Σπέρνουν βιολογικά για να θερίσουν κέρδη

Μήπως το μέλλον βρίσκεται στη βιολογική παραγωγή; Το ερώτημα αυτό τίθεται όλο
και πιο συχνά, καθώς οι αλλεπάλληλες διατροφικές κρίσεις – την τελευταία
15ετία – και η επιβάρυνση του περιβάλλοντος από την αλόγιστη εκμετάλλευση των
φυσικών πόρων έχουν προκαλέσει έντονες ανησυχίες. Ένα πιάτο απαλλαγμένο από
την κατάχρηση των φυτοφαρμάκων, με προϊόντα οικολογικής παραγωγής, αποτελεί
επιλογή όλο και περισσότερων καταναλωτών στις αναπτυγμένες χώρες. Καταναλωτές
και παραγωγοί μιλούν για έναν «κρυμμένο θησαυρό» που, αν αξιοποιηθεί, θα φέρει
σε όλους σημαντικά οφέλη.

Αν και «νεαρή» η βιολογική παραγωγή στην Ελλάδα, αφού άρχισε μόλις το 1993,
αναπτύσσεται ταχύτατα σήμερα. Από τα 11.882 στρέμματα βιολογικών καλλιεργειών
το 1994, φθάσαμε στα 300.000 στρέμματα το 2001. Ωστόσο, η κατανάλωση
βιολογικών προϊόντων – φρέσκων και τυποποιημένων – είναι ακόμη περιορισμένη
στην Ελλάδα. Όπως εξηγούν οι παραγωγοί, μόνο το 10% της συνολικής παραγωγής
απορροφάται στην εγχώρια αγορά, ενώ το υπόλοιπο 90% εξάγεται στην Ευρώπη και
την Αμερική, όπου οι καταναλωτές είναι πιο ενημερωμένοι για τα προϊόντα αυτά
και τα αναζητούν στα ράφια των καταστημάτων. Πάντως, οι εκτιμήσεις των
επιχειρηματιών είναι ότι σύντομα θα φθάσουμε στα επίπεδα κατανάλωσης άλλων
χωρών της Ευρώπης, τα οποία ξεπερνούν το 20% επί του συνόλου των προϊόντων
διατροφής. Στην Ελλάδα, το ποσοστό αυτό φθάνει μόλις το 2% του συνόλου των
αγαθών που αγοράζουν για τη διατροφή τους οι καταναλωτές.

Σύμφωνα με στοιχεία του Οργανισμού Ελέγχου και Πιστοποίησης Βιολογικών
Προϊόντων, σε όλη την Ελλάδα έχουν οργανωθεί αγροκτήματα, μικρές κτηνοτροφικές
μονάδες και εμπορικές επιχειρήσεις που διαθέτουν οικολογικά προϊόντα όλων των
κατηγοριών. Μεγάλες επιχειρήσεις της βιομηχανίας τροφίμων και ποτών, όπως η
ΝΙΚΑΣ, η CRETA FARM, η ΜΠΟΥΤΑΡΗΣ, η ΛΑΖΑΡΙΔΗΣ, η ΤΣΑΝΤΑΛΗΣ και η HQF,
επενδύουν στην οικολογική παραγωγή προϊόντων. Οι οινοποιίες διαθέτουν
βιολογικές αμπελοκαλλιέργειες, η αλλαντοβιομηχανία ΝΙΚΑΣ ίδρυσε την εταιρεία
Βιοφάρμα Πελοποννήσου με αντικείμενο τη βιολογική κτηνοτροφία, η Creta Farm
παράγει σε συνεργασία με το κτήμα Βαβουράκη βιολογικό χοιρινό Κρήτης και η HQF
(Μιμίκος) έχει εφαρμόσει αποκλειστικά φυτική διατροφή για τα κοτόπουλά της.

Στο λιανικό εμπόριο, γνωστοί επιχειρηματίες έχουν αναπτύξει αλυσίδες
βιολογικών προϊόντων (όπως η ΒΙΟΦΥΣΗ και η GREEN FARM), ενώ σε όλα σχεδόν τα
σούπερ μάρκετ υπάρχουν τμήματα προϊόντων βιολογικής γεωργίας και κτηνοτροφίας.
Επίσης, κάθε πόλη της Ελλάδας έχει τη δική της λαϊκή αγορά βιολογικών
προϊόντων.

Και 100% ακριβότερα

Όπως εξηγεί εκπρόσωπος αλυσίδας καταστημάτων οικολογικής παραγωγής, αυτό που
παρακινεί τους καταναλωτές να προτιμήσουν τα συγκεκριμένα προϊόντα είναι το
γεγονός ότι είναι πιστοποιημένα από ελληνικούς και ευρωπαϊκούς οργανισμούς.
«Τα βιολογικά προϊόντα δεν είναι μόδα που με τις υπάρχουσες συγκυρίες ήρθε
στην επιφάνεια. Είναι ένας τρόπος ζωής», λέει χαρακτηριστικά, αλλά παραδέχεται
ότι ο τζίρος της συγκεκριμένης αγοράς είναι ακόμα μικρός. Αυτό οφείλεται,
ίσως, στο ότι «οι τιμές είναι ακριβότερες έναντι των συμβατικών προϊόντων και
οι διαφορές φθάνουν και το 100%. Αυτό, όμως, θα αλλάξει με την αύξηση της
προσφοράς. Όσο περισσότεροι παραγωγοί μπαίνουν στη βιολογική καλλιέργεια τόσο
θα μειώνονται οι τιμές», προσθέτει.

Στην αγορά υπάρχει μεγάλος αριθμός οικολογικών ειδών διατροφής, κρασιών και
καλλυντικών. Στα ράφια των καταστημάτων της Green Farm οι καταναλωτές μπορούν
να βρουν πάνω από 2.000 κωδικούς τέτοιων προϊόντων: φρέσκα φρούτα και
λαχανικά, αλλά και τυποποιημένα προϊόντα (ζυμαρικά, όσπρια, καλλυντικά,
χαρτικά). Η αλυσίδα Green Farm ανήκει στη MEDITERRANEAN FARM (εταιρεία
παραγωγής), στην οποία συμμετέχει και ο επιχειρηματίας Δημήτρης Κοντομηνάς,
και διαθέτει τέσσερα καταστήματα στην Αττική.

Μία ακόμα τέτοια αλυσίδα είναι η ΒΙΟΦΥΣΗ, η οποία δημιουργήθηκε με τη
συμμετοχή των επιχειρηματιών Φουρλή και Παράβαλου. Προϊόντα της που φέρουν τη
σφραγίδα «Αγνόκηπος» πωλούνται ήδη σε μεγάλα σούπερ μάρκετ. Τα ΑΒ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΣ
άρχισαν να εντάσσουν στα καταστήματά τους και προϊόντα βιολογικής καλλιέργειας
το 1998.

Εξάγονται 9 στα 10 κιλά

«Βιολογικά προϊόντα είναι αυτά που για την παραγωγή τους δεν χρησιμοποιούνται
ορμόνες, φυτοφάρμακα ή χημικά λιπάσματα και παράγονται με ήπιες μεθόδους,
φιλικές προς το περιβάλλον», λέει εκπρόσωπος της αλυσίδας ΒΙΟΦΥΣΗ. «Την
τελευταία διετία, οι πωλήσεις των προϊόντων αυτών παρουσιάζουν αύξηση, παρότι
οι τιμές τους κυμαίνονται 20% έως 100% πάνω από τις τιμές συμβατικών
προϊόντων». Η αύξηση των πωλήσεων είναι αποτέλεσμα της πληροφόρησης του κόσμου
γι’ αυτήν την κατηγορία αγαθών, αλλά και των προβλημάτων που έχουν προκύψει
στη διατροφική αλυσίδα από την αλόγιστη χρήση φυτοφαρμάκων και άλλων χημικών.
Τα βιολογικά προϊόντα που διατίθενται στην ελληνική αγορά είναι ελαιόλαδο,
εσπεριδοειδή, κηπευτικά και κρασί. Το μεγαλύτερο κομμάτι καλύπτει η
καλλιέργεια ελιάς (με 64% επί του συνόλου των βιολογικά καλλιεργούμενων
εκτάσεων) και ακολουθούν οι καλλιέργειες αμπελιού (10%), τα εσπεριδοειδή (4%)
και τα σιτηρά (4%). Η κατεύθυνση της ελληνικής βιολογικής γεωργίας είναι
σήμερα κυρίως εξαγωγική, καθώς υπολογίζεται ότι εννέα στα δέκα κιλά της
ετήσιας παραγωγής διοχετεύονται σε αγορές της Ευρώπης και της Αμερικής.

Βιολογική κτηνοτροφία

Μόλις πέρυσι άρχισε στην Ελλάδα και η βιολογική κτηνοτροφία και σήμερα
υπάρχουν πάνω από 150 τέτοιες μονάδες. Μάλιστα, εκτός από κρέας αιγοπροβάτων,
έχουν βγει στην αγορά και χοιρινό, γάλα, τυρί, γιαούρτι και αυγά», λέει
εκπρόσωπος της ΔΗΩ. Η βιολογική κτηνοτροφία είναι, σύμφωνα με τους ειδικούς, ο
τομέας με τις καλύτερες προοπτικές ανάπτυξης, αφού η ελληνική αγορά μπορεί να
απορροφήσει μεγάλες ποσότητες. Ικανοποιητική κρίνεται, σύμφωνα με το υπουργείο
Γεωργίας, η εξέλιξη του προγράμματος βιολογικής καλλιέργειας.Σήμερα, οι
βιολογικές καλλιέργειες στην Ελλάδα καλύπτουν περίπου το 0,5% της συνολικής
καλλιεργούμενης έκτασης, τη στιγμή που ο μέσος όρος στην Ε.Ε. είναι 2,08%.
Στόχος είναι, έως το 2006, η βιολογική καλλιέργεια στην Ελλάδα να καλύπτει το
7,64% της συνολικής καλλιεργούμενης έκτασης.

Οικολογικά αγροκτήματα τα μοναστήρια της Κρήτης

Το πρόσφορο έδαφος για την ανάπτυξη της οικολογικής γεωργίας σε όλες τις
μοναστηριακές εκτάσεις της Κρήτης καλλιεργήθηκε ακόμα περισσότερο. Σε ημερίδα,
που πραγματοποιήθηκε στα Χανιά, εκπρόσωποι των μοναστηριών όλης της Κρήτης
συμφώνησαν ότι είναι δυνατή η μετατροπή των αγροτικών περιουσιών τους σε
οικολογικά αγροκτήματα και πως θα εργαστούν προς αυτήν την κατεύθυνση. Την
ημερίδα οργάνωσε το Ινστιτούτο Υποτροπικών Φυτών και Ελιάς Χανίων, σε
συνεργασία με τη Μονή Χρυσοπηγής.

Στην εισήγησή του, ο διευθυντής του Ινστιτούτου κ. Βαγγέλης Μπούρμπος
υπογράμμισε πως «η ανάδειξη των ιερών μονών σε πρότυπα οικολογικά αγροκτήματα
θα πρέπει να αποτελέσει το επίκεντρο της προσπάθειας σχεδιασμού και
κατάστρωσης αναπτυξιακών προγραμμάτων. Τα αγροκτήματα αυτά θα καταστούν πόλοι
έλξης πολλών αγροτών και χώροι εκπαίδευσής τους σε θέματα οικολογικής
γεωργίας».