Δρόμοι

«”Είναι ο Κουασιμόδος…

… ο κωδωνοκρούστης!” φώναξε το πλήθος με μια φωνή. “Ο Κουασιμόδος ο
καμπούρης της Παναγίας των Παρισίων! Ο Κουασιμόδος ο μονόφθαλμος! Ο
Κουασιμόδος ο στραβοπόδης!”. Είχε ο δύστυχος ένα σωρό παρατσούκλια για να
διαλέξει κανείς. “Το φόβο του να ‘χουν όλες οι γκαστρωμένες!”, φώναξαν οι
φοιτητές. “Και εκείνες που θέλουν να γκαστρωθούν!”, πρόσθεσε ο Ιωάννης. Και
πράγματι, οι γυναίκες βιάστηκαν να σκεπάσουν τα πρόσωπά τους. “Ω, τι φρικτός
πίθηκος!”, ξεφώνισε μια. “Και κακός, όσο κι άσχημος”, είπε μια άλλη. “Φτυστός
ο διάβολος”, πρόσθεσε μια τρίτη».

Ο Βίκτωρ Ουγκώ…

… αν ζούσε και έγραφε σήμερα, δύσκολα θα ξανάγραφε έτσι αυτές τις αράδες. Θα
έπεφτε και αυτός θύμα της «ευπρέπειας». Όπως έπεσε και ένας βρετανικός θίασος,
που ανέβασε στη σκηνή το κλασικό έργο του Γάλλου συγγραφέα: υποχρεώθηκε να
σβήσει τη λέξη «καμπούρης» από τον τίτλο, επειδή θεωρήθηκε προσβλητικός για
τους ανθρώπους με ειδικές ανάγκες. Μολονότι ο τίτλος του γαλλικού πρωτοτύπου
ήταν «Η Παναγία των Παρισίων», στην πρώτη αγγλική μετάφραση έγινε «Ο καμπούρης
της Παναγίας των Παρισίων» και έκτοτε έμεινε έτσι. Όχι πια. Ύστερα από
διαμαρτυρίες της βρετανικής Ένωσης Πασχόντων από Παραμορφωτική Σκολίωση, ο
καμπούρης έγινε κωδωνοκρούστης, τουλάχιστον επί σκηνής. Βέβαια, κάτι χάνει το
έργο, τουλάχιστον στον τίτλο. Γιατί άλλο να ερωτεύεται την πανέμορφη Εσμεράλδα
ένας πανάσχημος Κουασιμόδος και άλλο απλώς ένας κωδωνοκρούστης.

Η εκπρόσωπος…

… των πασχόντων από σκολίωση Λίμπι Μπιμπέριαν δεν κρύβει την ικανοποίησή
της. «Ο αρχικός τίτλος ήταν προσβλητικός», λέει. Όμως, οι καθηγητές των
γαλλικών έχουν άλλη γνώμη. «Είναι μια παραχώρηση στην υστερία της ευπρέπειας»,
λένε. Αυτή η ιστορία μάς θυμίζει μιαν άλλη, πριν από μερικά χρόνια, όταν η
όπερα του Όκλαντ είχε γίνει στόχος επικρίσεων επειδή σε διαφημιστικές αφίσες η
«Κάρμεν» είχε πολύ τολμηρό ντεκολτέ. Τις απέσυρε, λοιπόν. Στις νέες αφίσες,
ήταν σκεπασμένη έως τον λαιμό. Για μερικούς, όμως, το έργο του Προσπέρ Μεριμέ
δεν παύει να αντιμετωπίζει «απρεπώς» ορισμένα ευαίσθητα ζητήματα, όπως οι
σχέσεις των δύο φύλων και τα δικαιώματα των ζώων. Έτσι, ο Ντένις Ντάτον,
καθηγητής της Φιλοσοφίας της Τέχνης στο Πανεπιστήμιο Καντέρμπουρι της Νέας
Ζηλανδίας, πρότεινε μερικές «διορθώσεις».

Στην νέα…

… ευπρεπή «Κάρμεν», στην πρώτη πράξη, μια εργάτρια, η Τσιγγάνα Κάρμεν,
τραγουδάει για να μας θυμίσει πως ο έρωτας είναι ίδιος για όλα τα φύλα, όλες
τις φυλές και όλους τους σωματικούς τύπους. Στη δεύτερη, ο Δον Χοσέ και η
Κάρμεν ορκίζονται να τηρούν τους κανόνες του ασφαλούς σεξ και να αναγνωρίζουν
τις πολιτιστικές τους ιδιαιτερότητες. Και στην τρίτη πράξη, η Κάρμεν, ο Δον
Χοσέ και άλλοι ζωόφιλοι συνωμοτούν για να τερματίσουν την εκμετάλλευση των
ταύρων. Φινάλε στην αρένα της Σεβίλλης. Ο ταύρος κερδίζει τον Εσκαμίγιο.