γιατί… λέμε «κάποιο λάκκο έχει η φάβα»

Έχει βαθιές ρίζες η φράση που πολύ συχνά αναφέρουμε «κάποιο λάκκο έχει η
φάβα». Τα στοιχεία αναφέρουν ότι στον Πόντο όταν έτρωγαν το πουσίντιν, μια
πολτώδη αλεύρινη μάζα, άνοιγαν στη μέση ένα λακκάκι και έβαζαν βούτυρο. Όσοι
έτρωγαν πουσίντιν έπρεπε να πάρουν ένα κουτάλι και να το βουτήξουν στη μέση
που ήταν το βούτυρο. Το ίδιο έκαναν και οι Τούρκοι, οι οποίοι στη μέση του
πιλαφιού τους άνοιγαν έναν λάκκο και έβαζαν βούτυρο. Το έθιμο αυτό το πήραν με
τη σειρά τους οι Έλληνες της ηπειρωτικής χώρας. Σε όλα τα μέρη που τρώνε φάβα,
ανοίγουν έναν λάκκο και ρίχνουν μέσα λάδι, γιατί η φάβα βράζεται μόνο με το
νερό της. Από ‘δώ βγήκε η γνωστή φράση «κάποιο λάκκο έχει η φάβα». Αυτή την
ερμηνεία φαίνεται πως είχε υπόψη του και ο Παρθένιος Κατζιούλης που έκανε τον
εξελληνισμό της παροιμιώδους φράσης με το «λάκκο έχει το έτνος» και προσθέτει:
«επί των υποπτευομένων ζητείν τι και γαρ το έτνος έχον ελαίου δείται». Στην
Κάρπαθο λένε αυτό το φά(β)α λάκκον έχει και το λά(δ)ι καμαρώνει, οι δε
Ζακυνθινοί και οι Λάκωνες κάτι λάκκο έχ’ η φάβα, ρίχτε λάδι για να δείτε.
Καθώς επίσης και η παροιμία: κάτι λάκκο έχ’ η φάβα που χαμογελά το λάδι.