Διαστάσεις Κλώνοι: ο κίνδυνος της εξοικείωσης

Οι Ραελιανοί αποδεικνύονται απατεώνες – όπως αναμενόταν, άλλωστε. Η
προπαγανδιστική τους εκστρατεία είναι όμως καλά σχεδιασμένη.

Ανθρώπινη κλωνοποίηση (σκίτσο του Σελτσούκ, από τη «Μοντ»)

Τρεις είναι οι στόχοι των διαδοχικών ανακοινώσεων και συνεντεύξεων με
αντικείμενο τις υποτιθέμενες γεννήσεις κλωνοποιημένων παιδιών. Ο πρώτος είναι
βέβαια να διαφημιστούν η Clonaid και οι Ραελιανοί, ώστε να προσελκυστούν οι
αφελείς: η ανθρώπινη κλωνοποίηση είναι μια καλή «μπίζνες», αφού οι
ενδιαφερόμενοι πρέπει να καταβάλουν 200.000 δολάρια για μια σκοτεινή
επιχείρηση με αμφιλεγόμενα αποτελέσματα. Ο δεύτερος στόχος είναι να μεταδοθεί
σιγά σιγά στην κοινή γνώμη η εντύπωση ότι η κλωνοποίηση είναι αναπόφευκτη.
Αφού ο κλώνος αργά ή γρήγορα θα έλθει, ποιος ο λόγος να συζητάμε την
απαγόρευση αυτής της πρακτικής; Αν δεν τα καταφέρουν οι ευνοούμενοι των
εξωγήινων, θα το πετύχει ο Αντινόρι ή ο Ζαβός. Καλό είναι λοιπόν να
συνηθίζουμε την ιδέα.

Ο τρίτος στόχος αυτής της στρατηγικής είναι ακόμη πιο ύπουλος: να μεταβληθεί η
εικόνα του κλώνου στο συλλογικό φαντασιακό, ώστε να διευκολυνθεί η αποδοχή
του. Όπως επισημαίνει ο γάλλος γενετιστής Αξέλ Καν στη Λιμπερασιόν,
όταν μιλάμε σήμερα για κλώνους τούς συνδέουμε συνήθως με τερατογενέσεις,
ζωγραφίζουμε ακριβή αντίτυπα του Χίτλερ ή στρατιές σκλάβων στην υπηρεσία
αιμοσταγών τυράννων. Και ξαφνικά, κάποιος μας λέει ότι γεννήθηκε ένα
αξιολάτρευτο κοριτσάκι από μια ευτυχισμένη μανούλα, και μάλιστα ότι είδε το
φως τα Χριστούγεννα, γεγονός ασφαλώς συμβολικό. Αμέσως βλέπουμε την εξέλιξη
αυτή με συμπάθεια, αν μάλιστα επιστρατευτούν και οι σχετικές φωτογραφίες
(αληθινές ή πλαστές, είναι αδιάφορο) κινδυνεύουμε και να συγκινηθούμε.

Στην εξοικείωσή μας με την ανθρώπινη κλωνοποίηση βοηθούν και οι επιστήμονες,
όσο κι αν οι περισσότεροι εκφράζουν θεωρητικά την αντίθεσή τους. Με την
επιμονή τους στους κινδύνους παραμορφώσεων ή ασθενειών, υπαινίσσονται ότι η
ανθρώπινη κλωνοποίηση δεν είναι εξ ορισμού ανήθικη, αλλά απλώς επικίνδυνη,
κατά συνέπεια αν οι κίνδυνοι αυτοί εξουδετερωθούν δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα.
Όμως το ζήτημα είναι πολύ ευρύτερο, λέει ο Καν. Η αναπαραγωγική κλωνοποίηση
παρέχει σε ορισμένους (αιρέσεις, εταιρείες, ιδιώτες) τον απόλυτο έλεγχο του
σώματος: το φύλο του κλώνου, η εξωτερική του εμφάνιση, ο συναισθηματικός του
πλούτος, το hardware του εγκεφάλου του, τα γενετικά του χαρακτηριστικά θα
είναι αποτελέσματα της απόφασης κάποιου άλλου και όχι του μεγάλου λαχείου της
κληρονομικότητας. Αν επρόκειτο για την επιλογή ενός, δύο ή δέκα ατόμων, θα
μπορούσαμε να μιλήσουμε για ανθρώπινο δικαίωμα ή για ατομική ελευθερία. Όμως
καθήκον της δημοκρατίας είναι να προστατεύει τα συμφέροντα όλων των πολιτών,
και κυρίως των πιο αδυνάμων. Πώς είναι λοιπόν δυνατόν αυτή η απαίτηση να μην
αφορά και τα παιδιά που κάποιοι θέλουν να καθυποτάξουν, ελέγχοντας την εικόνα
και το σώμα τους;

Η δημοκρατία δεν αποτελεί έτσι σύμμαχο της κλωνοποίησης, αλλά τον μεγαλύτερο
εχθρό της. Το βρυκολακίστικο χαμόγελο της κυρίας Μπουασελιέ μπορεί τελικά να
μας κάνει καλό. Δηλαδή να μας αφυπνίσει.