Δρόμοι

Όλοι είχαμε…

… κάποιο φίλο που σε κάποια στιγμή της ζωής του κυριεύτηκε από την έμμονη
ιδέα πως ήταν πλασμένος για κάποιον άλλο, που αναστέναζε και ορκιζόταν πως δεν
μπορούσε να ζήσει χωρίς το αντικείμενο του έρωτά του. Πόσο είναι βασανιστικό
να ακούς τέτοιες φαντασιώσεις. Και σε πόσο δύσκολη θέση έρχεσαι όταν αυτός ο
φίλος σου σε εκλιπαρεί να τον βοηθήσεις. Σαν γνήσιος φίλος της, ο πρόεδρος
Μπους πιέζει αφόρητα – και μάλλον υποτιμητικά – τους Ευρωπαίους να δεχτούν την
Τουρκία στην παρέα τους.

Ανατολικό ζήτημα…

… ονομάστηκε τον δέκατο ένατο αιώνα η απειλή που έκρυβε για την ευρωπαϊκή
σταθερότητα η παραπαίουσα Οθωμανική Αυτοκρατορία. Πολλά άλλαξαν από τότε, αλλά
το φάσμα αυτής της απειλής δεν έχει ακόμη χαθεί: οι Τούρκοι, σε ποσοστό 95%
μουσουλμάνοι, το 2025 θα αποτελούν το 25% του πληθυσμού της Ευρώπης. Για να μη
διολισθήσει στην ισλαμική Ανατολή, η Αμερική θέλει την Τουρκία στην ευρωπαϊκή
Δύση. Το ίδιο και η Βρετανία. Όχι όμως και η Γερμανία, και ιδιαίτερα η Γαλλία,
που τη βλέπει σαν άλλον έναν αμερικανικό «δούρειο ίππο», όπως τον βρετανικό.
Ό,τι και αν σκέφτονται όμως οι Ευρωπαίοι, φαίνεται πως οι Αμερικανοί κρατούν
ένα κρυφό χαρτί στο συρτάρι τους.

Το κρατούν…

… φυλαγμένο εδώ και μερικά χρόνια και λέγεται υπερατλαντική ζώνη ελεύθερων
συναλλαγών ή TAFTA. Θα μπορούσε να συμπεριλάβει τις ΗΠΑ, την Τουρκία, τη
Νορβηγία, την Ελβετία και όσες άλλες χώρες μείνουν εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης. Θα
ήταν μια ζώνη που θα είχε όλα τα εμπορικά και οικονομικά προνόμια που παρέχει
στα μέλη της η Ευρωπαϊκή Ένωση, χωρίς την ελεύθερη κυκλοφορία ανθρώπων. Έτσι,
η καρδιά του Ζισκάρ και των άλλων Ευρωπαίων που ανησυχούν για τη
«μουσουλμανική εισβολή» θα πήγαινε στη θέση της. Τι σημαίνει όμως αυτό για την
Ενωμένη Ευρώπη; Πως είτε δεχτεί είτε απορρίψει την Τουρκία, η αμερικανική
διπλωματία είναι ανεξάντλητη. Γιατί, είτε εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης είτε
εντός μιας TAFTA, η Αμερική σιγουρεύει μια σύμμαχο για τις μελλοντικές
συγκρούσεις. Εναντίον της ισλαμικής τρομοκρατίας; Ναι, ίσως. Αλλά και για
μελλοντικές συγκρούσεις με τις κεντρικές ευρωπαϊκές δυνάμεις, που οι
διορατικοί Γάλλοι προβλέπουν από τώρα.

Τι θυμίζουν…

… αυτοί οι συνασπισμοί στην περιοχή της Ευρώπης; Την πανουργία των
διπλωματικών ανακατατάξεων στα τέλη του δέκατου ένατου και στις αρχές του
εικοστού αιώνα. Με τις γνωστές συνέπειες. Στην εποχή μας μοιάζει να
ενσαρκώνεται ο τριπλός εφιάλτης του Όργουελ. Ωκεανία, Ευρασία, Ανατολασία, σε
έναν αέναο πόλεμο πάνω από τα πτώματα του υπόλοιπου κόσμου; Ας ξαναθυμηθούμε
καλύτερα τα λόγια του Χάρολντ Πίντερ: «Ώσπου να βρει η Ευρώπη την ενότητα και
το θάρρος να αντισταθεί στην αμερικανική ισχύ, θα της αξίζει αυτό που είχε πει
ο Αλεξάντερ Χέρτσεν: “Δεν είμαστε οι γιατροί. Είμαστε η ασθένεια”».