Πρόσωπα Ο «ταχυδρόμος» του Σαντάμ

Τάρεκ Αζίζ. Μπορούσε να σου σερβίρει ένα ποτήρι τζιν και να σε πείσει πως είναι νερό

Οι Ιρακινοί κάθονται στα σκαλιά της εισόδου του σπιτιού του αντιπροέδρου της
ιρακινής κυβέρνησης Τάρεκ Αζίζ, δίπλα στους πεζοναύτες που πέρασαν τη νύκτα
στην κατοικία τής πιο γνωστής στο εξωτερικό προσωπικότητας του ιρακινού
καθεστώτος. Ανυπομονούν να μπουν, αλλά οι στρατιώτες δεν τους το επιτρέπουν.
«Νομίζω ότι είναι το σπίτι του πρωθυπουργού», λέει ο λοχίας τους. «Περάσαμε
εδώ τη νύκτα και τώρα θα φύγουμε». Τι θα συμβεί μετά, δεν τον απασχολεί: «Δεν
είναι αποστολή μας. Ας κάνουν ό,τι θέλουν. Ήταν ένας εγκληματίας. Πρέπει να
φύγουμε».

Οι πεζοναύτες φεύγουν λίγο πριν από το μεσημέρι και αμέσως οι Ιρακινοί
ξεχύνονται στα δύο διώροφα κτίρια της κατοικίας, τα οποία χωρίζει ένας κήπος.
Κρατούν σφυριά, μαχαίρια, κατσαβίδια. Στην κουζίνα, δύο προσπαθούν μάταια να
βγάλουν από την πόρτα ένα τεράστιο ψυγείο. Τελικά φεύγουν με μαγειρικά σκεύη,
πιάτα, σκεπάσματα, μπουκάλια οινοπνευματωδών. Κάποιος κρατάει ένα γύψινο
άγαλμα της Παναγίας. Στο ισόγειο, ένας άλλος ενδιαφέρεται για τα βιβλία,
αραβικά και αγγλικά, και για τις συλλογές περιοδικών, όπως το «Vanity Fair».
Τα εξαφανίζει σε πλαστικές σακούλες. Ένα αγόρι κρατάει στην αγκαλιά του
κοστούμια και στολές του Μπάαθ. Στον πρώτο όροφο, τα υπνοδωμάτια
ξεγυμνώνονται. Τα φορέματα της κυρίας Αζίζ εξαφανίζονται από τις ντουλάπες με
εντυπωσιακή ταχύτητα, τα κρεβάτια αποσυναρμολογούνται. Η λεηλασία, όπως την
περιγράφει από τη Βαγδάτη ο Σαμμύ Κετζ του Γαλλικού Πρακτορείου, είναι
συστηματική, γίνεται σχεδόν στα βουβά. Κανείς δεν τσακώνεται, καθένας παίρνει
ό,τι βλέπει. «Δεν κλέβουμε. Παίρνουμε πίσω αυτά που μας είχαν πάρει. Όλα αυτά
ανήκουν στον λαό. Τα έκλεψαν», λέει ο 18χρονος Χαϊντάρ Αμπντάλα.

Πατέρας τριών παιδιών και παππούς, ο Τάρεκ Αζίζ υπηρέτησε πιστά τον Σαντάμ για
περισσότερο από 40 χρόνια – ο πρώην υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας Εβγκένι
Πριμακόφ τον είχε επονομάσει «ο ταχυδρόμος». Είναι χριστιανός και γεννήθηκε το
1936 με το όνομα Μιχαήλ Γιοχάνα στο χριστιανικό χωριό Τελ Κέιφ, κοντά στη
Μοσούλη. Επί χρόνια υπουργός Εξωτερικών, εφάρμοζε κατά γράμμα τις οδηγίες του
Σαντάμ χωρίς ποτέ να παίρνει πρωτοβουλίες. Ο πατέρας του ήταν σερβιτόρος και ο
ίδιος σπούδασε αγγλική λογοτεχνία στο Πανεπιστήμιο της Βαγδάτης. Με την
υποστήριξη του Σαντάμ, έγινε διευθυντής της εφημερίδας «αλ-Θάουρα» του Μπάαθ
και στη δεκαετία του 1970 διορίστηκε υπουργός Πληροφόρησης. Το 1977 εντάχθηκε
στο Συμβούλιο Επαναστατικής Διοίκησης που κυβερνούσε το Ιράκ και το 1980
επέζησε δολοφονικής απόπειρας. Στη δεκαετία του 1980 βοήθησε να κερδίσει το
Ιράκ την υποστήριξη των ΗΠΑ στον πόλεμο με το Ιράν και σφυρηλάτησε ισχυρούς
οικονομικούς δεσμούς με την τότε Σοβιετική Ένωση. «Είναι πολύ πειστικός», λέει
ένας πρώην συνεργάτης του στην «αλ-Θάουρα». «Μπορούσε να σου σερβίρει ένα
ποτήρι τζιν και να σε πείσει ότι είναι νερό». Τώρα έχει εξαφανιστεί μαζί με
την οικογένειά του.