Το Άγιον Όρος «μετακόμισε» στο Λιμάνι

Τοιχογραφία με θέμα τη «Σταύρωση» (13ος αιώνας μ.Χ.) από το κεντρικό κλίτος του ιερού ναού του Πρωτάτου στις Καρυές του Αγίου Ορους. Αποδίδεται στον Μανουήλ Πανσέληνο τα έργα του οποίου «δίκην πανσελήνου έλαμψαν» στα μάτια του μοναχού Διονυσίου του εκ Φουρνά πέντε αιώνες αργότερα

Εικονική κατάργηση του αβάτου. Η έκθεση έργων του Μανουήλ Πανσέληνου από τις
τοιχογραφίες του Πρωτάτου του Αγίου Όρους καταδεικνύει στα «εγκόσμια» το
μεγαλείο της θεολογίας αλλά και τον εικαστικό παράδεισο της αγιογραφίας. Ο
ιδιότυπης αρχιτεκτονικής (βασιλική με εγκάρσιο κλίτος) ναός του Πρωτάτου του
Αγίου Όρους επανασχεδιάστηκε συμβατικά στο εσωτερικό της Αποθήκης Γ στο Λιμάνι
της Θεσσαλονίκης κι έγινε το χωρικό κέλυφος για να φιλοξενήσει – ως σκηνικό
αναγωγής – τα 70 και πλέον θέματα των αγιογραφιών που κοσμούν τον πρωτότυπο
χώρο του.

Οι αγιογραφίες στους τοίχους του ναού-εκθεσιακού χώρου δίνουν την αίσθηση
αποτοίχισης των πρωτοτύπων. Πρόκειται όμως για φωτογραφικές αποτυπώσεις
συνολικών ή και αποσπασματικών έργων (μορφές, συνθέσεις, θέματα) του Μανουήλ
Πανσέληνου από τους τοίχους του αγιορείτικου ναού.

Οι φωτογραφίες διαστάσεων (το «σκηνικό» του ναού αλλά και οι αγιογραφίες έχουν
«χτισθεί» αλλά και τυπωθεί σε κλίμακα 1 προς 1) τυπώθηκαν σε ειδικό
ύφασμα-μουσαμά που αποδίδει με πιστότητα τις μορφές, τα χρώματα αλλά και την
πατίνα του χρόνου στο πρωτότυπο επιτοίχιο έργο και στη συνέχεια επικολλήθηκαν
σε ειδικά τελάρα που δίνουν στον θεατή την αίσθηση του αποσπασμένου τοίχου από
τον ναό.

Στην κεντρική δομή με την αδρή γεωμετρία και το διώροφο ύψος, τον θεατή
υποδέχονται θέματα από το κεντρικό κλίτος του ναού (οι δύο Ευαγγελιστές είναι
οι κεντρικοί αφηγητές που παρουσιάζουν σκηνές από τη ζωή του Χριστού).

Στο δεύτερο επίπεδο φιλοξενείται με εσωστρεφή γεωμετρία χώρων ο κύκλος της
Παναγίας, ενώ στον ισόγειο χώρο παρεμβάλλεται το παρεκκλήσι του Αγίου Ευθυμίου
(του ναού Αγίου Δημητρίου της Θεσσαλονίκης) σε πραγματική κλίμακα. Η έκθεση
έχει τίτλο «Μανουήλ Πανσέληνος εκ του Ιερού Ναού του Πρωτάτου» και οργανώνεται
στο πλαίσιο των εκδηλώσεων της Πολιτιστικής Ολυμπιάδας 2001-2004. Την
υλοποίησή της επωμίστηκε η αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία «Αγιορειτική
Εστία», η οποία ιδρύθηκε το 2000 από τον Δήμο Θεσσαλονίκης και την Ιερά
Επιστασία του Αγίου Όρους, ενώ σημαντική είναι και η συμβολή των μοναχών του
Αγίου Όρους. Υπεύθυνοι για τον σχεδιασμό και τη μουσειογραφική απόδοση της
έκθεσης είναι ο καθηγητής της Αρχιτεκτονικής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας
Γιώργος Τριανταφυλλίδης και η αρχιτέκτων-μηχανικός Δήμητρα Γουργιώτη, ενώ τη
μουσειολογική μελέτη εκπόνησε ο καθηγητής Χριστιανικής Αρχαιολογίας και Τέχνης
του ΑΠΘ Ευθύμιος Τσιγαρίδας

INFO

Έκθεση Έργων Μανουήλ Πανσέληνου, στο κτίριο Γ του Λιμένα Θεσσαλονίκης, έως 30
Ιουνίου. Είσοδος ελεύθερη. Κατάλογος: 35 ευρώ.