Οι «Mάγοι» του μέλλοντός μας

Ναπολεόνε Φεράρα

Ξενύχτια 20 ετών

Ήταν η καλύτερη στιγμή της ζωής του. Ο διευθυντής του 49χρονου Ιταλού βιολόγου
Ναπολεόνε Φεράρα τον κάλεσε να έρθει, άρον άρον, στην εταιρεία του στην
Καλιφόρνια για να του ανακοινώσει τα νέα: «Το φάρμακο δοκιμάστηκε σε ασθενείς
με καρκίνο του παχέος εντέρου και τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα απ’ όσο
περιμέναμε!». Το φάρμακο Avastin μπορούσε να επιμηκύνει τη ζωή των
καρκινοπαθών περισσότερο από πέντε μήνες. Ο Φεράρα πολεμούσε γι’ αυτό 20
χρόνια. Από τότε που νεαρός ακόμη πήγε με τη μοτοσυκλέτα του να ζητήσει
δουλειά στην εταιρεία Genentech. Λίγο μετά την πρόσληψή του είχε ανακαλύψει
μια μυστηριώδη πρωτεΐνη στις βλεννογόνους αδένες της αγελάδας που έμοιαζε να
συμβάλλει στη διόγκωση των αιμοφόρων αγγείων. Μπροστά από τα μάτια του πέρασε
η ιδέα ενός νέου φαρμάκου. «Μπλοκάροντας την πρωτεΐνη, ο όγκος δεν θα μπορεί
να πολλαπλασιάζεται, όμως για να απομονώσω την πρωτεΐνη…».

Μασαχίκο Φουτσίνο

Ενάντια στον καρκίνο του προστάτη

Τι ήταν εκείνο που ανάγκασε τον Ιάπωνα επιστήμονα να εργάζεται από το πρωί
μέχρι το βράδυ, 365 ημέρες τον χρόνο επί μια δεκαετία; Φθάνοντας μάλιστα στο
σημείο να γυρίσει μία ημέρα σπίτι του και να διαπιστώσει ότι η έγκυος σύζυγός
του είχε γεννήσει μονάχη της και ο ίδιος δεν ήξερε καν σε ποιο νοσοκομείο
βρίσκεται. Ήταν το πάθος του να τελειοποιήσει ένα φάρμακο για τον καρκίνο του
προστάτη, το Lupron Depot, που θεωρείται τόσο επιτυχημένο ώστε να αποφέρει
στην παρασκευάστρια εταιρεία, την Takeda, τζίρο της τάξεως των 12 δισ.
δολαρίων το χρόνο. H Takeda ξεκίνησε ως οικογενειακή επιχείρηση που πωλούσε
στην Ιαπωνία σκευάσματα κινεζικής ιατρικής. Στην ίδια οικογένεια παραμένει
μέχρι σήμερα. Μόνο που χάρη στον Fujino κατάφερε να παρασκευάσει πολύ
σημαντικά φάρμακα. Βλέπετε ο Φουτσίνο, 71 ετών σήμερα, που πήγε στην εταιρεία
το 1958, δεν μπορούσε να μείνει με σταυρωμένα τα χέρια βλέποντας την
οικογένεια Takeda να προσπαθεί να δημιουργήσει φάρμακα απο ανάμειξη βιταμινών.
Ήταν άλλωστε η εποχή της ανακάλυψης της διπλής έλικας του DNA. Ο Φουτσίνο
παρασκεύασε ορμόνες τις οποίες κατάφερε να διοχετεύει ανώδυνα στο σώμα των
ασθενών μέσα από μικροκάψουλες που μπορούσαν να περάσουν μέσα από τη βελόνα
μιας σύριγγας.

Κρεγκ Σμιθ, Ρέι Γκούντγουιν

Μυαλό… 47 κατευθύνσεων

Οι δύο κύριοι, 52 ετών αμφότεροι, έχουν στο ενεργητικό τους την παρασκευή του
επιτυχημένου φαρμάκου για την καταπολέμηση της ρευματοειδούς αρθρίτιδας, του
Enbrel, το οποίο αποφέρει ετήσιο τζίρο 1,3 δισ. δολάρια τον χρόνο. Οι δύο
ερευνητές, για τους οποίους συνάδελφοί τους λένε ότι το μυαλό τους δουλεύει
ταυτόχρονα σε 47 διαφορετικές κατευθύνσεις, κατάφεραν τα οκτώ χρόνια της
συνεργασίας τους στην αμερικανική εταιρεία Immunex να θέσουν τις βάσεις για
μια σειρά από πολύ σημαντικά φάρμακα. Αυτό το πέτυχαν ανακαλύπτοντας την
οικογένεια των γονιδίων του ανοσοποιητικού συστήματος, ανάμεσα στα οποία
εξέχουσα θέση κατέχει το TNF ή αλλιώς ο παράγοντας νέκρωσης όγκων. Τον
τελευταίο καιρό ανακάλυψαν καμιά δεκαριά παρόμοια γονίδια και δεν κρύβουν την
αισιοδοξία τους για τη δημιουργία και άλλων φαρμάκων για την καταπολέμηση της
ψωρίασης, της σκλήρυνσης κατά πλάκας, του λύκου ή και του καρκίνου.

Τζούλιαν Άνταμς

Αξιοποίησε έναν «θρύλο»

Πίστευε ότι θα έβρισκε ένα φάρμακο για περιορίσει τη θανατηφόρο επίδραση του
πολλαπλού μυελώματος, ακόμα και όταν έβλεπε στο εργαστήριο όλα τα πειραματόζωα
να πεθαίνουν το ένα μετά το άλλο. Το πολλαπλό μυέλωμα είναι ένας καρκίνος του
αίματος που προσβάλλει 50.000 ανθρώπους τον χρόνο και σκοτώνει το 70% των
ασθενών μέσα σε διάστημα πέντε χρόνων από τη στιγμή της διάγνωσης. Ο 48χρονος
Άνταμς, ο οποίος αποφοίτησε από το ΜΙΤ, παρασκεύασε το φάρμακο Velcade, που
κατάφερε σχεδόν να εξαλείψει τους όγκους σε τουλάχιστον 50 ανθρώπους από τους
188 στους οποίους δοκιμάστηκε. Το μυστικό για τη δημιουργία του φαρμάκου
κρυβόταν σε ένα σύμπλεγμα πρωτεϊνών εντός των κυττάρων που λέγεται
«πρωτεάσωμα». Μέχρι τις αρχές του 1992, σχεδόν κανείς δεν είχε στρέψει προς τα
εκεί την προσοχή του. «Ήταν κάτι καινούργιο, σχεδόν από τη σφαίρα του
θρύλου…».

Τζον Τάλι

Από το στομάχι στους μύκητες

Είναι 51 ετών και σπούδασε Χημεία στο Πανεπιστήμιο της Βόρειας Αϊόβας των ΗΠΑ.
Το πρώτο του στοίχημα το κέρδισε στις αρχές της δεκαετίας του 1990, όταν
επικεφαλής μιας μικρής ερευνητικής ομάδας για λογαριασμό της εταιρείας
Monsanto κατάφερε να δημιουργήσει μια νέα γενιά παυσιπόνων για το στομάχι
(Celebrex, Bextra), τα οποία πωλούνται από την Pfizer και κάνουν τζίρο 3,5
δισ. δολαρίων τον χρόνο. Οι κατασκευαστές φαρμάκων είναι ικανοί να συνδυάσουν
ακόμη και 10.000 νέες χημικές ουσίες ώστε να βρουν την κατάλληλη που θα
διορθώσει τη «ζημιά» στον ανθρώπινο οργανισμό. Ο Τάλι μπορεί να σχηματίσει σε
ένα φύλλο χαρτί τη δομή όλων σχεδόν των φαρμάκων. Λέει πως κάθε άτομο
βρίσκεται εκεί που βρίσκεται για συγκεκριμένο ρόλο. Έχει μια ξεχωριστή
ικανότητα να «αισθάνεται» το άτομο που κάνει τη διαφορά. Τώρα προσπαθεί να
δημιουργήσει ένα μυκητοκτόνο φάρμακο. Τα τελευταία 15 χρόνια εμφανίστηκε στην
αγορά μόνο ένα.