Δρόμοι

Πόσοι…

… από εσάς ξεχάσατε να κλειδώσετε την πόρτα του σπιτιού σας μια νύχτα και
όταν ξυπνήσατε το πρωί είδατε με κατάπληξη πως δεν έλειπε τίποτα, πως τίποτα
δεν είχε κλαπεί; Σύμφωνα με μια έρευνα που έγινε στη Βρετανία, η πιθανότητα να
γίνει διάρρηξη σε ένα σπίτι είναι μία στα 35-50 χρόνια. Οι αρχαίοι λαοί της
Μεσοποταμίας δεν είχαν τέτοιες έρευνες, είχαν όμως κλειδιά και κλειδαριές.
Ήταν μάλιστα τόσο καλές, που ακόμη και σύγχρονές μας εταιρείες, όπως η Γέιλ,
περηφανεύονται πως έχουν για πρότυπο τις κλειδαριές των παλατιών της Νινευής.

Τον 16ο αιώνα…

… ο Ιβάν Βασίλιεβιτς, τσάρος πασών των Ρωσιών, κλείδωσε τη νεαρή γυναίκα του
στο δωμάτιό της, πριν φύγει στον πόλεμο. Ύστερα αποκεφάλισε τον κλειδαρά (όχι
γιατί του πήγε τον λογαριασμό, αλλά για να βεβαιωθεί πως κανείς δεν θα έβγαζε
αντικλείδι). Μα κάποτε η γυναίκα του αρρώστησε και, ανήμπορη να ζητήσει
βοήθεια, πέθανε στο δωμάτιό της. Τότε έκοψε ο πόνος τον Ιβάν και από
καλοκάγαθος ηγεμόνας έγινε ο Ιβάν ο Τρομερός.

Τον 19ο αιώνα…

… οι Βρετανοί κλειδαράδες Ρόμπερτ Μπάρον και Τζόζεφ Μπράμα επινόησαν την
πρώτη κλειδαριά που άνοιγε με μικρό κλειδί, παρόμοια με τις σύγχρονες. Το 1818
την τελειοποίησε ο Ιερεμίας Τσαμπ, τόσο πολύ, που κατόρθωσε να κερδίσει
διαγωνισμό τον οποίο είχε προκηρύξει η κυβέρνηση για να αναδειχθεί η κλειδαριά
που δεν θα άνοιγε παρά μόνο με το δικό της κλειδί. Τρεις μήνες προσπαθούσε να
την παραβιάσει ένας επαγγελματίας κλειδαράς που ήταν φυλακισμένος σε μια
γαλέρα στο Πόρτσμουθ, μα δεν τα κατάφερε, μολονότι τα κίνητρα που του
προσέφεραν ήταν αρκετά δελεαστικά: χάρη του υπολοίπου της ποινής του και 100
στερλίνες δώρο. Με τέτοια επιτυχία, ο Τσαμπ έγινε πρώτο όνομα και οι
κλειδαριές του μπήκαν σε μαζική παραγωγή και ασφάλισαν εκατομμύρια πόρτες τα
επόμενα εκατόν πενήντα χρόνια. Ύστερα ήρθε ο Λάινους Γέιλ από τη Νέα Υόρκη και
τις τελειοποίησε ακόμη περισσότερο. Όλα αυτά τα ωφέλιμα τα μάθαμε διαβάζοντας
ένα άρθρο του Όστιν Ουίλιαμς στο βρετανικό «Περιοδικό των Αρχιτεκτόνων».

Δεν βάζουμε…

… το χέρι μας στη φωτιά για την εγκυρότητα της έρευνας που αναφέραμε στην
αρχή. Δεν γνωρίζουμε ούτε πώς έγινε ούτε πότε ακριβώς. Δεν θέλουμε να
αμφισβητήσουμε τα συμπεράσματά της. Αλλά δεν έχουμε και τρόπο να τα
επαληθεύσουμε. Ποιος έχει σήμερα την υπομονή να περιμένει 35-50 χρόνια ώσπου
να δει έναν διαρρήκτη να τρυπώνει στο σπίτι του; Έχουμε όμως να προτείνουμε
μια άλλην έρευνα, πιο προσαρμοσμένη στα ήθη των καιρών. Να αφήσουμε μια νύχτα
το σπίτι μας ανοιχτό και με το χρονόμετρο στο χέρι να μετρήσουμε σε πόσην ώρα
θα το κάνουν φύλλο και φτερό. (Είναι μια έρευνα που θα μπορούσε να συνδυαστεί
και με στοίχημα.)