Διαστάσεις Το ιδεολογικό κλουβί

Ιδού το παράδοξο: η αμερικανική στρατιωτική παρουσία αναγκάζει τον Σαντάμ
να κάνει παραχωρήσεις, οι οποίες στη συνέχεια αξιοποιούνται από τους
επιθεωρητές και την «παλιά Ευρώπη» για να απομονώσουν τις ΗΠΑ…

Έκθεση Μπλιξ (σκίτσο από τη γερμανική εφημερίδα Westdeutsche Allgemeine Zeitung)

Ο Φαλέχ Τζαμπάρ ήταν μέλος του ιρακινού Κομμουνιστικού Κόμματος και υπεύθυνος
του διεθνούς τμήματος της εφημερίδας του. Μια Κυριακή του Οκτωβρίου του 1978
έμαθε ότι πρέπει να εγκαταλείψει τη χώρα εντός έξι ωρών, επειδή έκανε κάποιες
δηλώσεις εναντίον των μονοκομματικών συστημάτων. Κατέφυγε στη Βηρυτό, κι από
εκεί πέρασε στο Λονδίνο. Διάβαζε τα γραπτά Γερμανών διανοουμένων που είχαν
διαφύγει από τον ναζισμό. Και παρακολουθούσε τον δυνάστη να κτίζει σιγά-σιγά
το ολοκληρωτικό καθεστώς του. Στα πρότυπα του ναζιστικού και του σταλινικού
μοντέλου, και με τα έσοδα από το πετρέλαιο.

Το ολοκληρωτικό σύστημα του Ιράκ, γράφει ο Τζαμπάρ στο περιοδικό The
Progressive, συνιστά απειλή για το λαό του, για την περιοχή και για
ολόκληρο τον κόσμο. Το να παραμείνει το τέρας στη θέση του αποτελεί εγγύηση
μελλοντικής καταστροφής. Σημαίνει αυτή η διαπίστωση πως δεν υπάρχει άλλη λύση
από τον πόλεμο; Όχι, απαντά ο αρθρογράφος. Η πολεμοκαπηλία είναι εξίσου
κοντόφθαλμη με τον φιλανθρωπικό φιλειρηνισμό. Η πρώτη περιφρονεί τις
δυνατότητες μιας πολιτικής λύσης του προβλήματος. Ο δεύτερος δεν αναγνωρίζει
καν την ύπαρξη του προβλήματος. Και οι δύο προσεγγίσεις είναι παγιδευμένες σε
ένα ιδεολογικό κλουβί.

Ο πόλεμος είναι εξίσου καταστρεπτικός με τον ολοκληρωτισμό. Και οι δύο γεννούν
βία και μακελλειό. Η αντίθεση στον πόλεμο είναι κάτι θετικό – αλλά δεν είναι
αρκετό. Το πρόβλημα δεν είναι τα όπλα μαζικής καταστροφής, αλλά το πολιτικό
σύστημα που τα ελέγχει. Κι όποιος αγνοεί αυτό το στοιχείο στο όνομα της
ειρήνης υπηρετεί το στρατόπεδο του πολέμου. Η λύση, η μοναδική λύση που δεν
έχει δοκιμαστεί, είναι η διάσπαση του καθεστώτος. Και αυτό, σημειώνει ο
Τζαμπάρ, μπορεί να γίνει με τέσσερις τρόπους. Πρώτον, να απειληθεί ο Σαντάμ με
παραπομπή στο διεθνές δικαστήριο. Δεύτερον, να του δοθεί ταυτόχρονα μια
εναλλακτική λύση για ασφαλές καταφύγιο. Τρίτον, να σταλεί κατάλογος με τα
πρόσωπα που πρέπει να φύγουν από τη χώρα μαζί του: με τον τρόπο αυτό θα
πειστεί η κυρίαρχη τάξη ότι δεν απειλείται συλλογικά. Τέταρτον, να συνοδευτεί
αυτή η προσφορά με ένα μίνι σχέδιο Μάρσαλ, το οποίο θα τεθεί στη διάθεση του
Ιράκ υπό τον όρο η εξουσία να μεταβιβαστεί σε μια προσωρινή, μη στρατιωτική
κυβέρνηση.

Το «πακέτο» αυτό θα πρέπει βέβαια να στηριχθεί στην απειλή της επέμβασης. Ίσως
να χρειαστούν και μερικές προειδοποιητικές βολές. Επιστρέφουμε έτσι στη δήλωση
του Ζακ Σιράκ πως ό,τι επιτεύχθηκε μέχρι σήμερα οφείλεται στη στρατιωτική
πίεση των Ηνωμένων Πολιτειών. Το ζήτημα είναι να πείσουμε τον πρόεδρο Μπους να
κρατήσει την ψυχραιμία του.