Aκρόπολη: Mε σκαλωσιές το 2004!

Με γερανούς και σκαλωσιές θα υποδεχθεί ο – περίοπτος – Ιερός Βράχος της Ακρόπολης των Αθηνών τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004 (παρά την εκπεφρασμένη αντίθετη βούληση και του ίδιου του Πρωθυπουργού)

Το έργο της αποσυναρμολόγησης και εξυγίανσης των μνημείων της Ακρόπολης έκρυβε
χρονοβόρες εκπλήξεις. Μόλις άρχισε η αποσυναρμολόγηση, διαπιστώθηκε ότι οι
ρηγματώσεις ήταν πολλαπλάσιες των αναμενομένων στα αναστηλωμένα μέρη των
Προπυλαίων και του Παρθενώνα. Ακόμα κι ένα πριόνι… των προηγούμενων
αναστηλώσεων που σφηνώθηκε στη διάρκεια των ταλαντώσεων ενός σεισμού βρέθηκε
κάτω από τον σπόνδυλο μιας κολόνας των Προπυλαίων!

Ακριβώς ένα χρόνο πριν από τους Ολυμπιακούς Αγώνες, χρειαστήκαμε 27 χρόνια από
την έναρξη των μελετών αναστήλωσης των επικίνδυνα ετοιμόρροπων μνημείων της
Ακρόπολης για να φτάσει το νυστέρι του αναστηλωτή μέχρι το κόκαλο. Μέχρι τα
σημεία εκείνα του Παρθενώνα, των Προπυλαίων και του Ναού της Νίκης που δεν
είχαν αναστηλωθεί ποτέ πριν και παρέμεναν αδιατάρακτα επί 2.500 χρόνια.

Σήμερα, ο Ναός της Νίκης έχει κάνει φτερά… Έχει διαλυθεί για τρίτη
φορά μέσα σε 170 χρόνια αναστηλώσεων στα εξ ων συνετέθη – 360 μέλη –
προκειμένου να καθαρισθούν από σίδερα, τσιμέντα, κόλλες, να συγκολληθούν εκ
νέου, να προστεθούν θραύσματα αυθεντικού υλικού, που είχαν παραλειφθεί ή δεν
είχαν βρεθεί στην προηγούμενη αναστήλωση, να συνδεθούν με ράβδους τιτανίου και
να επανέλθουν στις σωστές θέσεις, χωρίς παρατοποθετήσεις και χωρίς επικίνδυνες
κλίσεις ώστε να αναδειχθούν οι εκλεπτύνσεις του ιωνικού «κοσμήματος» της
Ακρόπολης. «Ακόμα και 24ωρες βάρδιες θα χρειαστούν προκειμένου να πετύχουμε
αυτό τον στόχο», λέει στον απολογισμό και προγραμματισμό του έργου η
διευθύντρια της Υπηρεσίας Συντήρησης Μνημείων Ακροπόλεως κυρία Μαίρη Ιωαννίδη,
που συντονίζει τις προσπάθειες του πολυάνθρωπου εργοταξίου των 240
μαρμαροτεχνιτών, εργατών συντηρητών και επιστημόνων όλων των ειδικοτήτων.

Με τη βοήθεια μιας γερανογέφυρας – μιας ευρεσιτεχνίας για τη λάξευση
των ραβδώσεων στους νέους σπονδύλους – ενός ακόμη παντογράφου, για να
ποντάρονται τα ακριβή συμπληρώματα από νέο μάρμαρο με επάρκεια σε μάρμαρο
Διονύσου, την κανονική ροή των κονδυλίων από το Γ’ ΚΠΣ αλλά και με την
επίκληση του ελληνικού φιλότιμου, η κ. Ιωαννίδη πιστεύει ότι τα έργα στην
Ακρόπολη θα έχουν προχωρήσει σε ικανοποιητικό βαθμό, ώστε να μην υπάρχουν
άσχημες τρύπες κι εντυπώσεις, αλλά αντίθετα άριστη ποιότητα. Κάνει όμως σαφές
ότι το έργο δεν έχει ημερομηνία λήξης.

Παρ’ όλ’ αυτά, τα αναστηλωτικά προγράμματα έχουν «αναπροσαρμοσθεί» στα
πραγματικά δεδομένα – τα οποία μεταφράζονται σε πολλαπλάσιες ρωγμές και
ρηγματώσεις. Υπήρξε σπόνδυλος που βρέθηκε ρηγματωμένος σε εκατόν είκοσι
κομμάτια και αντίστοιχα προβλήματα παρουσίασαν πολλά από τα μεγάλα μέλη των
επιστυλίων.

Το πνεύμα της αναπροσαρμογής των αναστηλωτικών προγραμμάτων είναι να κλείσουν
τα μεγάλα κενά. Έτσι, η εσωτερική ανατολική πρόσοψη των Προπυλαίων και ο
εγκάρσιος τοίχος που διαμορφώνει τη μνημειακή μορφή τους, θα έχουν
ολοκληρωθεί. Κάποιες «εκπτώσεις» θα γίνουν στον αριθμό των μαρμάρινων
φατνωμάτων και των δοκών της οροφής που θα επανατοποθετηθούν.

Στη μισή βόρεια μακρά πλευρά του Παρθενώνα οκτώ κίονες με τα επιστύλιά
τους έχουν αποσυναρμολογηθεί και καθαρισθεί από τσιμέντα, λιθόδεμα, σκυρόδεμα
και σκουριασμένα σίδερα· ελπίζεται ότι τουλάχιστον οι κίονες θα είναι όρθιοι
και συμπληρωμένοι με 5 νέους σπονδύλους και αρκετά άλλα κομμάτια. Δεν μπορεί
να υπάρχει όμως βεβαιότητα για τον αριθμό των επιστυλίων που θα επανατοποθετηθούν.

Στη θέση της η «ζωφόρος»

Αυτό που θεωρείται βέβαιο είναι ότι θα έχει ολοκληρωθεί η επανατοποθέτηση
χυτών αντιγράφων άριστης ποιότητας της ανάγλυφης ζωφόρου σε μήκος 21 μ. στη
δυτική πλευρά – τον οπισθόναο. Παράλληλα ήδη προχωρεί με πολύ καλά
αποτελέσματα ο καθαρισμός της αυθεντικής ζωφόρου με δύο συσκευές ακτίνων
λέιζερ και υπάρχει σκέψη, όταν ολοκληρωθεί ο καθαρισμός, να εκτεθεί σε κάποιο
χώρο εκτός Ακροπόλεως.

Το πρόγραμμα που θα μείνει για μετά, αφορά τους μακρούς τοίχους του σηκού
του Παρθενώνα, που ενδέχεται ν’ αποκατασταθούν το πολύ δυο τρεις στρώσεις
λίθων – ώστε να «κλείσει» το κενό ως το ύψος του ματιού – ενώ οι τρεις από
τους έξι κίονες του πρόναου – ανατολικά – θ’ αποκτήσουν τα επιστύλιά τους ώστε
να δίνεται η εικόνα της δεύτερης πρόσοψης.