Γάμος στη σπηλιά του Mάο

Ο Μάο Τσε Τουνγκ έκανε συμφωνία με το Πολιτικό Γραφείο του Κόμματος για να γίνει αποδεκτό το διαζύγιο με την πρώτη σύζυγό του και ο νέος γάμος με την ηθοποιό Λαν Πινγκ (ή Γιούνε ή, εν τέλει, όπως είναι πιο γνωστή, Ζιάνγκ Τσινγκ). Με τον όρο εκείνη να μείνει στη σκιά…

Όταν διαδόθηκαν τα άσχημα νέα – ότι ο Ερυθρός Στρατός γνώριζε την πανωλεθρία
έξω από τις πόλεις που προσπαθούσε να καταλάβει – κάλεσαν τον Μάο ν’ αναλάβει
ξανά τα ηνία. Ως διά μαγείας κατάφερε να αντιστρέψει την κατάσταση. Ο Ερυθρός
Στρατός όχι μόνο δεν αφανίστηκε, αλλά άρχισε να πετυχαίνει καινούργιες νίκες.

Όμως, τα προβλήματά του δεν θα τελείωναν εδώ. Οι ανώτεροι αξιωματικοί τού
Ερυθρού Στρατού που είχαν εκπαιδευτεί στη Ρωσία εξέφραζαν αμφιβολίες για την
τακτική ανταρτοπόλεμου που εφάρμοζε ο Μάο. Κατάφεραν να πείσουν το Πολιτικό
Γραφείο ότι η συντηρητική τακτική του Μάο καταρράκωνε τη φήμη του Κόμματος. Το
Πολιτικό Γραφείο αποφάσισε να εξαπολύσει μια δεύτερη επίθεση ενάντια στο
προπύργιο του Τσανγκ Κάι – Σεκ. Όταν ο Μάο διαφώνησε με την απόφαση,
κατηγορήθηκε πως ήταν δειλός και ότι είχε χάσει την πίστη του στην Επανάσταση.
Τούτη τη φορά δεν έχασε μόνο τη θέση του, αλλά τον διέταξαν να απομακρυνθεί
από το Στρατηγείο. Το 1932, ως ένα είδος εξορίας, του ανέθεσαν ν’ αναλάβει την
οργάνωση τοπικής βάσης του Κόμματος σε μια απόμακρη επαρχία.

Ο Ερυθρός Στρατός έχανε σημαντικές μάχες και τελικά παγιδεύτηκε από τις
δυνάμεις του Τσανγκ Κάι – Σεκ, αδύναμος ν’ αντιδράσει.

Για τρίτη φορά κάλεσαν τον Μάο. Αλλά εκείνος ήθελε να του δώσουν μόνιμη θέση
στο κέντρο της εξουσίας – να έχει πλήρη έλεγχο στην ηγεσία του Κομμουνιστικού
Κόμματος και παράλληλα να απομακρυνθούν οι πολιτικοί αντίπαλοί του.

Τα αιτήματά του ικανοποιήθηκαν.

Το 1934, ο θεός Μάο οδήγησε τους οπαδούς του στην πραγματοποίηση ενός
θαύματος. Το θαύμα ονομάστηκε H Μεγάλη Πορεία.

Ο ήλιος δύει πίσω από τον λόφο. Παρέες στρατιωτών καταφθάνουν και πιάνουν
σειρά. Κάθονται κατάχαμα μπροστά σε μια αυτοσχέδια σκηνή θεάτρου, φτιαγμένη
από καλάμια, με φόντο τον βαθυγάλανο ουρανό. H ορχήστρα κουρδίζει τα όργανα. H
κοπέλα απ’ τη Σαγκάη έχει καταφέρει να γίνει πριμαντόνα του Θιάσου Όπερας
του Γιουνάν. Ετοιμάζεται να παίξει μια παράσταση για ένα πρόσωπο, την
Ιστορία της Κόρης του Ψαρά.

Πίσω από την αυλαία ακούγονται χειροκροτήματα, σημάδι πως κατέφθασαν τα
ηγετικά στελέχη και οι παρατρεχάμενοί τους.

H πριμαντόνα κάνει την είσοδό της στη σκηνή με χορευτικά απλωτά βήματα sui-bu,
που δηλώνουν ότι πλέει σε νερό. Κουνάει τα χέρια της με κινήσεις liu-qan, σαν
φυλλωσιές δέντρων στον άνεμο. Σηκώνει το κουπί και με κινήσεις όλο χάρη κάνει
πως οδηγεί τη βάρκα σε νοητά νερά. Σκύβει μια πάνω μια κάτω, λυγίζοντας και
ισιώνοντας τα πόδια της, σαν να κωπηλατούσε πραγματικά σε βάρκα. Οι ήχοι των
τυμπάνων συμπληρώνουν τις κινήσεις της. Εκείνη βαδίζει στα νύχια και στις
φτέρνες της από τη δεξιά ώς την αριστερή άκρη της σκηνής επιδεικνύοντας τις
ικανότητές της στο «βάδισμα σε νερό». Τελικά, παίρνει την εντυπωσιακή πόζα
liang-xiang και ανοίγει το στόμα της για να τραγουδήσει την περίφημη άρια.

Όταν πέφτει η αυλαία, ο Καν Σενγκ οδηγεί τον Μάο στα παρασκήνια και του
συστήνει την ηθοποιό. Δίνουν τα χέρια. Είναι ψηλότερος από κείνη. Έχει πυκνά,
μαύρα μαλλιά, πιο μακριά από οποιουδήποτε άλλου στο πλήθος. Είναι χτενισμένα
με χωρίστρα στη μέση – χαρακτηριστικό χτένισμα των ντόπιων αγροτών με μια
σύγχρονη καλλιτεχνική νότα. Τα μάτια του είναι αμυγδαλωτά με πυκνές
βλεφαρίδες. Το βλέμμα του είναι ευγενικό, αλλά διεισδυτικό. Τα χείλη του είναι
κόκκινα από φυσικού τους και πολύ σαρκώδη. H επιδερμίδα του απαλή. Ένας
μεσήλικας δυνατός, γεμάτος αυτοπεποίθηση. H στολή του έχει πολλές τσέπες. Έχει
καλοραμμένα διπλά κομμάτια υφάσματος για υποστήριξη στους αγκώνες και τα
γόνατα. Φοράει ψάθινα παπούτσια.

H κοπέλα νιώθει το κάλεσμα του ρόλου της.

1938. H Μόσχα αναγνωρίζει τελικά τον Μάο ως ηγέτη του Κομμουνιστικού Κόμματος.
Τον Σεπτέμβριο της ίδιας χρονιάς διεξάγεται το Έκτο Συνέδριο του Κόμματος με
τον Μάο στη θέση του Προέδρου. Σ’ αυτό παρουσιάζεται ένας Ρώσος ειδικός
σύμβουλος που ανακοινώνει ότι η χώρα του παύει να υποστηρίζει τον παλιό φίλο
τού Στάλιν, τον Ουάνγκ Μινγκ, αντίπαλο του Μάο και αρχηγό της δεξιάς πτέρυγας
του Κόμματος. Ο σύμβουλος ανακοινώνει ότι ο καινούργιος συνεργάτης της Μόσχας
θα είναι στο εξής ο Μάο Τσε Τουνγκ.

Για τον φίλο μου, τον Καν Σενγκ, αρχηγό των Μυστικών Υπηρεσιών, που ήταν πάντα
πιστός οπαδός του Ουάνγκ Μινγκ, η είδηση σκάει σαν κεραυνός εν αιθρία. Στις 14
Σεπτεμβρίου, σε μια κρίσιμη συνεδρίαση γύρω από το θέμα του Ουάνγκ Μινγκ, το
όνομα του Καν Σενγκ αναφέρεται επανειλημμένα. Τον κατηγορούν ότι συνεργάστηκε
με τον Ουάνγκ Μινγκ σε μια σειρά πολιτικών εγκλημάτων. Το Πολιτικό Γραφείο
σκοπεύει να τον απομακρύνει από τη θέση του.

Ακριβώς εκείνες τις μέρες ο Καν Σενγκ παίρνει μια σημαντική πληροφορία που
κάνει τον κίνδυνο ευλογία. Είναι ένα τηλεγράφημα από τη Σαγκάη, με αποστολέα
τον ηγέτη της τοπικής οργάνωσης, Λιου Ξιάο. Το τηλεγράφημα αναφέρεται σε μια
έρευνα που έγινε πρόσφατα γύρω από τη σύλληψη και την κράτηση της Λαν Πινγκ
τον Οκτώβριο του 1934. H αναφορά λέει ότι σύμφωνα με τα αποτελέσματα της
έρευνας η Λαν Πινγκ, στη διάρκεια της κράτησής της, υπέγραψε δήλωση αποκήρυξης
του Κομμουνισμού. Συνεπώς, είναι προδότρια.

H υπογραφή αυτής της δήλωσης δεν μπορεί να βλάψει το Κόμμα, αλλά η πράξη είναι
αρκετά σοβαρή και μπορεί να εκμηδενίσει τις πιθανότητες που έχει να παντρευτεί
τον Μάο.

Όσο κοιτάζει συλλογισμένος το τηλεγράφημα, ο Καν Σενγκ βλέπει το μέλλον του να
διαγράφεται λαμπρό.

Σουρουπώνει. H σπηλιά είναι γεμάτη καπνό απ’ τα απανωτά τσιγάρα που καπνίζει ο
Καν Σενγκ. H Λαν Πινγκ κάθεται δίπλα στο γραφείο του και διαβάζει το
τηλεγράφημα. Το πρόσωπό της είναι χλωμό.

«Πρόκειται για συνωμοσία! Όλα είναι κατασκευασμένα», φωνάζει.

Ο Καν Σενγκ μένει σιωπηλός για αρκετή ώρα. Κατόπιν αναστενάζει κι αρχίζει να
μιλά για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει και τις επιθέσεις που δέχεται στις
συνεδριάσεις λόγω της σχέσης του με τον Ουάνγκ Μινγκ. «Μονάχα ο Μάο μπορεί ν’
αποδείξει ότι είμαι αθώος», της λέει με νόημα.

H Λαν Πινγκ καταλαβαίνει τι της ζητά και δέχεται την πρόταση. Βγάζει το
μαντίλι της και σκουπίζει τα δάκρυά της. «Θα δω τι μπορώ να κάνω. Θα μιλήσω
στον πρόεδρο για σας».

Ο Καν Σενγκ μένει ικανοποιημένος. Το χρώμα επιστρέφει στο πρόσωπό του.
«Συντρόφισσα Λαν Πινγκ, υπόσχομαι ότι δεν θ’ αφήσω τούτο το τηλεγράφημα να
φύγει ούτε χιλιοστό απ’ το γραφείο μου».

Σύντομα, ο Μάο ανακοινώνει σημαντικά νέα στο Πολιτικό Γραφείο. H συντρόφισσα
Λαν Πινγκ είναι έγκυος. Ο Πρόεδρος απαιτεί διαζύγιο και νέο γάμο.

Οι σύντροφοι του Μάο γνέφουν αρνητικά μεμιάς και χωρίς εξαίρεση.

Μετά από αδιέξοδο μιας εβδομάδας, οι αξιωματούχοι αποφασίζουν να
διαπραγματευθούν. Το πλοίο δεν ταξιδεύει δίχως κυβερνήτη.

Ο Μάο μένει ικανοποιημένος. Υπόσχεται όμως πως θα περιορίσει τις εξουσίες της
πρώτης κυρίας. Σβήνοντας το τσιγάρο του, λέει: «Είμαι απλό μέλος του Κόμματος.
Θα σεβαστώ ανεπιφύλακτα την απόφαση του Πολιτικού Γραφείου».

Έτσι, ορίζονται οι κανόνες που θα αλυσοδέσουν τη μελλόνυμφη: Δεν επιτρέπεται
να αποκαλύψει δημόσια την ταυτότητά της. Ούτε ν’ ανακατεύεται στις δουλειές
του Μάο ή να του δίνει συμβουλές στο μαξιλάρι. Ο Μάο δέχεται τους όρους.

«Ο ουρανός είναι σαν καρπούζι…»

Ημέρα του γάμου. Ο άνεμος κάνει τα σύννεφα να μοιάζουν με γιγάντια φρούτα. H
τελετή γίνεται στο καινούργιο σπήλαιο του Μάο – έχει μετακομίσει από τον Λόφο
του Φοίνικα στο Δασάκι της Οικογένειας Γιανγκ. H καινούργια σπηλιά βρίσκεται
στην πλαγιά ενός βουνού, έχει περίπου δέκα μέτρα βάθος κι αποτελείται από
τρεις αίθουσες. Το πίσω μέρος της σπηλιάς είναι από συμπαγή βράχο, αλλά στο
άνοιγμα έχει προστεθεί ένας ξύλινος τοίχος. Τα παράθυρα είναι σκεπασμένα με
χαρτί. Μπροστά στη σπηλιά υπάρχει ένα αρκετά μεγάλο κομμάτι επίπεδο εδάφους μ’
έναν μικρό λαχανόκηπο και πέτρινα σκαμνιά εδώ κι εκεί.

Οχτώ η ώρα. Οι ηλιαχτίδες τρυπούν τα σύννεφα. Βγάζω ένα τραπέζι έξω από τη
σπηλιά και μπαίνω ξανά μέσα για να ετοιμαστώ. Είμαι λίγο απογοητευμένη που ο
Μάο έχει προσκαλέσει μονάχα λιγοστούς γνωστούς. Αντιτάχθηκε στην πρότασή μου
να καλέσουμε ολόκληρο πλήθος. Ο λόγος που προέβαλε ήταν ότι δεν ήθελε να
τραβήξει την προσοχή του Τσανγκ Κάι-Σεκ, δεν ήθελε να τον βομβαρδίσουν τη μέρα
του γάμου του.

Βγάζω το τσιμπιδάκι για τα φρύδια. Διορθώνω το σχήμα τους και τα βάφω όπως
έκανα κάποτε στη Σαγκάη. Πουδράρω το ηλιοκαμένο δέρμα μου. Δεν θα φορέσω
νυφικό. Υποσχέθηκα στον Μάο να τηρήσω τη μόδα της Επανάστασης που είναι να μην
τηρείται η μόδα. Φοράω μια φθαρμένη γκρίζα στολή και σφίγγω γύρω απ’ τη μέση
μου μια ζώνη.

Μόλις βγαίνω έξω όλοι γυρνούν προς το μέρος μου και, ξαφνικά, οι άντρες
αρχίζουν να μιλούν για τον ουρανό. Για το χρώμα του. Είναι σαν καρπούζι, λένε,
μ’ ένα στρώμα πράσινο στο βάθος, κίτρινος στη μέση και κόκκινος στην κορυφή.

H νύφη παρατηρεί κάθε καλεσμένο όσο ο Μάο τούς συστήνει με τη σειρά. Είναι οι
άντρες του. Είναι οι άντρες που η νύφη πρέπει να εντυπωσιάσει. Και, στην
ανάγκη, στο μέλλον να τους κάνει δικούς της άντρες. Ξέρει ότι αυτό θα μπορούσε
ήδη να γίνει με τον Καν Σενγκ. Δεν ξεχνά την πρώτη τους συζήτηση. «Μπορώ να
βρω ασφάλεια κάτω από τα φτερά σας, σύντροφε Καν Σενγκ;». «Μόνο αν μου
προσφέρεις την ίδια ασφάλεια κάτω από τα δικά σου φτερά, δεσποινίς Λαν Πινγκ».

INFO

Άντσι Μιν, «Μαντάμ Μάο», μτφ. Γ. A. Γεωργίου, Εκδόσεις Γκοβόστη 2003, σελ.
434.

Επιμέλεια: Μανώλης Πιμπλής