ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΙΣ ΜΑΤΙΕΣ Αμφιαράειο

Ο λόγος στους αναγνώστες: Η Άννα Μπουρατζή-Θώδα, Μαιανδρουπόλεως 31,
Αθήνα, γράφει:

«Κυριακή, παραμονή Αγίου Πνεύματος 2002, το ‘φερε η τύχη να βρεθώ σ’ ένα
αρχαίο ιερό θεραπευτήριο-μαντείο, το Αμφιαράειο Ωρωπού, κοντά στον Κάλαμο
Αττικής. Η ακτινοβολία του ήταν μεγάλη και η φήμη του απλωμένη σ’ όλη την
Ελλάδα μετά την ίδρυσή του: ένας ολόκληρος οικισμός με κτίρια, αγάλματα,
νόμους σταθερούς, κανονισμούς για τη λειτουργία του θεραπευτηρίου-μαντείου.

Ένας χώρος ιερός που ξανανιώνει τον άνθρωπο και γαληνεύει την ψυχή. Δέντρα,
νερό, θέατρο, ιερή πηγή που ακόμα αναβλύζει ο Αισχύλος. Ζωντανεύει την ιστορία
του Αμφιάραου στην τραγωδία “Επτά επί Θήβας”. Εκεί η εκστρατεία απέτυχε,
πράγμα που το είχε προβλέψει ο Αμφιάραος και από τους αρχηγούς άλλοι
σκοτώθηκαν και άλλοι υποχώρησαν. Ανάμεσα στους τελευταίους ο ήρωας, τη στιγμή
που ο διώκτης του Περικλύμενος ετοιμάζεται να τον σκοτώσει. Ανοίγει η γη από
κεραυνό του Δία και χάνεται στο χάσμα ο ήρωας με το άρμα και τον Ηνίοχο και
αναδύεται στην πηγή, που σήμερα είναι το θεραπευτήριο. Εκεί έβρισκαν οι
ασθενείς υγεία. Στοά 110 μέτρων, 39 κίονες, λουτρά, θέατρο, βωμοί, το ιερό του
Αμφιάραου, επιγραφές, βάθρα αγαλμάτων από τάματα όσων θεραπεύτηκαν. Ο
Παυσανίας αναφέρει πολλές περιγραφές, το θεραπευτήριο και τους χρησμούς. Για
μας τις γυναίκες είναι μεγαλύτερο προσκύνημα, γιατί καθώς έμαθα από έναν
ευγενέστατο φύλακα, εκεί γίνονταν επεμβάσεις στη μήτρα για τεκνοποιία, για
θεραπεία ασθενειών. Τα αφιερώματα από ασθενείς που θεραπεύτηκαν επώνυμα
(τάματα). Λουτρά θερμά, καθώς κάτω από το δάπεδο κυκλοφορούσε αέρας και ατμός.
Ήταν φημισμένα στην αρχαιότητα. Πολλές φορές, πέρα απ’ το ιερό και στα νερά
του Αμφιάραου απέδιδαν ιαματικές ιδιότητες. Αγώνες κάθε χρόνο μικρά Αμφιαράεια
και κάθε πέντε χρόνια μεγάλα Αμφιαράεια. Βάθρο σπουδαίων ανθρώπων. Βάθρο του
Λυσίμαχου, βασιλιά της Θράκης, και άγαλμα αφιέρωμα για τη νύφη του Άδεια, που
θεραπεύτηκε.

Όμως, σ’ αυτό το ιερό η εγκατάλειψη έχει απλώσει για καλά τα ποδάρια της. Το
θέατρο στο οποίο κάποτε, πριν από χρόνια, έπαιξαν τόσες παραστάσεις,
εγκαταλελειμμένο. Οι ξένοι (Γάλλοι) που το επισκέφτηκαν, ζήτησαν μπροστά μου
τουαλέτα. Τους απάντησαν δεν υπάρχει. Ντροπή, χίλιες φορές ντροπή. Το μουσείο
κλειστό. Όλα άναρχα, όλα χορταριασμένα και όλα στην Αθήνα, στην Αττική. Με τι
μούτρα θα πάμε στους Ολυμπιακούς; Το ιερό είναι κοντά και γνωστό, τι θα δουν
οι ξένοι; Ούτε ένα ποτήρι νερό… Αίσχος! Το υπουργείο Πολιτισμού ας ανοίξει
τα μάτια του, γιατί νομίζω πως έχουν τσίμπλες. Δεν γνωρίζω τι κάνει η
κοινότητα Καλάμου. Έχω και άλλες γνώσεις από το θέατρο στη Δωδώνη, όπου και
εκεί υπάρχει τρομερή εγκατάλειψη. Αχ! Τα δυτικά κράτη με το τίποτα
παρουσιάζουν τα δικά μας κλεμμένα έργα τέχνης και εμείς; Μα τον Θεό! Η Ελλάδα
είναι Κρόνος που τρώει τα παιδιά της! Έλεος, έλεος, αφήστε τις καρέκλες και τα
συμφέροντα Άρχοντες και Αρχόντισσες…».