Δρόμοι

Για όλους…

… υπάρχει πάντα η δυνατότητα για σκοτάδι ή για φως. Μέρες που είναι
θυμόμαστε πάλι την ιστορία εκείνου του Ρωμαίου τοποτηρητή. Ο Πιλάτος θα
μπορούσε να είχε πάρει αταξίδευτους δρόμους, να είχε ανοίξει κρυφές πόρτες, να
είχε λύσει τα δεσμά του, να είχε ξεπεράσει τον εαυτό του. Ή να μείνει αυτό που
ήταν: να σηκώσει τους ώμους, να ξύσει το αυτί του, να γράψει άλλο ένα
μνημόνιο. Έμεινε αυτό που ήταν. Όπως όλοι μας, άλλωστε, μεγάλοι και μικροί,
μένουμε αμέτοχοι και ψυχροί μπροστά στον πόνο των άλλων, ελπίζοντας αόριστα
πως δεν θα έρθει ποτέ η σειρά μας. Είναι οδυνηρή εμπειρία να παρατηρεί κανείς
τους Πιλάτους αυτού του κόσμου να κρύβονται υποκριτικά πίσω από το δάχτυλό
τους για να μη βλέπουν την περιπέτεια του Ιράκ. Αυτούς τους Πιλάτους
παρατήρησε ο αναγνώστης της στήλης Ντίνος Μιχαλάκης και αισθάνθηκε την ανάγκη
να μας στείλει τις παρακάτω σκέψεις του επιστήμονα και αγωνιστή Βίλχελμ Ράιχ,
που έπεσε και αυτός θύμα της αμερικανικής βίας, πριν από πέντε δεκαετίες.

«Γι’ αυτό…

… σε φοβάμαι, Ανθρωπάκο, σε φοβάμαι θανάσιμα. Γιατί το μέλλον της
ανθρωπότητας εξαρτάται από σένα. Σε φοβάμαι γιατί από πουθενά δεν δραπετεύεις
τόσο όσο από τον εαυτό σου. Είσαι άρρωστος, άρρωστος πολύ, Ανθρωπάκο. Δεν
φταις εσύ. Σε βαραίνει όμως της γιατριάς σου η ευθύνη. Θα ‘χες από καιρό
αποτινάξει τις αλυσίδες σου, αν δεν είχες ανεχτεί την καταπίεση κι αν δεν την
είχες με τις πράξεις σου υποστηρίξει. Καμιά αστυνομική δύναμη στον κόσμο δεν
θα ήταν ικανή να σε καταπιέσει, αν είχες έστω και τον παραμικρό αυτοσεβασμό,
αν είχες βαθιά κατανοήσει πως δίχως εσένα η ζωή δεν θα συνεχιζόταν ούτε για
μία ώρα.

Κρεμάς…

… τους Χιτλερικούς, αφού έχουν δολοφονήσει εκατομμύρια ανθρώπους. Τι
σκεφτόσουν προτού σκοτώσουν τα εκατομμύρια αυτά των ανθρώπων; Τα εκατομμύρια
πτώματα δεν είναι αρκετά για να σε κάνουν να σκεφτείς; Χρειάζονται κι άλλα
εκατομμύρια πτώματα για να συγκλονίσουν την ανθρωπιά σου; Καθεμιά από τούτες
τις μικρότητες ρίχνει φως στην πελώρια αθλιότητα του ζώου που λέγεται
άνθρωπος. Λες: “Γιατί το παίρνεις τόσο στα σοβαρά; Αισθάνεσαι εσύ υπεύθυνος
για όσα δεινά και σατανικά συμβαίνουν; ” Λέγοντας έτσι καταδικάζεις τον εαυτό
σου. Αν, εσύ, Ανθρωπάκο, από τα εκατομμύρια των ανθρώπων, κουβαλούσες έστω και
ένα ίχνος ευθύνης, ο κόσμος θα φαινόταν διαφορετικός και η μικρότητά του δεν
θα σκότωνε τους σπουδαίους ανθρώπους».

Στις Σταυροφορίες…

… στην Ιερά Εξέταση, στην υπόθεση Ντρέυφους, στα πογκρόμ και σε άλλα τέτοια
επεισόδια μίσους, οι Πιλάτοι του κόσμου προσπαθούσαν πάντα να διώξουν από τους
ώμους τους κάθε ευθύνη. Γιατί έπεφτε σε αυτούς; Επειδή έτυχε να βρίσκονται
εκεί. Όπως τυχαίνει σήμερα να βρισκόμαστε εμείς μπροστά στις σφαγές στη
Βαγδάτη. Την ευθύνη γι’ αυτές δεν θα καταφέρουμε ποτέ να την κρύψουμε πίσω από
το δάχτυλό μας.