Παραλία μέσω πλαστικής χειρουργικής

Όλοι μαζί στην «παραλία» του Σηκουάνα μοιράζονται την ίδια ψευδαίσθηση, προσποιούνται με πάθος και ειλικρίνεια ότι απολαμβάνουν, τόσο, που τους συμβαίνει στ’ αλήθεια

Κουβαλήθηκαν τόνοι άμμου και κατασκευάστηκε μια παραλία στην όχθη του
Σηκουάνα. Το είδαμε σε όλα τα δελτία ειδήσεων αυτό το παράδοξο θέαμα, που
θύμιζε παραλία, που είχε το σκηνικό, είχε και λουόμενους υποτίθεται, μόνο που
δεν κολυμπούσαν, καταβρέχονταν στα σιντριβάνια. Και αυτά κατασκευασμένα, για
να μην πάθουν οι άνθρωποι θερμοπληξία στον ήλιο, μια και το νερό του ποταμού
είναι βρώμικο. Εκεί, στην καρδιά του Παρισιού, στο ιλ Σεν Λουί, μας είπαν τα
ρεπορτάζ, στο πιο παραδοσιακό, ατμοσφαιρικό κομμάτι του Σηκουάνα, το σκηνικό
άλλαξε, σαν να είναι η πόλη και η ιστορία της ένα εύπλαστο υλικό που
μετασχηματίζεται ανάλογα με τις ανάγκες των εποχών και των κατοίκων. Ωραία
ιδέα. Τι άλλο είναι η πόλη αν όχι αυτό; Να την φέρουμε στα μέτρα μας, να
ανταποκριθεί στις ανάγκες μας.

Ίσως όχι ακριβώς στα μέτρα μας, ίσως όχι απολύτως στις ανάγκες μας. Χρειάζεται
και η προσποίηση, η αποδοχή της σκηνοθεσίας, του θεάματος που αντικαθιστά την
πραγματικότητα. Κάνουμε σαν να υπάρχει παραλία, για να θυμηθούμε τον
Μποντριγιάρ, και ας μην υπάρχει στ’ αλήθεια. H απόλαυση δεν είναι ολόκληρη,
έχει ερεθίσματα για να συμβεί και συμβαίνει με λίγη φαντασία και περισσότερη
ανάγκη για να συμβεί. Ενθουσιασμένοι οι Παριζιάνοι με την παραλία τους, την
έβρισκαν καταπληκτική, ιδανική ιδέα με την ειλικρινή χαρά του ανθρώπου, που
ξέρει πως ολόκληρο το όνειρο δεν μπορεί να γίνει πραγματικότητα, αλλά και αυτή
που του προσφέρεται μοιάζει τόσο με το όνειρό του. Και καλύτερη, γιατί δεν
έχει κόπο, δεν έχει σωματική δαπάνη, έχει μόνο απόλαυση.

Μπροστά από τους τρισευτυχισμένους Παριζιάνους, που αλείφονταν με
αντηλιακά, όπως όλοι στις παραλίες, που απολάμβαναν τον ήλιο της πόλης τους,
αυτόν τον φιλτραρισμένο από το νέφος, δεν έχει σημασία, κυλούσε ο πανβρώμικος,
απαγορευτικός Σηκουάνας, μέρος του σκηνικού, της προσποίησης. Μόνο εικόνα,
μόνο για να ακουμπήσει το βλέμμα σε υδάτινο ορίζοντα και να κρατήσει τη
φαντασία ζωντανή. Μια ευφραντική τεχνική και αυτή από τις μύριες που έχουν
εφευρεθεί για να ικανοποιήσουν ανάγκες της ψυχής και του κορμιού με την
προσποίηση, με το θέαμα. Και το σώμα ανταποκρίνεται με όλο του το υλικό, η πιο
τέλεια επικοινωνιακή μηχανή που δημιουργήθηκε ποτέ, φτιαγμένη να απολαμβάνει
με οποιοδήποτε ερέθισμα. Αλίμονο σε εκείνους που έχουν μετατρέψει την απόλαυση
σε πολύπλοκη διαδικασία, που απαιτούν το ολόκληρο και αποστρέφονται την
προσποίηση, που δεν αρκούνται στο σκηνικό για την απόλαυση, που δεν αφήνονται
στην αυταπάτη, που δεν μπορούν να «κάνουν ότι απολαμβάνουν».

Θα κατασκευαστούν, λέει, και σε άλλες μεγαλουπόλεις παραλίες του
είδους, όπως άλλωστε ήδη λειτουργούν κατασκευασμένα θέρετρα μέσα σε γυάλινους
θόλους, στην Ιαπωνία για παράδειγμα. Ωραία κουκούλια «διακοπών» σε ιδανικές
και σταθερές συνθήκες περιβάλλοντος. Εκμηδενίζουμε τον κόπο, καταργούμε την
απειλή και την έκπληξη, εξασφαλίζουμε την απόλαυση, έστω την εικόνα της.
«Έχουμε έξι μήνες να πάμε στη θάλασσα», έλεγε μια Παριζιάνα στον φακό, «έτσι
τουλάχιστον είναι σαν να πήγαμε». Πώς να αρνηθείς την ψευδαίσθηση, που αίφνης
γίνεται και η απόδειξη πως μας προσφέρεται μια νέα εκδοχή ανατροπής των
δεδομένων μιας δύσκολης ζωής προς την κατεύθυνση των δικαιωμάτων εκείνων που
την βιώνουν; Κάτι σαν αιφνίδια ικανοποίηση των λαϊκών αιτημάτων από την
πρόοδο, που την πληρώσαμε με την απομάκρυνσή μας από όσα δικαιούμαστε να
απολαμβάνουμε. Αλλά αυτά, μερικά έστω, μας ξαναπροσφέρονται με έναν ανέλπιστο
τρόπο, ένα είδος δωρεάν πλαστικής χειρουργικής στη ροζιασμένη καθημερινότητα
της πόλης.