Δρόμοι

Οι φωτογραφίες…

… των δύο νεκρών δεν ήταν ωραίο θέαμα. Δεν είναι ποτέ. Όμως, οι ΗΠΑ λένε πως
η απόφασή τους να δοθούν στη δημοσιότητα ήταν δικαιολογημένη και σύμφωνη με
την πολεμική παράδοση, αφού και ο Μέγας Αλέξανδρος έκανε το ίδιο. «H απόφαση
ήταν απόλυτα σωστή», είπε ο υπουργός Άμυνας Ντόναλντ Ράμσφελντ. «Ο ιρακινός
λαός περίμενε μια επιβεβαίωση και έπρεπε να του την δώσουμε». Με τόσα ψέματα
που μας έχουν πει γι’ αυτόν τον πόλεμο ­ και για πολλούς άλλους ­ οι
Αμερικανοί είχαν για μια φορά την ευκαιρία να πουν την αλήθεια. Είχαν, λοιπόν,
κάθε λόγο να την διατυμπανίσουν επιδεικτικά, περιφέροντας σαν τρόπαια τις
φωτογραφίες των σκοτωμένων γιων του Σαντάμ.

H απόφαση…

… των Αμερικανών βρήκε πολλούς επικριτές αλλά και αρκετούς υπερασπιστές.
Μόνο που αυτοί χρειάστηκε να ανατρέξουν πολλά χρόνια πίσω και να καταφύγουν σε
μάλλον δυσανάλογες συγκρίσεις. «Όταν ο Μέγας Αλέξανδρος πέθανε σε ηλικία 33
ετών, βαλσάμωσαν το σώμα του με μέλι, το τοποθέτησαν σε ένα γυάλινο φέρετρο
και το διατήρησαν όσο χρειαζόταν, για να πάει ο κόσμος να το δει», είπε ο Πολ
Λέβινσον, καθηγητής της Δημοσιογραφίας στο Πανεπιστήμιο Φόρνταμ. Και έφερε κι
άλλα ιστορικά παραδείγματα διάσημων ή διαβόητων νεκρών, που πειστήριο για τον
θάνατό τους αποτέλεσε η επίδειξη των πτωμάτων τους: Τζέσε Τζέιμς, Μπενίτο
Μουσολίνι, Τσε Γκεβάρα, Νικολάε Τσαουσέσκου. Πιστεύουμε πως στην περίπτωση των
Αμερικανών, μάλλον θα ταίριαζαν ιστορικά παραδείγματα από την παράδοση των
Ούνων και των Μογγόλων: αυτοί το είχαν συνήθειο να παλουκώνουν τα κεφάλια των
εχθρών τους και να τα γυροφέρνουν.

H γερμανική…

… εφημερίδα «Φρανκφούρτερ Ρουντσάου» επικρίνει τους Αμερικανούς. «Πρόκειται
για ένα ζήτημα ανθρώπινης αξιοπρέπειας», γράφει στο κύριο άρθρο της. «Αδιάφορο
τι εγκλήματα μπορεί να έκαναν ο Ουντάι και ο Κουσάι, η επίδειξη των νεκρών
αποτελεί παραβίαση των βασικών αρχών του πολιτισμένου κόσμου». Ο Μπομπ Στιλ,
ειδικός στη δημοσιογραφική δεοντολογία από το Ινστιτούτο Πόιντερ της Φλόριδας,
λέει πως υπήρχε νόμιμη δημοσιογραφική αιτία για τη δημοσίευση των φωτογραφιών
των νεκρών. Λέει όμως κι άλλα. Πως η δημοσίευσή τους είναι κάπως ασυμβίβαστη
με τις ζωηρές αντιρρήσεις που είχε εκφράσει η αμερικανική κυβέρνηση, όταν η
αραβική τηλεόραση έδειχνε εικόνες Αμερικανών αιχμαλώτων πολέμου. «Υπάρχει μια
ασυνέπεια, ένα παράδοξο, ίσως και μια υποκρισία», λέει ο Μπομπ Στιλ, «όταν από
τη μια η κυβέρνηση υπερασπίζεται θερμά τη δημοσίευση ορισμένων πληροφοριών και
από την άλλη απαγορεύει αυστηρά τη δημοσίευση κάποιων άλλων».

Αν κάτι…

… έλειψε από τη φωτογραφική «ενημέρωση» την οποία μας επιφύλαξαν οι
Αμερικανοί, σίγουρα ήταν η φωτογραφία του σκοτωμένου παιδιού του Κουσάι. Πώς
να δείξεις το πιθανώς παραμορφωμένο και σίγουρα άψυχο κορμί ενός
δεκατετράχρονου, γαζωμένο από σφαίρες; Όχι μονάχα να δείξεις αλλά ούτε να πεις
δεν μπορείς γι’ αυτό. Άσχημο θέαμα.