Στα φυτά «γράφεται» η ιστορία

«Τα “πάθη” του Κολοσσαίου τους τελευταίους τέσσερις αιώνες» θα μπορούσε να είναι ο τίτλος της έρευνας Ιταλών επιστημόνων που «διάβασαν» την ιστορία του διάσημου μνημείου εξετάζοντας 680 είδη φυτών, από το 1683 μέχρι σήμερα

Η Ιταλίδα επιστήμονας κατάφερε πριν από λίγο καιρό να ολοκληρώσει μια αρκετά
πρωτότυπη εργασία που έχει σχέση με την ιστορία του πιο φημισμένου μνημείου
της Ρώμης. Του Κολοσσαίου. Μαζί με τους συνεργάτες της ανέτρεξαν σε παλαιούς
καταλόγους, που είχαν ξεκινήσει να γράφονται από το 1643. Οι κατάλογοι αυτοί
περιελάμβαναν τα ονόματα διάφορων φυτών που υπήρχαν μέσα και γύρω από το
Κολοσσαίον. Μάλιστα, πριν από λίγο καιρό η καθηγήτρια έκανε επανειλημμένες
επισκέψεις στο μνημείο και κατέγραψε για μια ακόμη φορά τη χλωρίδα που έχει
απομείνει. Το αποτέλεσμα ήταν να «σχηματιστεί μια μεγάλη λίστα από 680 είδη
φυτών». Πώς όμως αυτά τα φυτά θα μπορούσαν να μας πληροφορήσουν για όλα όσα
«έζησε» το Κολοσσαίον τους τελευταίους σχεδόν τέσσερις αιώνες;

«Με μια προσεκτική ματιά, γρήγορα μπορεί να καταλάβει κανείς ότι κάθε
φυτό αποτελεί έναν “βιοδείκτη”. Μπορεί δηλαδή να μας πει διάφορα πράγματα για
το κλίμα της περιοχής στην οποία φυτρώνει αλλά και για το είδος της ανθρώπινης
δραστηριότητας που εξελίσσεται στην περιοχή», λέει η κ. Ιουλία Γκανέβα στα
«ΝΕΑ». Το ευτύχημα στη συγκεκριμένη περίπτωση ήταν ότι οι επιστήμονες του
Πανεπιστημίου ΙΙΙ της Ρώμης κατάφεραν να βρουν τον κατάλογο με τις ονομασίες
των φυτών από το 1643. Ήταν ένας κατάλογος που είχε γράψει κάποιος Ιταλός
γιατρός ονόματι Ντομένικο Παναρόλι. Αντίστοιχους καταλόγους είχαν σχηματίσει
τις επόμενες δεκαετίες και κάποιοι ερασιτέχνες βοτανολόγοι, Ιταλοί αλλά και
Άγγλοι. Αυτό είχε συμβεί κατά τα έτη 1815, 1855,1955. Επομένως, υπήρχε
ολόκληρη η εικόνα του παζλ.

Μόλις συγκεντρώθηκε το υλικό, άρχισε η επεξεργασία του με τη βοήθεια
ηλεκτρονικών υπολογιστών. Τα φυτά κατανεμήθηκαν σε κατηγορίες και ανάλογα με
το είδος τους άρχισαν να «μαρτυρούν» και την ιστορία του μνημείου. «Από τα
φυτά που περιελάμβανε ο κατάλογος του 1643 καταλάβαμε καταρχήν ότι εκείνη την
εποχή το κλίμα της Ρώμης ήταν ψυχρότερο απ’ ό,τι είναι σήμερα. Στα χρόνια που
ακολούθησαν, οι νεώτεροι κατάλογοι αποκάλυψαν ότι το Κολοσσαίον είχε φυτά που
ευδοκιμούσαν σε θερμότερα και ξηρότερα κλίματα. Το γεγονός αυτό δείχνει ακόμη
μια κλιματική αλλαγή, η οποία όμως δεν είναι άσχετη με την επέκταση της Ρώμης.
Το Κολοσσαίον είχε χτιστεί στις παρυφές της πόλης και σήμερα βρίσκεται στο
κέντρο της», λέει η Ιταλίδα καθηγήτρια.

Η Ιταλίδα επιστήμονας λέει στα «ΝΕΑ» ότι σύντομα θα εκδώσει τη μελέτη
της και σε βιβλίο, με ενδιαφέρουσες φωτογραφίες, ώστε οι τουρίστες που θα
επισκέπτονται το μνημείο να έχουν στα χέρια τους την ιστορία του Κολοσσαίου
γραμμένη από… σιωπηλούς αυτόπτες μάρτυρες.

Κήποι πάνω στο… αίμα των μονομάχων

Οι ιστορικές μαρτυρίες, που λένε ότι ο χαρακτήρας του Κολοσσαίου άλλαξε
δραματικά από τον σεισμό του 1349 μέχρι και τον 17ο αιώνα, επιβεβαιώνονται
επίσης από τα φυτά που καταγράφηκαν μέσα στο μνημείο. Από τον 14ο αιώνα και
ύστερα το μνημείο εγκαταλείφθηκε και στο εσωτερικό του δημιουργήθηκαν μικρές
καλύβες όπου ζούσαν φτωχοί άνθρωποι με τα ζώα τους. Η βλάστηση που σιγά σιγά
δημιουργήθηκε για να τρέφονται οι κατσίκες και τα άλλα κατοικίδια καταγράφηκε
δεκάδες χρόνια αργότερα στους καταλόγους των βοτανολόγων. Το ίδιο συνέβη και
με άλλα φυτά, που χρησιμοποιούνταν για να κοσμήσουν τους κήπους που φτιάχτηκαν
στα σημεία όπου άλλοτε γίνονταν οι αιματηρές μονομαχίες.