Κριτική με ιστορία

Ελένη Βακαλό

Πάει καιρός που σιώπησε ο ουσιαστικός λόγος της κριτικού τέχνης και ποιήτριας
Ελένης Βακαλό. Που υποστήριζε τις πρωτοποριακές τάσεις της τέχνης σε μια εποχή
που επικρατούσε άγνοια μετά το 1950. Σήμερα, οι κριτικοί μπορούν να γράφουν
όπως θέλουν, χωρίς να θεωρούνται δυσνόητοι. Εκείνη, έγραφε ιστορία, που το
κοινό της δυσκολευόταν ενίοτε να παρακολουθήσει. Η τελευταία παρακαταθήκη της
ένα κείμενο για το Μοντέρνο και το Μεταμοντέρνο βρίσκεται τώρα στην αφετηρία
ενός διεθνούς συμποσίου που οργανώνει προς τιμήν της η Εταιρεία Ελλήνων
Κριτικών AICA Ελλάς σε συνεργασία με τη Σχολή Βακαλό. Τα ερωτήματα που θέτει
το συμπόσιο «Κεντρομόλες και φυγόκεντρες τάσεις, μέθοδοι και ρόλοι της
κριτικής» σχετίζονται με τους νέους όρους πρόσληψης της τέχνης. Έχουμε τέχνη
για μουσεία, τέχνη μέσω Διαδικτύου, τέχνη που υπαγορεύεται από τους επιμελητές
των μουσείων που παρεμβαίνουν στον ρόλο του δημιουργού, συνεργασία πολλών
διαφορετικών τεχνών κ.ά. Μπορεί άραγε ο κριτικός τέχνης να εκτιμήσει όλα αυτά
με βάση την κλασική επιστημονική μέθοδο περιγραφή – ανάλυση – σύγκριση –
σύνθεση; Πώς αντιπαρατίθεται ο κριτικός στους νέους θεσμούς διαχείρισης της
τέχνης σήμερα και τι θέση παίρνει μέσα στο πολυ-πολιτισμικό ή το
παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον που τον καλεί να πάρει ενεργά μέρος και να αφήσει
στην άκρη την ακαδημαϊκή ουδετερότητα αλλά να είναι και πολιτικώς ορθός…
Ιδιαίτερα σε μια χώρα όπως η Ελλάδα που εξακολουθεί να ψάχνεται στα θέματα της
πολιτιστικής της ταυτότητας. Τέτοια θέματα είναι καλό να συζητούνται και να
ξεκαθαρίζονται μεταξύ ειδικών ώστε να μην μπερδεύεται ο κόσμος.