Νέα φουρνιά ιδιωτικοποιήσεων

Μετά τις «κλασικές» δημόσιες επιχειρήσεις, η κυβέρνηση σχεδιάζει να
επεκτείνει το πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων και στις ανώνυμες εταιρείες που
εκτελούν μεγάλα δημόσια έργα.

Έτσι, μετά τον ΟΤΕ και τη ΔΕΗ, τον δρόμο προς το Χρηματιστήριο – ή προς άλλη
εναλλακτική μέθοδο ιδιωτικοποίησης – προγραμματίζεται να πάρουν οι εξής
εταιρείες:

* Αερολιμήν Αθηνών

* Αττικό Μετρό

* Εγνατία Α.Ε.

* ΕΡΓΟΣΕ.

* Άλλες ανάλογες εταιρείες που εκτελούν και διαχειρίζονται δημόσια
έργα. Μία τέτοια περίπτωση θα μπορούσε να είναι εταιρεία που διαχειρίζεται
περιφερειακά αεροδρόμια (αναφέρεται χαρακτηριστικά το παράδειγμα του
αεροδρομίου του Ηρακλείου).

Πρόκειται για μια «νέα φουρνιά ΔΕΚΟ», όπως λέει χαρακτηριστικά αρμόδιο
στέλεχος του υπουργείου Οικονομικών, οι οποίες έχουν ανάγκη χρηματοδότησης για
να καλύψουν τις επενδυτικές τους ανάγκες. Το Μετρό για να κάνει νέες γραμμές,
η ΕΡΓΟΣΕ για να αναβαθμίσει το σιδηροδρομικό δίκτυο κ.ο.κ. Το Δημόσιο όμως όχι
μόνο δεν είναι σε θέση να συνεχίσει να τις χρηματοδοτεί, αλλά έχει ανάγκη το
ίδιο από εξασφάλιση εσόδων.

Έτσι, συζητείται η διάθεση πακέτου μετοχών που κατέχει στις συγκεκριμένες
εταιρείες, ακόμη και σε εκείνες όπου το μάνατζμεντ έχει ιδιώτης (όπως π.χ.
στον Αερολιμένα Αθηνών).

Ο ρόλος της Γιούροστατ

Το θέμα έχει και μια άλλη διάσταση, που δεν την κρύβει το υπουργείο
Οικονομικών: την παρέμβαση της Γιούροστατ, η οποία δεν δέχεται πλέον τις
κεφαλαιακές μεταβιβάσεις στις συγκεκριμένες δημόσιες επιχειρήσεις, με τη μορφή
που γινόταν στο παρελθόν, δηλαδή με συμμετοχή του Δημοσίου σε αυξήσεις
μετοχικών κεφαλαίων των εν λόγω επιχειρήσεων.

Συγκεκριμένα, η Γιούροστατ, στην τελευταία απόφασή της, με την οποία οδήγησε
σε αύξηση το ελληνικό δημόσιο χρέος, θεώρησε ότι οι ενισχύσεις αυτές πρέπει να
υπολογίζονται στο έλλειμμα και στο χρέος. Επομένως, είναι προφανές ότι το
Δημόσιο δεν θα συνεχίσει την τακτική αυτή.

Αντίθετα, θα αναζητήσει τα απαιτούμενα κεφάλαια από τον ιδιωτικό τομέα.

Μία εναλλακτική λύση θα ήταν η υπογραφή συμβάσεων παραχώρησης με ιδιώτες για
να πραγματοποιήσουν τις απαιτούμενες επενδύσεις και στη συνέχεια να
εισπράττουν τα έσοδα που θα προκύπτουν από τα εν λόγω έργα (π.χ. τα διόδια, σε
περίπτωση εθνικών οδών). Είναι η μέθοδος PFI, που έχει υιοθετήσει σε μεγάλο
βαθμό η Βρετανία, ενώ και η Ελλάδα την προωθεί για ορισμένα τμήματα των
εθνικών οδών.

Τελευταίως, όμως, η Γιούροστατ αμφισβητεί και τη μέθοδο αυτή, θεωρώντας ότι
εμπεριέχει ανάληψη υποχρεώσεων εκ μέρους του Δημοσίου, αφού το τελευταίο
αναλαμβάνει συνήθως κάποιες εγγυήσεις για την ολοκλήρωση της επένδυσης και τη
λειτουργία του έργου. Μάλιστα, η Γιούροστατ έχει συστήσει ομάδα εργασίας, στο
πλαίσιο της οποίας θα διερευνήσει υπό ποιες προϋποθέσεις είναι αποδεκτές οι
συμβάσεις παραχώρησης. Στις εναλλακτικές λύσεις για τη τύχη τους
περιλαμβάνεται:

* Η εισαγωγή τους στο Χρηματιστήριο.

* Η χρηματοδότησή τους με έκδοση μετατρέψιμων (σε μετοχές) ομολόγων.

* Η υπογραφή συμβάσεων παραχώρησης με εκχώρηση των μελλοντικών τους
εσόδων.

Οι πιο «παραδοσιακές» ΔΕΚΟ, στις οποίες θα δοθεί προτεραιότητα το 2003,
περιλαμβάνουν: Τη ΔΕΗ (νέο πακέτο), τον ΟΠΑΠ (νέο πακέτο), τον ΟΛΠ (εισαγωγή
στο ΧΑΑ με διάθεση 25% των μετοχών του), τα Ελληνικά Τουριστικά Ακίνητα
(εισαγωγή στο ΧΑΑ με διάθεση 25% των μετοχών τους) και την ΕΥΔΑΠ.

Εξάλλου, στα δημόσια ταμεία θα συνεισφέρουν το 2003 και οι δύο μεγάλες
κρατικές τράπεζες, η Εθνική και η Εμπορική, μέσω των πακέτων μετοχών τους που
απέκτησε η ΔΕΚΑ από το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο.

Συνολικά, ο προϋπολογισμός αναφέρει ότι το πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων το 2003
προβλέπεται να αποδώσει έσοδα 3 δισ. ευρώ περίπου.