Μάχη για το Σύμφωνο Σταθερότητας στην Ε.Ε.

«Δεν θα έβαζα στοίχημα ότι το Σύμφωνο Σταθερότητας θα αλλάξει ή, πολύ
περισσότερο, ότι θα καταργηθεί», έλεγε σε ανεπίσημες συζητήσεις του, τις
τελευταίες ημέρες, ο υπουργός Οικονομίας κ. Νίκος Χριστοδουλάκης, με αφορμή τη
σχετική κρίση που ξέσπασε το τελευταίο διάστημα.

Αν παρατηρήσει κανείς προσεκτικά τις θέσεις που πήραν τα κράτη-μέλη και οι
κοινοτικοί αξιωματούχοι γύρω από το επίμαχο θέμα τους τελευταίους μήνες, θα
διαπιστώσει ότι η «μεγάλη φασαρία» γίνεται κυρίως εξαιτίας της γαλλικής και
της ιταλικής αντίδρασης. Η ίδια η Γερμανία, μολονότι βρίσκεται «στο στόμα του
λύκου», καθώς το δημοσιονομικό της έλλειμμα θα ξεπεράσει το όριο του 3% του
ΑΕΠ της ήδη από φέτος, δεν φτάνει στο σημείο να ζητεί αναθεώρηση του Συμφώνου.
Περιορίζεται να πει ότι αυτό χρειάζεται ελαστική ερμηνεία, με τρόπο που να
ευνοεί την ανάπτυξη. Άλλες χώρες, όπως η Αυστρία, η Ισπανία, το Βέλγιο και η
Δανία, υπερασπίζονται με πολύ εντονότερο τρόπο την αξία του Συμφώνου, ενώ
είναι γνωστό ότι, από ελληνικής πλευράς, ο κ. Χριστοδουλάκης το χαρακτηρίζει
«εργαλείο δημοσιονομικής σταθερότητας και αξιοπιστίας της νομισματικής
πολιτικής».

Αυτή τη στιγμή, επομένως, το πιο πιθανό σενάριο για τη νέα κρίση που ξέσπασε
στην Ευρώπη είναι ότι αυτή θα ξεπεραστεί με την κλασική μέθοδο του
συμβιβασμού. Θα δοθούν ερμηνείες που θα τηρούν τα προσχήματα του Συμφώνου, ενώ
στην ουσία θα επιτρέπουν την παράκαμψη των αυστηρών κανόνων του. Τι ήταν,
όμως, εκείνο που προκάλεσε την κρίση και οδήγησε τον πρόεδρο της Επιτροπής κ.
Ρομάνο Πρόντι να χαρακτηρίσει το Σύμφωνο «ηλίθιο», πριν από μερικές ημέρες,
προκαλώντας θύελλα αντιδράσεων;

Η βασικότερη αιτία ήταν η υποχώρηση του ρυθμού ανάπτυξης των οικονομιών σε όλη
την Ευρώπη. Η Ευρώπη, και ιδίως οι χώρες της ευρωζώνης, λόγω του Συμφώνου
Σταθερότητας, δεν έχουν την ελευθερία των Ηνωμένων Πολιτειών να επιτρέπουν
στον εαυτό τους τη δημιουργία μεγάλων δημοσιονομικών ελλειμμάτων.

ΕΛΛΑΔΑ

Ελαστική εφαρμογή

Η ελληνική κυβέρνηση συγκαταλέγεται μεταξύ των υποστηρικτών του Συμφώνου και
αυτό, γιατί:

* Η Ελλάδα δεν αντιμετωπίζει πρόβλημα ανάπτυξης, αφού έχει τον
υψηλότερο ρυθμό στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά αντιμετωπίζει πρόβλημα δημόσιου
χρέους. Αν παραβιάσει τους κανόνες του Συμφώνου, διατρέχει τον κίνδυνο να
επανέλθει σε καταστάσεις σπατάλης, όπως στο παρελθόν, και να αυξήσει ακόμη
περισσότερο το δημόσιο χρέος της.

* Ακόμη κι αν τροποποιηθεί, το Σύμφωνο δεν θα καταργηθεί. Οι νέοι
κανόνες του, όμως, θα επιτρέπουν ευελιξία μόνο ως προς το έλλειμμα και όχι ως
προς το χρέος. Οπότε, η Ελλάδα θα είναι μονίμως στο μάτι του κυκλώνα.

* Το Σύμφωνο Σταθερότητας αποτελεί μια αντικειμενική βάση και, ως εκ
τούτου, είναι εγγύηση ίσης μεταχείρισης.

Οι πολέμιοι

Οι πολέμιοι του Συμφώνου υποστηρίζουν ότι η Ευρώπη δεν έχει αυτή τη στιγμή
πρόβλημα πληθωρισμού, αλλά ανάπτυξης. Οι καιροί έχουν αλλάξει από τότε που
υιοθετήθηκε το Σύμφωνο Σταθερότητας και γι’ αυτό χρειάζεται νέα αντιμετώπιση,
σημειώνουν. Έτσι, θεωρούν παράλογο να τιμωρούνται τα ευρωπαϊκά κράτη επειδή
έχουν ελλείμματα, τα οποία μοιραία έρχονται σε περιόδους ύφεσης, καθώς
μειώνονται τα φορολογικά έσοδα λόγω χαμηλού ΑΕΠ και αυξάνονται οι δαπάνες λόγω
αυξημένων επιδομάτων ανεργίας.

Οι υποστηρικτές

Οι υποστηρικτές του Συμφώνου τονίζουν ότι είναι σημαντικό να μην
εγκαταλειφθούν οι κανόνες δημοσιονομικής σταθερότητας που εγγυώνται τη συνετή
συμπεριφορά των κρατών-μελών και τη στέρεη πορεία του κοινού νομίσματος. Το
ίδιο το Σύμφωνο, λένε, δίνει κάποια περιθώρια ευελιξίας σε δύσκολες περιόδους,
όπως η σημερινή. Αύριο, όταν θα επανέλθουμε σε υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης,
δεν πρέπει να βρεθούμε χωρίς ένα πλαίσιο κανόνων δημοσιονομικής πειθαρχίας.