Άναψε φωτιές το ενδεχόμενο δανεισμού

Το Βρετανικό Μουσείο έχει κρατήσει μυστικές τις συζητήσεις με την ελληνική κυβέρνηση σχετικά με την πρόταση επιστροφής των Μαρμάρων του Παρθενώνα στην Αθήνα για τους Ολυμπιακούς του 2004. Στην προτεινόμενη συμφωνία, ο εκθεσιακός χώρος του Νέου Μουσείου Ακροπόλεως πιθανόν να σχεδιασθεί επίσημα ως παράρτημα του Βρετανικού Μουσείου, αναφέρει το δημοσίευμα των «Κυριακάτικων Τάιμς»

H βρετανική εφημερίδα αποκαλύπτει ότι διαμείβονται μυστικές συνομιλίες μεταξύ
Βρετανικού Μουσείου και ελληνικής κυβέρνησης για την επιστροφή των Μαρμάρων
του Παρθενώνα με τη μορφή «δανείου» για την περίοδο των Ολυμπιακών Αγώνων
2004. Το Βρετανικό Μουσείο έσπευσε χθες, μετά το δημοσίευμα της εφημερίδας, να
«παγώσει» το θέμα και να ανακοινώσει ότι η θέση του Μουσείου είναι αμετάβλητη
για τη μη επιστροφή των Μαρμάρων. Διευκρίνισε όμως ότι γίνονται συνομιλίες με
την ελληνική κυβέρνηση για δανεισμό άλλων έργων τέχνης που θα παρουσιαστούν σε
εκθέσεις στο πλαίσιο της Πολιτιστικής Ολυμπιάδας. Πάντως στην Ελλάδα, τόσο από
την πλευρά του υπουργού Πολιτισμού κ. Ευάγγελου Βενιζέλου όσο και του προέδρου
του Οργανισμού Μουσείου Ακροπόλεως κ. Δημήτρη Παντερμαλή, τονιζόταν χθες ότι
το σημαντικότερο αυτή τη στιγμή είναι ότι παραμένει ανοιχτός ο διάλογος με το
Βρετανικό Μουσείο. Και ο υπουργός Πολιτισμού Ευάγγελος Βενιζέλος με χθεσινή
ανακοίνωσή του προτείνει «τη δημιουργία μιας κοινής έκθεσης των Γλυπτών του
Παρθενώνα στην Αθήνα για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004».

Στο εκτενές ρεπορτάζ των «Κυριακάτικων Τάιμς», με τίτλο «Το Μουσείο σε
μυστικές συνομιλίες για την επιστροφή των Μαρμάρων», που υπογράφει ο
δημοσιογράφος Jon Ungoed-Thomas, αναφέρονται τα εξής: «Το Βρετανικό Μουσείο
έχει κρατήσει μυστικές τις συζητήσεις με την ελληνική κυβέρνηση σχετικά με την
πρόταση επιστροφής των Μαρμάρων του Παρθενώνα στην Αθήνα για τους Ολυμπιακούς
του 2004. Την περασμένη εβδομάδα το μουσείο επιβεβαίωσε ότι είχε συνομιλήσει
με τους Έλληνες για να τους δανείσουν τα Γλυπτά, παρά το ότι επαναλαμβάνουν
πως αυτά θα παραμείνουν στη Βρετανία, ενώ έχουν αρχίσει τα έργα για το Μουσείο
της Ακρόπολης στην Αθήνα, το οποίο σχεδιάστηκε ειδικά ώστε να εκθέσει τα
γλυπτά. Σε αυτήν την προτεινόμενη συμφωνία, ο εκθεσιακός χώρος πιθανόν να
σχεδιασθεί επίσημα ως παράρτημα του Βρετανικού Μουσείου. Ο Νιλ ΜακΓκρέγκορ, ο
διευθυντής του Μουσείου, επιβεβαίωσε για πρώτη φορά την τελευταία εβδομάδα ότι
το Μουσείο θα εξετάσει το ενδεχόμενο ενός «δανείου».

Στο μεταξύ η Ουνέσκο ενθαρρύνει τον διάλογο μεταξύ των δύο χωρών. Ο εκπρόσωπος
πολιτιστικής κληρονομιάς Γκουίντο Καρντούτσι δήλωσε πως ο διάλογος αυτός
εστιάζεται στο πότε τα Γλυπτά θα εκτεθούν στην Αθήνα, «πιθανόν μέσα από ένα
δάνειο και ιδιαίτερα με την προοπτική των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004 που
πλησιάζουν».

«Είναι επίσης κατανοητό», γράφουν οι «Times», «ότι μία εναλλακτική πρόταση που
εξετάζουν οι Έλληνες να έγινε από τον πρώην υπουργό Εξωτερικών λόρδο Όουεν. Ο
οποίος, κατά την επίσκεψή του στην Αθήνα τον περασμένο Μάρτιο, πρότεινε στους
Έλληνες μία συμφωνία που θα επιτρέπει στις δύο χώρες να μοιράζονται τα Γλυπτά
υπό την αυστηρή επίβλεψη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

H ελληνική πλευρά έχει ήδη αποδεχθεί ότι τα Γλυπτά του Παρθενώνα θα
παραμείνουν στην ιδιοκτησία του Βρετανικού Μουσείου».

Το δημοσίευμα αναφέρει ότι σε ανακοίνωση του Βρετανικού Μουσείου την περασμένη
εβδομάδα απέκλειε τη «μόνιμη απομάκρυνση» των Γλυπτών, αλλά αντίθετα με
προηγούμενες ανακοινώσεις δεν απέρριπτε τον δανεισμό. Το ίδιο δημοσίευμα
αποκαλύπτει ότι ο διευθυντής του Βρετανικού Μουσείου Νιλ ΜακΓκρέγκορ βρίσκεται
σε τακτική επικοινωνία με τον καθηγητή Δημήτρη Παντερμαλή, πρόεδρο του
Οργανισμού του Μουσείου της Ακρόπολης.

«TA NEA» επικοινώνησαν με τον κ. Παντερμαλή σχετικά με το δημοσίευμα των
«Times» και ο καθηγητής Κλασσικής Αρχαιολογίας του ΑΠΘ δήλωσε:

«Υπάρχει ένα γενικό μόνο πλαίσιο συζητήσεων, το οποίο ήδη έχει τεθεί από τη
συνάντηση του υπουργού Πολιτισμού κ. Βενιζέλου με τον Βρετανό ομόλογό του».

Την περασμένη εβδομάδα ο λόρδος Όουεν απάντησε στους «Times» πως « η
ελληνική πλευρά θα πρέπει να κατανοήσει ότι θα πρέπει να υπάρξει αληθινή
συμμετοχή ώστε να επιτευχθεί μία συμφωνία. Επίσης να υπάρξει μία συνθήκη στο
πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης μεταξύ των δύο υπουργών Πολιτισμού».

Ο σύμβουλος Τύπου της ελληνικής πρεσβείας στο Λονδίνο, δόκτωρ Νίκος Παπαδάκης,
δήλωσε επίσης στην αγγλική εφημερίδα ότι «είναι η πρώτη φορά που οι συζητήσεις
συνεχίζονται και το θεωρούμε πολύ ενθαρρυντικό. Τώρα δεν έχω αμφιβολία ότι τα
Μάρμαρα θα επιστρέψουν στην Αθήνα».

Ωστόσο, το Βρετανικό Μουσείο με χθεσινή ανακοίνωσή του χαρακτηρίζει
αναληθή τα δημοσιεύματα των «Times». Και επισημαίνει, μεταξύ άλλων, τα εξής:
«Το δημοσίευμα των “Κυριακάτικων Τάιμς” παρερμηνεύει σοβαρότατα τη φύση των
συνομιλιών του Βρετανικού Μουσείου με την ελληνική πλευρά. Οι συνομιλίες
επικεντρώνονται όχι στην πιθανή μεταφορά των Γλυπτών του Παρθενώνα, αλλά σε
άλλους τομείς ακαδημαϊκής συνεργασίας. Αυτές οι συνομιλίες καλύπτουν επίσης τα
σημαντικά δάνεια ελληνικών και ευρωπαϊκών έργων τέχνης, τα οποία και θα
δανείσει το Βρετανικό Μουσείο στο πλαίσιο συνεργασίας στην Ελλάδα, εν όψει των
εκθέσεων που θα πραγματοποιηθούν στη διάρκεια της Πολιτιστικής Ολυμπιάδας.
Επαναλαμβάνουμε ότι η θέση του Βρετανικού Μουσείου για τα Γλυπτά του Παρθενώνα
παραμένει αμετάβλητη».

ΝΕΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ

Έτοιμη έως το 2004 η αίθουσα των Γλυπτών

H μακέτα του Νέου Μουσείου Ακροπόλεως, που σχεδιάστηκε από τον αρχιτέκτονα Μπερνάρ Τσούμι

Το Νέο Μουσείο Ακροπόλεως έχει σχεδιαστεί για να αποτελέσει ένα από τα
μεγαλύτερα, σε ευρωπαϊκό τουλάχιστον επίπεδο, αρχαιολογικά μουσεία. Θα
συνδυάζει ένα υπέργειο με ένα υπόγειο μουσείο – ανασκαφή, χρησιμοποιώντας κατά
κύριο λόγο τον φυσικό φωτισμό και θα ανεγερθεί στο οικόπεδο Μακρυγιάννη, σε
έναν αρχαιολογικό χώρο σχεδόν 3.200 τ.μ., σε μια προσπάθεια να βρίσκεται σε
ισορροπία με τον Ιερό Βράχο, με το κτίριο Βάιλερ που υπάρχει στον ίδιο χώρο
και με τον παρακείμενο σταθμό του Μετρό.

H είσοδός του θα είναι επί του πεζοδρόμου της Διονυσίου Αρεοπαγίτου, όπου τους
επισκέπτες θα υποδέχεται μια μετέωρη γυάλινη γέφυρα. Κάτω από τα πόδια τους θα
προβάλλουν οι πρώτες αρχαιότητες και τα υστερορωμαϊκά και πρωτοχριστιανικά
κτίσματα θα τους ακολουθούν μέχρι τον χώρο υποδοχής του Μουσείου και τη ράμπα
που θα τους οδηγεί στην αίθουσα με τα γλυπτά της αρχαϊκής εποχής.

Οι κυλιόμενες σκάλες θα ανεβάζουν κατόπιν τους επισκέπτες στο αίθριο με
τις οικοδομικές επιγραφές που αποκαλύπτουν οικονομικές λεπτομέρειες για την
κατασκευή του Ναού της Αθηνάς. Το επόμενο βήμα θα οδηγεί στην κεντρική αίθουσα
που θα φιλοξενήσει τα γλυπτά του Παρθενώνα – αυτά που βρίσκονται στο πάνω στον
Ιερό Βράχο Μουσείο Ακροπόλεως καθώς και εκείνα που βρίσκονται στο Βρετανικό
Μουσείο, όταν επιστραφούν στην Ελλάδα. H αίθουσα θα έχει οπτική επαφή και από
τη βόρεια και από τη δυτική πλευρά της με τον Ιερό Βράχο και θα φωτίζεται από
φυσικό κυρίως φως.

«Πρωταγωνίστριες» του Νέου Μουσείου Ακροπόλεως θα είναι οι Καρυάτιδες που θα
προβάλλουν πάνω σε μία πλατφόρμα ύψους 12 μέτρων από το έδαφος, την οποία θα
αντικρύζει κανείς μετά την αίθουσα των γλυπτών της Αθηνάς Νίκης ενώ, πριν
φύγει, ο επισκέπτης θα μπορεί να δει αρχαιότητες που φθάνουν μέχρι και τη
ρωμαϊκή εποχή.

Εκτός από τη «διαδρομή» αυτή, εκείνοι που επιθυμούν περισσότερες λεπτομέρειες,
μετά τη γυάλινη γέφυρα θα έχουν τη δυνατότητα να ακολουθήσουν το μεταλλικό
μονοπάτι που οδηγεί στον αρχαίο δρόμο και προσφέρει πανοραμική θέα της
ανασκαφής – ένα τρίκογχο κτίριο του 7ου μ.X. αιώνα, ρωμαϊκές και
παλαιοχριστιανικές οικίες του 5ου και του 6ου αιώνα μ.X. και ένα λουτρό που
βρισκόταν σε χρήση από την υστερορωμαϊκή εποχή μέχρι τον 7ο αιώνα μ.X.

Ο περίπατος θα καταλήγει σε μια υπόγεια αίθουσα στην οποία θα μπορεί
κανείς να δει μεγάλο αψιδωτό κτίριο του 7ου μ.X. αιώνα, δεξαμενή με νερό,
γειτονικό πηγάδι και παρακείμενο κυκλικό οικοδόμημα, όπου θα εκτίθενται και τα
κινητά ευρήματα της ανασκαφής στον χώρο – από γλυπτά της κλασικής εποχής έως
νομίσματα και αγγεία της βυζαντινής εποχής.

H ανέγερση του Μουσείου προχωρεί παρά τις αντιξοότητες. Το Κεντρικό
Αρχαιολογικό Συμβούλιο έχει δώσει τις απαραίτητες εγκρίσεις, ενώ το Συμβούλιο
της Επικρατείας, στο οποίο είχαν προσφύγει περίοικοι και είχε αποφασίσει την
προσωρινή αναστολή των εργασιών, έδωσε τελικά την άδεια για τη συνέχισή τους.
Οι εργασίες ανέγερσης πρόκειται να ξεκινήσουν το φθινόπωρο και, κατά τον
υπουργό Πολιτισμού κ. Ευάγγελο Βενιζέλο, η αίθουσα των Γλυπτών του Παρθενώνα
θα είναι έτοιμη εντός του 2004.

H απάντηση Βενιζέλου

Ο υπουργός Πολιτισμού Ευάγγελος Βενιζέλος, απαντώντας σχετικά με το φλέγον
δημοσίευμα, δήλωσε: «H ελληνική θέση για την επιστροφή των Μαρμάρων είναι πολύ
απλή και σταθερή. Στο πλαίσιο των κοινών πολιτιστικών παραδόσεων και των
στενών πολιτιστικών δεσμών των δύο χωρών, προτείνουμε τη δημιουργία μίας
ενιαίας κοινής έκθεσης των Γλυπτών του Παρθενώνα. Τα Μάρμαρα μπορεί να βρεθούν
έτσι στην Αθήνα για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004 με τη συνεργασία των δύο
μουσείων, του Βρετανικού Μουσείου και του Νέου Μουσείου Ακροπόλεως. H ελληνική
πλευρά είναι έτοιμη να υπογράψει όλες τις αναγκαίες συμβάσεις, τόσο μεταξύ των
δύο μουσείων όσο και μεταξύ των δύο κυβερνήσεων. Άλλωστε οι δυο χώρες είναι
μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και φυσικά της Ουνέσκο. H ανταπόκριση της
βρετανικής πλευράς σε αυτήν την ελληνική πρόταση θα ήταν μία πολιτιστική αλλά
και πολιτική πρωτοβουλία οικουμενικών διαστάσεων».

Το ιστορικό της περιπέτειας

Ο λόρδος Έλγιν

1799. Ο λόρδος Έλγιν φθάνει στην Κωνσταντινούπολη ως πρέσβης της
Αγγλίας στην Υψηλή Πύλη.

1801. Ο Έλγιν, εκμεταλλευόμενος τη θέση και τις γνωριμίες του, παίρνει
στα χέρια του σουλτανικό έγγραφο που του επιτρέπει να κάνει στον Ιερό Βράχο
ανασκαφές, εκμαγεία και αντίγραφα των Γλυπτών του Παρθενώνα. Με τη συνεργασία
του Ιταλού ζωγράφου Τζοβάνι Μπατίστα Λουζιέρι αρχίζει την «αποκαθήλωση» των
Μαρμάρων, προκαλώντας ζημιές ανεπανόρθωτες στο μνημείο.

1802. Με την πρόφαση ότι τα γλυπτά κινδυνεύουν, ο Έλγιν, πιέζοντας τις
τουρκικές αρχές της Αθήνας, μεταφέρει στο μέγαρό του στο Λονδίνο διακόσιους
τόνους τής πιο υψηλής αρχαίας τέχνης συσκευασμένους σε πενήντα κιβώτια.

1816. Ο Έλγιν, καταχρεωμένος από την εποχή της μεταφοράς και
χρεοκοπημένος, και ενώ ο αγγλικός Τύπος έχει ξεσηκωθεί εναντίον του και οι
διαμαρτυρίες έχουν προ πολλού φουντώσει εκ μέρους διακεκριμένων Άγγλων με
πρώτο τον λόρδο Βύρωνα, πουλάει τα Μάρμαρα στη βρετανική κυβέρνηση αντί 35.000
λιρών – τα μισά χρήματα απ’ όσα είχε ισχυριστεί ότι είχε ξοδέψει -ποσό το
οποίο τελικά και δεν εισπράττει. H κυβέρνηση τα παραχωρεί στο Βρετανικό
Μουσείο.

1982. H τότε υπουργός Πολιτισμού Μελίνα Μερκούρη θέτει για πρώτη φορά
το αίτημα της επιστροφής των Μαρμάρων του Παρθενώνα στην Παγκόσμια Διάσκεψη
της Ουνέσκο στο Μεξικό.

1998. Κυκλοφορεί στο Λονδίνο σε τρίτη, ανανεωμένη και συμπληρωμένη με
σημαντικά ντοκουμέντα, έκδοση το βιβλίο – καταπέλτης του Βρετανού ιστορικού
και συγγραφέα Ουίλιαμ Σεν Κλερ «Ο λόρδος Έλγιν και τα Μάρμαρα», που είχε
πρωτοκυκλοφορήσει το 1967 και που με τις αποκαλύψεις του για την
«κακομεταχείριση» της οποίας έχουν τύχει τα Μάρμαρα στο Βρετανικό Μουσείο
προκαλεί σάλο και ενισχύει τα «υπέρ» στο ελληνικό αίτημα για την επιστροφή των
Μαρμάρων.

2002. Ο υπουργός Πολιτισμού κ. Ευάγγελος Βενιζέλος επισκέπτεται το
Βρετανικό Μουσείο και θέτει τον διάλογο με τους Βρετανούς σε νέα βάση.

LINKS

http://www.culture.gr

http://www.thebritishmuseum.ac.uk/