Για τα μάτια του κόσμου

Το πρόβλημα της ακρίβειας ξεπερνά, όπως φαίνεται, τις δυνατότητες της
κυβέρνησης να το συλλάβει και να το αντιμετωπίσει αποτελεσματικά. Αυτό
τουλάχιστον έδειξαν τα μέτρα που ανακοίνωσε την περασμένη Τρίτη. Χρειάσθηκε να
συνεδριάσουν ο Πρωθυπουργός, ο υπουργός Ανάπτυξης, ο νέος αρμόδιος υφυπουργός,
αλλά και ο νέος γενικός γραμματέας του κυβερνώντος κόμματος, για να μας
ανακοινώσουν στο τέλος ένα πακέτο από ήδη γνωστά και ελάχιστα αποτελεσματικά
μέτρα.

Μας είπαν, για παράδειγμα, ότι θα εντατικοποιήσει τους ελέγχους του το ΣΔΟΕ.
Το ίδιο ανακοινώνεται κάθε φορά που συζητείται το θέμα της ακρίβειας σε
κυβερνητικό επίπεδο. Αλλά το ΣΔΟΕ μόνον εμμέσως μπορεί να επηρεάσει τη
διαμόρφωση των τιμών, γιατί ο ρόλος του είναι να ελέγχει τις φορολογικές
παραβάσεις. Βεβαίως, η παρουσία του ίσως λειτουργεί εκφοβιστικά, αλλά, όπως
δείχνουν τα πράγματα, όχι αρκετά για να αποτρέψει το κύμα της ακρίβειας.

Το άλλο μέτρο είναι το Παρατηρητήριο Τιμών. Και αυτό γνωστό και δοκιμασμένο, ή
μάλλον μη δοκιμασμένο, αφού η δυνατότητα πρόσβασης στις σχετικές πληροφορίες
για το ευρύ κοινό είναι ανύπαρκτη. Το υπουργείο υπόσχεται τώρα γιγαντοοθόνες
στο κέντρο της Αθήνας, προκειμένου να μας ενημερώνουν για το πού θα βρίσκουμε
τις πιο φθηνές τιμές σε διάφορα προϊόντα. Επίσης, υπόσχεται τηλεοπτική προβολή
των ευρημάτων του Παρατηρητηρίου, με «κορδέλες» που θα περνούν στο κάτω μέρος
της οθόνης των τηλεοράσεών μας (υπό την προϋπόθεση ότι θα συμφωνήσουν και τα
κανάλια). Ούτως ή άλλως, η πληροφορία ότι ένα βενζινάδικο στην άλλη άκρη της
Αθήνας έχει βενζίνη φθηνότερη κατά 10 λεπτά το λίτρο, ελάχιστη χρησιμότητα
έχει.

Το τρίτο μέτρο που ανακοινώθηκε είναι το νομοσχέδιο για τη διακίνηση των
προϊόντων. Εδώ μπορεί να υπάρχει περισσότερη ουσία, αλλά συνήθως τα προβλήματα
δεν λύνονται μόνο με νόμους. Χρειάζεται και η επιβολή τους από τους
κατάλληλους μηχανισμούς και από αυτούς πάσχει το Ελληνικό Δημόσιο.

Και με συγκρούσεις

Είναι γεγονός ότι ο έλεγχος των τιμών δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το κράτος δεν
έχει πια το όπλο της διατίμησης και, συνεπώς, πρέπει να επιστρατεύσει
επινοητικά μέτρα για να πολεμήσει φαινόμενα που κινούνται στα όρια της
νομιμότητας. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι πρέπει να σηκώσει τα χέρια ψηλά.

Δεν είναι δυνατόν να μην έχουν βρει ακόμη οι υπηρεσίες του υπουργείου
Ανάπτυξης τι κρύβεται πίσω από την άγρια κερδοσκοπία στα οπωροκηπευτικά κάθε
φορά που μας τα χαλάει λίγο ο καιρός. Και αυτό που κρύβεται δεν είναι, βέβαια,
οι δυνάμεις της φύσης, αλλά κάποιες άλλες «δυνάμεις», οι οποίες δρουν
ανεξέλεγκτα εις βάρος των καταναλωτών. Ας αποφασίσει κάποτε να τις χτυπήσει
αυτές τις δυνάμεις η πολιτεία, ό,τι κι αν απαιτεί μια τέτοια σύγκρουση.

Αυθαιρεσίες

Αλλού το πρόβλημα είναι διαφορετικού χαρακτήρα. H αύξηση της τιμής του
σερβιριζόμενου καφέ, για παράδειγμα στα 5 ευρώ, δεν είναι ίσως θέμα
οργανωμένης κερδοσκοπίας, αλλά οπωσδήποτε είναι θέμα αυθαιρεσίας. H αυθαιρεσία
μπορεί ίσως να χτυπηθεί με την απειλή της δίωξης για φορολογικές παραβιάσεις.
Ποιος επαγγελματίας δεν έχει να «κρύψει» κάτι από την Εφορία; Προϋπόθεση,
βεβαίως, είναι να γίνονται οι έλεγχοι με αδιάβλητο τρόπο και να είναι
εκτεταμένοι, ώστε να φοβούνται όλοι και να συμμορφώνονται.

Ο ανταγωνισμός

Οι έμποροι και οι βιομήχανοι, πάλι, υποστηρίζουν ότι ο μόνος τρόπος για να
ελεγχθεί η ακρίβεια είναι να λειτουργήσει ο ανταγωνισμός σε πολλές αγορές όπου
σήμερα δεν λειτουργεί. Είναι κι αυτό ένα μέρος του προβλήματος – αν και όχι το
μοναδικό. H κυβέρνηση οφείλει να μελετήσει σοβαρά κατά πόσον επιβαρύνουν
πράγματι τις τιμές οι περιορισμοί – π.χ. στις άδειες των φορτηγών δημόσιας
χρήσης – και αν αυτό ισχύει να τους άρει, αποζημιώνοντας όσους θίγονται.

Από τη σύσκεψη της περασμένης Τρίτης περιμέναμε περισσότερη εμβάθυνση στο υπ’
αριθμόν ένα πρόβλημα για τους εργαζομένους σήμερα: την ακρίβεια.

Περιμέναμε, επίσης, μεγαλύτερη επινοητικότητα στα μέτρα που θα χρησιμοποιηθούν
για την αντιμετωπίσή της. Θα μπορούσε και να μην είχε ανακοινωθεί τίποτε, αν
είχαν συμφωνηθεί μέτρα που απαιτούσαν μυστικότητα. Οπωσδήποτε κάτι τέτοιο θα
ήταν καλύτερο από ένα νέο κύμα εξαγγελιών γνωστών συνταγών.