διακοπές Άγιον Όρος

O Άθως, η τρίτη και πιο ξεχωριστή χερσόνησος της Χαλκιδικής, είναι γνωστός σε
χριστιανούς και μη ως Άγιον Όρος, καθώς συνεχίζει για περισσότερα από χίλια
χρόνια να φιλοξενεί τη σημαντικότερη εστία του ορθόδοξου μοναχισμού και
παραμένει το δώρο που η Παναγία έκανε στους ασκητές – γι’ αυτό και όλοι οι
Αγιορείτες αποκαλούν τον Άθω Περιβόλι της Παναγίας. Οι αρχαίοι Έλληνες
όμως ήρθαν να μείνουν στις παραδεισένιες πλαγιές του βουνού πολύ πριν από τους
καλόγερους, σχηματίζοντας πέντε μεγάλες και ακμαίες πόλεις – το Δίον,
τις Κλεωνές, τη Θυσσό, την Ολόφυξο και τους
Ακροθώους – στη χερσόνησο του Άθω, την οποία τότε ονόμαζαν απλά
Ακτή. Σε αυτήν την παραδεισένια ερημιά, με τα πλούσια νερά, τα πυκνά
δάση και τις απόκρημνες ακτές, άρχισαν να έρχονται μοναχοί μετά τον 8ο αιώνα,
είτε ως ασκητές, είτε ως ομάδες, οι οποίοι δημιουργούσαν μικρές κοινότητες,
τις λαύρες. Ο μοναχισμός άρχισε να παίρνει άλλη διάσταση όταν το 963 ο
Άγιος Αθανάσιος ο Αθωνίτης δημιούργησε με βοήθεια από τον φίλο του
αυτοκράτορα Νικηφόρο Φωκά το πρώτο κοινόβιο μοναστήρι, τη Μονή
Μεγίστης Λαύρας.

ΣιμωνόπετραΤο 972 ο βυζαντινός αυτοκράτορας Ιωάννης Τσιμισκής υπέγραψε πάνω
σε δέρμα τράγου το τυπικόν του Αγίου Όρους, σύμφωνα με το οποίο καθορίζονταν
οι μορφές μοναχισμού και ποικίλες τυπικές διαδικασίες. Μετά τον Άγιο Αθανάσιο
τον Αθωνίτη, πολλοί μοναχοί άρχισαν να έρχονται στο Όρος και μέχρι το τέλος
του 11ου αιώνα είχαν δημιουργήσει τα περισσότερα από τα είκοσι μεγάλα
μοναστήρια που υπάρχουν μέχρι και σήμερα και, ακόμη, αναρίθμητα κελιά και
λαύρες. Για να πάτε στο Άγιον Όρος θα πρέπει να ακολουθήσετε μια συγκεκριμένη
διαδικασία, η οποία αρχίζει με ένα τηλεφώνημα στο Γραφείο Προσκυνητών Αγίου
Όρους, στη Θεσσαλονίκη. Μόνο 120 άτομα με κανονικό διαμονητήριο
επιτρέπεται να μπαίνουν στο Άγιον Όρος καθημερινά. Το διαμονητήριο
είναι το έντυπο που σας χορηγεί η Ιερά Επιστασία, το οποίο σας επιτρέπει
να μείνετε και να φιλοξενηθείτε στα αγιορείτικα μοναστήρια για τρεις νύχτες,
ενώ την τέταρτη ημέρα πρέπει να αναχωρήσετε. Μέσα στα χίλια χρόνια ζωής της
μοναστικής αθωνικής πολιτείας διαμορφώθηκαν διάφορα είδη μοναχισμού.

Τράπεζα στη Μονή Παντοκράτορος

Σήμερα υπάρχουν ουσιαστικά ο κοινοβιακός μοναχισμός στα είκοσι μεγάλα
μοναστήρια, οι σκήτες, τα κελιά και οι ελάχιστοι ερημίτες.
Ένα ταξίδι στο Άγιον Όρος είναι ουσιαστικά ένα ταξίδι στον χρόνο:
παμπάλαια μοναστήρια, με μνημειακή αρχιτεκτονική, επιβλητικά τείχη και πύργοι,
αρσανάδες, κελιά με πέτρινους τρούλους, που ξεφυτρώνουν σχεδόν παντού μέσα από
τις πυκνές καστανιές, συνήθειες από άλλες εποχές και ένα πλήθος από
μαυροντυμένους καλόγερους που μοιάζουν εκπληκτικά με τις τοιχογραφίες των ναών
τους. Το κοσμικό μέρος στη χερσόνησο του Άθω περιλαμβάνει την κοσμοπολίτικη
Ουρανούπολη, τα Νέα Ρόδα και το μοναδικής ομορφιάς νησάκι Αμμουλιανή, με τις
εξαιρετικές αμμουδιές του.

Να μη χάσω

O αρσανάς της Σιμωνόπετρας

1. Τη νυχτερινή λειτουργία, ίσως την πιο συγκλονιστική στιγμή
που μπορεί να ζήσει ένας προσκυνητής στο Άγιον Όρος. Το ξύλινο τάλαντο καλεί
τους πιστούς μέσα στη βαθιά αθωνική νύχτα στο καθολικό του μοναστηριού, όπου
με το χλωμό φως δύο καντηλιών που πέφτει στις παμπάλαιες τοιχογραφίες ψάλλεται
η ακολουθία του μεσονυκτικού, καθώς οι μαυροντυμένες σκιές των μοναχών
καταφθάνουν σιωπηλά και βυθίζονται στα στασίδια. Αφού τελειώσει η βραδινή
λειτουργία, μέσα στο θαμπό μισοσκόταδο της αυγής με τη γεύση του αντίδωρου το
στόμα, προσκυνητές και μοναχοί περνούν στην τράπεζα για το γεύμα. Και όλα αυτά
στον ίδιο τόπο και με τον ίδιο τρόπο για περισσότερα από χίλια χρόνια!

2. Την πεζοπορία στον νοτιότατο (και αγριότατο) Άθω, στις Σκήτες των
Καυσοκαλυβίων, στον μοναστικό οικισμό της Κερασιάς (αφετηρία όσων
θέλουν να ανέβουν στην κορυφή του Άθω), στα Κατουνάκια και στο κελί των
αγιογράφων Δανιηλαίων, στους αδυσώπητους γκρεμούς του Νυμφαίου (τα
σκοτεινά νερά των οποίων κατάπιαν το 492 π.X. 300 πλοία και 20.000 στρατιώτες
του Πέρση Μαρδόνιου) και τέλος στην «έρημο», στην πιο άγρια και
αφιλόξενη περιοχή του Αγίου Όρους, όπου επιβιώνει η πλέον αρχετυπική μορφή
μοναχισμού, ενώ οι ερημίτες μοναχοί ζουν στις σπηλιές, στα Καρούλια, από τη
διακονία των μεγάλων μοναστηριών.

(Αριστερά) Μονή Ξηροποτάμου, (Δεξιά) Μονή Αγίου Παντελεήμονος

3. Τη διαμονή για ένα βράδυ στο πιο συναρπαστικό κτίριο του Αγίου
Όρους, τη Μονή Σίμωνος Πέτρας (ή Σιμωνόπετρα). Σχεδόν 300 μέτρα πάνω
από την απόκρημνη ακτή, το μοναστήρι υψώνει τις επταώροφες οικοδομές του,
ζωσμένες με δακτυλίδια από μπαλκόνια και εξώστες, έργο αγγέλων μάλλον και όχι
ανθρώπων, αφού σύμφωνα και με τους αγιορείτικους θρύλους ο Όσιος Σίμων το
έχτισε ακολουθώντας θεϊκή επιταγή. Το τσίπουρο που φέρνει ο αρχοντάρης στην
απλωταριά (το μπαλκόνι) της Σιμωνόπετρας ταιριάζει απόλυτα με τη θέα που κόβει
την ανάσα, πάνω από τον εφιαλτικό γκρεμό και την πλατιά θάλασσα.

4. Το Πρωτάτο στις Καρυές, τον παλαιότερο ναό στον Άθω (χτίστηκε
το 962) και τις ανυπέρβλητης ομορφιάς τοιχογραφίες του, τις οποίες φιλοτέχνησε
ο αινιγματικός και μυστηριώδης, ο «δίκην Σελήνης διαλάμψας», Μανουήλ
Πανσέληνος. Οι αγιογραφίες στο Πρωτάτο είναι σημείο αναφοράς της
παλαιολόγειας ζωγραφικής και ειδικά οι εικόνες των πρωτοπόρων του αθωνικού
μοναχισμού (όπως ο Αθανάσιος ο Αθωνίτης, ο Άγιος Νείλος ο Σιναΐτης, ο Άγιος
Μάξιμος ο Ομολογητής) με τα πύρινα μάτια και τα μάγουλα ανάγλυφα από την
άσκηση και την καρτερία είναι κυριολεκτικά «ιστορισμένη» ποίηση!

ΔΙΑΜΟΝΗ

Προτού ξεκινήσετε, πρέπει να εξασφαλίσετε το διαμονητήριο, τηλεφωνώντας στο
Γραφείο Προσκυνητών στη Θεσσαλονίκη (τηλ. 2310-833.733). Από την Ουρανούπολη
(τηλ. Λιμεναρχείου 23770-71.248) θα πάρετε το πλοίο που θα σας πάει στο λιμάνι
της Δάφνης, στο Άγιον Όρος. Τα μοναστήρια θα σας εξασφαλίσουν διαμονή. Πολλές
προτάσεις για διαμονή στο υπόλοιπο «πόδι» έχετε στην Ουρανούπολη, οπότε
διαλέξτε ανάμεσα στα ξενοδοχεία «Eagles Palace» (τηλ. 23770-31.101), «Ξενία»
(τηλ. 23770-71.412) και «Θεοξένια» (τηλ. 23770-71.060). Στη μικρούλα
Αμμουλιανή μπορείτε να μείνετε στο εξαιρετικό συγκρότημα «Αγιονέρι» (τηλ.
23770-51.102) και στο «Κονάκι» (τηλ. 23770-51.053).

ΦΑΓΗΤΟ

Τα μοναστήρια του Αγίου Όρους θα σας εξασφαλίσουν διατροφή. Θυμηθείτε ότι η
μοναστηριακή κουζίνα του Άθω είναι πραγματικά σπουδαία, με καλομαγειρεμένα
λαδερά φαγητά, εξαιρετικό ψωμί και πολλά θαλασσινά και ψάρια (αν πετύχετε τον
σπάνιο ροφό με άσπρη σάλτσα, θεωρήστε τον εαυτό σας πολύ τυχερό προσκυνητή).
Όλα τα προϊόντα είναι βγαλμένα από τα χώματα και τα νερά της χερσονήσου. Στις
Καρυές υπάρχου δύο εστιατόρια, όπου μπορείτε να φάτε και λίγο κρέας, ενώ στο
εστιατόριο του A. Ευθυμίου θα βρείτε ωραίες πίτες και αξιοπρεπή καφέ. Στην
Ουρανούπολη οι καλύτερες επιλογές για φαγητό είναι ο «Κρητικός» και ο
«Κόκκινος», οι οποίοι είναι διάσημοι για το φρέσκο ψάρι τους (δοκιμάστε τη
φοβερή κακαβιά στον «Κόκκινο»). Στην Αμμουλιανή καλό φαγητό (με έμφαση στο
κρέας) έχει η «Κληματαριά» και φρέσκο ψάρι ο «Αλέκος».