιμεντένιο ή ένα ξύλινο σπίτι, αλλά
μάλλον σαν ένα σπίτι από τούβλα. Αποτελούμαστε από μικρά ζωντανά τούβλα.
Μεγαλώνουμε επειδή αυτά τα ζωντανά τούβλα διαιρούνται σε μισά τούβλα, και
ύστερα μετατρέπονται ξανά σε ολόκληρα. Πώς όμως ξέρουν πότε και πού να
μεγαλώσουν γρήγορα ή να μεγαλώσουν αργά ή να μη μεγαλώσουν καθόλου, αυτό δεν
έχει κανείς ως τώρα καταφέρει να το ανακαλύψει.
Εκείνο όμως που κυρίως προκάλεσε το ενδιαφέρον του Άλαν, ήταν μια εικόνα του
εγκεφάλου:
«Καταλαβαίνεις τώρα γιατί πρέπει να πηγαίνεις στο σχολείο πέντε ώρες την ημέρα
και να κάθεσαι σε ένα σκληρό κάθισμα μελετώντας δύσκολα μαθήματα, ενώ θα σου
ήταν πολύ πιο ευχάριστο να το σκάσεις και να πας να κολυμπήσεις; Αυτό
συμβαίνει επειδή πρέπει να χτίσεις τις περιοχές σκέψης στον εγκέφαλό σου…
Αρχίζουμε νέοι, ενώ ο εγκέφαλος ακόμη αναπτύσσεται. Μετά από πολλά χρόνια
εργασίας και μελέτης, σχηματίζουμε σιγά-σιγά τις περιοχές σκέψης πάνω από το
αριστερό μας αυτί, τις οποίες θα χρησιμοποιούμε στην υπόλοιπη ζωή μας. Όταν
έχουμε μεγαλώσει, δεν μπορούμε πλέον να σχηματίσουμε νέες περιοχές σκέψης…».
Έτσι η επιστήμη αιτιολογούσε ακόμη και το σχολείο.
Εκτός από το να παρατηρεί τις μαργαρίτες, στον Άλαν άρεσε να εφευρίσκει
πράγματα. Στις 11 Φεβρουαρίου 1923 έγραφε στους γονείς του:
«Αγαπημένοι μου Μαμά και Μπαμπά,
Έχω ένα υπέροχο πράγμα, ένα είδος σινεμά, μου το έδωσε ο Μάικλ Σιλς και
μπορείς να σχεδιάσεις νέα φιλμ, γι’ αυτό και σας έφτιαξα ένα αντίγραφό του για
πασχαλινό δώρο και σας το στέλνω σε χωριστό φάκελο. Αν θέλετε περισσότερα φιλμ
μπορώ να τα παραγγείλω, υπάρχουν 16 φωτογραφίες στο καθένα αλλά ανακάλυψα ότι
μπορώ να σχεδιάσω “Το αγόρι στεκόταν στο τραπέζι του τσαγιού”, ξέρετε το
στιχάκι το εμπνευσμένο από το ποίημα Καζαμπιανκά. Πάλι ήμουν 2ος αυτή την
εβδομάδα. H οικονόμος στέλνει την αγάπη της, είπε ότι αφού γράφω τόσο πολύ
πρέπει να πάρω νέες μύτες μολυβιών από τον T. Ουέλς και τώρα γράφω με αυτές.
Αύριο έχουμε διάλεξη, ο Ουέινράιτ ήταν από τους τελευταίους αυτή την εβδομάδα,
αυτό είναι το μελάνι που επινόησα».
Οι δάσκαλοι έκαναν ό,τι περνούσε από το χέρι τους για να αποθαρρύνουν το
ατελέσφορο κατ’ αυτούς ενδιαφέρον του Άλαν για την επιστήμη, όμως δεν
μπορούσαν να σταματήσουν τις εφευρέσεις του – ιδίως μηχανές που τον βοηθούσαν
στα προβλήματά του με το γράψιμο τα oποία εξακολουθούσαν να τον ταλανίζουν:
«1 Απριλίου (Πρωταπριλιά)
Μαντέψτε με τι γράφω. Είναι μια δική μου εφεύρεση, είναι ένας στυλογράφος σαν
αυτόν [πρόχειρο διάγραμμα], βλέπετε για να το γεμίσεις ζουλάς το σημείο E
[μαλακό άκρο του γεμιστή του στυλογράφου] και μετά το αφήνεις και έτσι ρουφά
προς τα πάνω το μελάνι και γεμίζει. Το ρύθμισα έτσι ώστε, όταν το πατώ ελαφρά,
να κατεβαίνει λίγο μελάνι, όμως διαρκώς φράζει.
Αναρωτιέμαι αν ο Τζον πρόλαβε να δει το άγαλμα της Ζαν ντ’ Αρκ γιατί βρίσκεται
στη Ρουέν. Τη Δευτέρα που μας πέρασε είχαμε αγώνα, λυκόπουλα εναντίον
προσκόπων, ήταν μάλλον συναρπαστικό. Την εβδομάδα αυτή δεν ανακοινώθηκε σειρά
κατάταξης, ελπίζω να αρέσει στον Τζον η Ρουέν, σήμερα δεν έχω όρεξη να γράψω
πολλά, συγγνώμη. H οικονόμος λέει πως ο Τζον έστειλε κάτι».
H νέα του αυτή εφεύρεση έδωσε λαβή για ένα ακόμη τραγουδάκι σχετικά με ένα
στυλογράφο “που έσταζε για τέσσερις”. Μια άλλη επιστολή του τον Ιούλιο,
γραμμένη με πράσινο μελάνι, που προφανώς απαγορευόταν, περιέγραφε μια άκρως
τολμηρή ιδέα για μια γραφομηχανή.
Οι χάρτες τον ενδιέφεραν από παλιά, ενώ του άρεσαν και τα οικογενειακά
δένδρα, καθώς η άκρως ιδιόρρυθμη γενεαλογία των Τιούρινγκ, με τα άλματά της
από κλάδο σε κλάδο μετά τον πρώτο βαρονέτο και τις τεράστιες βικτωριανές της
οικογένειες, εξασκούσε την ευστροφία του. Το σκάκι ήταν η πιο κοινωνική από
τις δραστηριότητές του. Επίσης έβρισκε τα μαθήματα στο τμήμα A2 “πολύ πιο
ενδιαφέροντα”. Ωστόσο όλα αυτά ωχριούσαν μπροστά στη χημεία. Ο Άλαν πάντα
αγαπούσε τις συνταγές, τα παράξενα αφεψήματα και τα δικής του επινόησης
μελάνια, ενώ στη διάρκεια της διαμονής του με τους Μέγιερς είχε δοκιμάσει στο
δάσος να ψήσει πηλό. H ιδέα επομένως των χημικών διαδικασιών δεν θα πρέπει να
του ήταν ξένη. Άλλωστε στις θερινές διακοπές στην Οξφόρδη οι γονείς του τού
επέτρεψαν για πρώτη φορά να παίξει με ένα κουτί χημικά.
INFO
 |
Άντριου Χότζες, «Αλαν Τιούρινγκ: το Αίνιγμα». Θα κυκλοφορήσει σύντομα από τις
εκδόσεις Π. Τραυλός.
Επιμέλεια: Έφη Φαλίδα
Google news
