Κάθε πόλη και μια πολιτιστική «εικόνα»

Από τα πρόσφατα εγκαίνια του Μουσείου Χαρακτικής Τ. Κατσουλίδη, στη Μεσσήνη. Υποδειγματική μετατροπή ενός ιστορικού κτιρίου σε μουσειακό χώρο, για να στεγάσει το έργο ενός κορυφαίου εικαστικού καλλιτέχνη και για να λειτουργήσει ως κέντρο σεμιναρίων για χαρακτική, γραφιστική κ.ά., συνεισφέροντας πολύπλευρα στην περιοχή της Καλαμάτας

Ήταν μια πολύ χρήσιμη συνάντηση, με καλές εισηγήσεις, έμπειρους εισηγητές,
νέες ιδέες και πολλή κριτική. Συμμετείχαν πολλοί δήμαρχοι, νομάρχες,
διευθυντές πολιτιστικών οργανισμών κ.ά. Έλληνες (ανάμεσά τους η κ. Ε.
Γλύκατζη-Αρβελέρ, ο Β. Βασιλικός, η Μ. Ζορμπά κ.ά.) αλλά και αρκετοί από άλλες
ευρωπαϊκές χώρες, άνθρωποι που είτε σχεδιάζουν στρατηγικά είτε διαχειρίζονται
έμπρακτα τα πολιτιστικά θέματα ανά πόλη ή περιοχή. Ανάμεσά τους και ο
υποφαινόμενος με θέμα «Δημοτικές Περιφερειακές Πινακοθήκες – Κρύπτες Σπουδαίων
Θησαυρών». Η συνάντηση έγινε με την ευκαιρία της ελληνικής προεδρίας στην
Ευρώπη και αξίζει να συνοψίσουμε εδώ τις γενικές γραμμές όσων συζητήθηκαν και
μας αφορούν, με την ευχή να καρποφορήσουν σύντομα.

Πολιτιστικός τουρισμός: Για πολλές δεκαετίες θεωρούσαμε τα πολιτιστικά
φεστιβάλ (συναυλίες, παραστάσεις, εκθέσεις κ.ά.) ως αφορμή για έκφραση των
καλλιτεχνικών δυνάμεων. Η νέα αντίληψη, πολύ πιο «επιχειρησιακή», ζητά από
τους οργανωτές να λάβουν υπόψη το κοινό, την περίοδο του έτους, τις
χωρογεωγραφικές συνθήκες, τη δυνατότητα προσέλκυσης επισκεπτών οι οποίοι θα
έλθουν και θα καταναλώσουν τα πολιτιστικά προϊόντα. Κάτι τέτοιο ασφαλώς δεν
γίνεται αυτόματα.

Κάθε πόλη και μια «εικόνα»: Χρειάζεται υπεύθυνους και ειδικούς που θα
αναζητήσουν, θα μελετήσουν και θα «χτίσουν μια εικόνα» της κάθε πόλης ή
περιοχής και της συγκεκριμένης πολιτιστικής δραστηριότητας. Ποια είναι π.χ. η
εντύπωση που έχουν για τα Γιάννενα, την Καρδίτσα ή την Ξάνθη οι υπόλοιποι
Έλληνες; Πώς θα εδραιωθεί ή πώς θα αλλάξει, και με τι είδους εκδηλώσεις; Πριν
από χρόνια ο Α. Φασιανός θυμήθηκε ότι ο εδραιωτής της παγκόσμιας ζωγραφικής
παράδοσης, ο Πολύγνωτος, καταγόταν από τη Θάσο. Ονόμασε λοιπόν μια έκθεσή του
εκεί «Φασιανός εις Πολύγνωτον», η εκδήλωση συγκέντρωσε εκατοντάδες επισκέπτες
και τώρα γίνεται θεσμός.

Αυτοχρηματοδότηση: Κύριο θέμα συζήτησης ήταν – δυστυχώς – οι κοινοτικές
ευκαιρίες απορρόφησης κονδυλίων. Στρατιά πολιτιστικών παραγόντων έχει
διαμορφωθεί με την αντίληψη ότι ο πολιτισμός είναι μια καλή απασχόληση επειδή
προσφέρει ευκαιρίες για αναπαλαιώσεις κτιρίων, πρόχειρα φεστιβάλ, ταξίδια στη
λοιπή Ευρώπη. Αναρίθμητες είναι οι περιπτώσεις (έγραψε σχετικά και ο Κ.
Γεωργουσόπουλος, στα «ΝΕΑ», με τίτλο «Οι μπαταχτσήδες») που οι δήμαρχοι κάνουν
έκτακτα φεστιβάλ πριν από τις εκλογές τους και δεν πληρώνουν παρά έπειτα από
μήνες ή και χρόνια, έχοντας σε «μαύρη λίστα» όσους τυχόν διαμαρτυρηθούν. Από
την άλλη πλευρά, υπάρχουν αρκετές δημοτικές πολιτιστικές επιχειρήσεις, με
ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια (πρωτοπόρος η ΔΕΠΑΚ Καλαμάτας που ξεκίνησε ο κ.
Στ. Μπένος το 1966) οι οποίες εφαρμόζουν κριτήρια αγοράς, υπολογίζοντας δηλαδή
τη βιωσιμότητα των προϊόντων τους, τον πολιτιστικό τουρισμό κ.λπ. Πρότασή μας:
Να καθιερωθεί από το υπουργείο Εσωτερικών ποινή στις κακές διαχειρίσεις και
«μπόνους» σ’ αυτές που ζητούν λιγότερες επιχορηγήσεις από χρόνο σε χρόνο!

Οι κρυμμένοι θησαυροί: Με αφορμή την ιστορική Δημοτική Πινακοθήκη Ρόδου
και τώρα Μουσείο Νεοελληνικής Τέχνης, θίχτηκε το ζήτημα των περιφερειακών
πινακοθηκών ή μουσείων. Είναι δεκάδες, ίσως εκατοντάδες, έξω από την εποπτεία
του υπουργείου Πολιτισμού και με δυνατότητα να παίξουν καίριο ρόλο είτε ως
χώροι περισυλλογής μουσειακού υλικού (έργα τέχνης, λαογραφικά αντικείμενα,
ιστορικά ντοκουμέντα ή κειμήλια, κ.ά.) και κατόπιν ως πόλος τουριστικής έλξης
ή εστίες μουσειοπαιδαγωγικών ή επαγγελματικών προγραμμάτων. Είμαστε σε θέση να
μεταφέρουμε μια ευχάριστη είδηση, ο κ. Κ. Σκανδαλίδης γνωρίζει το πρόβλημα και
προωθεί λύσεις.

Πολιτιστικά ή αποχετεύσεις! Όπως γράψαμε και παλιότερα το πρόβλημα που
συχνά αντιμετωπίζουν τα στελέχη των δημοτικών οργανισμών είναι όταν ειδικοί
νόμοι δεν τους επιτρέπουν να προσλάβουν αυτούς που χρειάζονται, αλλά όσους
έχουν «μόρια», ή όταν η ειδικότητά τους στα πολιτιστικά δεν κατοχυρώνεται και
έτσι συχνά μπορεί να μετατεθούν από την υπηρεσία πολιτισμού στις αποχετεύσεις
(!…). Χρειάζεται ειδική νομοθεσία για δημοσιοϋπαλληλική προστασία και
βελτίωση (π.χ. μουσειολογική εκπαίδευση) των πολιτιστικών στελεχών στην περιφέρεια.

INFO

«La Rencontre d’ Athenes», Συνάντηση εκπροσώπων Τοπικής Αυτοδιοίκησης για
θέματα Πολιτισμού, με την ευκαιρία της ελληνικής προεδρίας, οργανωμένη από την
Ένωση Ευρωπαϊκών Πόλεων και Περιοχών Πολιτισμού στον Τεχνοχώρο «Γκάζι» (27-28 Μαρτίου)