Δρόμοι

Ένας τρόπος…

… ανάγνωσης της Ιστορίας είναι βλέποντάς την σαν μια συνεχή προσπάθεια
κυριαρχίας του ανθρώπου πάνω στον φυσικό κόσμο. Αυτή η ανάγνωση είναι μάλλον
τρομακτική. Όταν, μάλιστα, ο άνθρωπος σκέφτεται πως μέρος αυτού του φυσικού
κόσμου είναι και ο ίδιος, τότε το πράγμα γίνεται ακόμη πιο τρομακτικό. Σαν
ερινύες για τους κινδύνους της προόδου, οι ιστορίες του Ικάρου και του Φάουστ
μάς κυνηγούν ακόμη. Παρ’ όλα αυτά, αν θέλουμε να είμαστε ειλικρινείς, πρέπει
να ομολογήσουμε πως θα μας άρεσε να μπορούμε να λύνουμε το σταυρόλεξο
μονομιάς, να τρέχουμε στο μαραθώνιο χωρίς να χύνουμε σταγόνα ιδρώτα, να μην
ξεχνάμε κάθε τόσο πού έχουμε αφήσει τα κλειδιά. Θα μας άρεσε να ζούμε
διακόσια, τριακόσια χρόνια.

Θα άρεσε…

… και στον συγγραφέα Μπιλ Μακίμπεν. Η γενετική και η κλωνοποίηση μπορούν να
μας κάνουν καλύτερους, ακόμη και αθάνατους. Και αν η βιολογία δεν καταφέρει να
μας δώσει αιώνια ζωή, ίσως να το πετύχει η ρομποτική. Σήμερα, οι κωφοί
βρίσκουν την ακοή τους με εμφυτεύματα κοχλία και οι χωλοί το βήμα τους με
προσθετική γοφών. Στο μέλλον, ίσως να είμαστε σε θέση να συνδέουμε τον
εγκέφαλό μας απ’ ευθείας με το Ίντερνετ. Όμως, αλίμονο, ακόμη και τότε δεν θα
είμαστε παρά μηχανές δεύτερης κατηγορίας. Οι επιστήμονες πιστεύουν ακράδαντα,
λέει ο Πίτερ Ζέιν στην «Νιους Ομπζέρβερ», πως τα κομπιούτερ θα γίνουν
εξυπνότερα από τους ανθρώπους μέσα σε σαράντα χρόνια. «Νανομηχανές» που θα
εισάγονται στο ανθρώπινο σώμα, θα μπορούν να καταπολεμούν τις ασθένειες πιο
αποτελεσματικά από ό,τι το ανοσοποιητικό μας σύστημα, να κρατάνε τα δόντια μας
καθαρά και την επιδερμίδα μας χωρίς ρυτίδες. Ασίμοβ; Αϊνστάιν; Όχι, Μακίμπεν.
Αυτός μας τα αραδιάζει όλα αυτά, όχι για να τα παινέψει, αλλά για να πει ένα
μεγάλο «Φτάνει πια», στο ομώνυμο βιβλίο του. Γιατί;

Η απάντηση…

… ίσως βρίσκεται στον υπότιτλο του βιβλίου: «Παραμένοντας ανθρώπινοι σε μια
κατασκευασμένη εποχή». Ένα σπίτι χτίζουμε και έχουμε την απαίτηση να μας
δείξει ο αρχιτέκτονας το ολοκληρωμένο σχέδιό του. Είναι δυνατόν να μην έχουμε
την ίδια απαίτηση από εκείνους που θέλουν να ξαναχτίσουν τον κόσμο όλο; Όμως
αυτοί δεν μπορούν να μας δείξουν τίποτα. Δεν μπορούν να μας πουν πώς ακριβώς
θα είναι τα κατά παραγγελία παιδιά, οι γενετικά κατασκευασμένες σκέψεις, τα
γονίδια της αιωνιότητας. Έτσι, ο Μακίμπεν κάνει ζοφερές προβλέψεις για το
μέλλον. Ίσως, άδικα.

Επειδή…

… όσα σχέδια και αν έκανε μέχρι τώρα ο άνθρωπος για το μέλλον του, πάντα
ξεπηδούσε ένας «απρόβλεπτος» παράγοντας. Ο εικοστός αιώνας μάς χάρισε
μακροζωία. Μα όσα χρόνια μάς χάρισε με το ένα χέρι, μας τα πήρε με το άλλο:
τουλάχιστον 180 εκατομμύρια άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους σε 165 πολέμους και
σφαγές τον περασμένο αιώνα. Δεν είναι να κάνει μεγάλα σχέδια κανείς. Η φύση
φροντίζει από μόνη της.