Γυναίκα δίχως… περικοπές, με διεθνή λάμψη

![]() |
![]() |
|
«Ο ρόλος της αυτοκράτειρας απαιτεί εύρος φωνής και ένταση συναισθημάτων», |
«Η Γυναίκα δίχως Σκιά» του Ρίχαρντ Στράους κάνει πρεμιέρα στο Μέγαρο Μουσικής
– και πανελλήνια πρώτη – την Παρασκευή, προκαλώντας το ενδιαφέρον όλων των
ξένων εξειδικευμένων περιοδικών, αλλά και ραδιοσταθμών από 15 ευρωπαϊκές
χώρες, τις ΗΠΑ και τον Καναδά.
«Αυτή η όπερα υπερβαίνει κάθε γνωστή διάσταση του οπερατικού ρεπερτορίου»,
είπε κατά τη χθεσινή παρουσίαση του έργου ο σκηνοθέτης του Μίκαελ Χάμπε. Και
συνέχισε: «Συνήθως γίνονται περικοπές. Είτε μειώνουν τον αριθμό των μουσικών
της ορχήστρας – κάτι που το επιτρέπει και ο ίδιος ο Στράους – είτε μειώνουν
τον αριθμό των φωνών είτε παρουσιάζουν την όπερα ημισκηνοθετημένη. Είναι προς
τιμήν του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών που ανεβάζει το έργο χωρίς καμία περικοπή,
αντίθετα με ό,τι κάνουν οι μεγαλύτερες όπερες του κόσμου. Και είναι προς τιμήν
του ότι δεν εφείσθη χρημάτων σε μία εποχή που όλοι οι πολιτιστικοί οργανισμοί
έχουν στενέψει τους προϋπολογισμούς τους».
Ο Μίκαελ Χάμπε είπε ότι είναι τριπλή η δυσκολία του έργου αυτού. Προϋποθέτει
μεγάλο χρόνο προετοιμασίας, σπουδαίες τεχνικές δυνατότητες του χώρου
παρουσίασης, πολλούς και καλούς μουσικούς και τραγουδιστές. Από άποψη
περιεχομένου η όπερα αυτή αποτελεί, σύμφωνα πάντα με τον Γερμανό σκηνοθέτη,
«την πεμπτουσία του πολιτισμού». Διότι «συνδυάζει τη φιλοσοφία που γεννήθηκε
στην Ελλάδα πριν από 2.500 χρόνια, την περσική παράδοση (απ’ όπου και η ιδέα
της σκιάς ως συμβόλου γονιμότητας), την παράδοση του Γκαίτε, αλλά και των
ευρωπαϊκών μύθων που περιγράφουν την πορεία του ανθρώπου προς την τελειότητα,
μια πορεία ουτοπική, προς τη δικαιοσύνη, την ειρήνη και την αρμονία του
κόσμου».
Ο Μίκαελ Χάμπε έχει θητεύσει στα μεγαλύτερα λυρικά θέατρα της
Γερμανίας, ενώ στην Ελλάδα έχει συνδέσει το όνομά του – και τη σκηνοθετική του
υπογραφή – με ορισμένες πολύ σημαντικές στιγμές της ιστορίας του Μεγάρου
Μουσικής, όπως η «Στέψη της Ποππαίας» του Κλαούντιο Μοντεβέρντι (2000), αλλά
και ο «Λόενγκριν» του Ρίχαρντ Βάγκνερ (1999).
Το λιμπρέτο ανήκει στον Αυστριακό ελληνιστή ποιητή Ούγκο φον Χόφμανσταλ, τον
οποίο απασχόλησε ιδιαίτερα η σχέση του ανθρώπου με το θείο. Το μουσικό μέρος
ερμηνεύει η Συμφωνική Ορχήστρα της Ραδιοφωνίας της Δανίας, υπό τον μαέστρο
Μίκαελ Σένβαντ. Η διανομή περιλαμβάνει μερικά από τα πιο λαμπρά ονόματα της
διεθνούς σκηνής, καθώς και οι πέντε πρωταγωνιστικοί ρόλοι είναι εξίσου
απαιτητικοί. Η Ίγκα Νίλσεν (παλαιότερα την είδαμε στο Μέγαρο ως Σαλώμη)
ερμηνεύει τον ρόλο της αυτοκράτειρας, ο Ρόναλντ Χάμιλτον τον ρόλο του
αυτοκράτορα (ρόλο που έχει «διαβολικές δυσκολίες», σύμφωνα με τον καλλιτεχνικό
διευθυντή του Μεγάρου, κ. Τσούχλο), ο Φραντς Γκρούντχεμπερ (και εναλλακτικά,
στις 19/10 ο Τζέιμς Τζόνσον) τον ρόλο του βαφέα Μπάρακ, η Εύα Μάρτον τον ρόλο
της συζύγου Μπάρακ και η Μέριλιν Τσάου τον ρόλο της τροφού.
«Ο Στράους είναι πρόκληση για έναν καλλιτέχνη», είπε η Ίγκα Νίλσεν,
προσθέτοντας ότι «ο συνθέτης τοποθετεί σε μία ιδιαίτερη θέση τις φωνές, ενώ
και ο συγκεκριμένος ρόλος προϋποθέτει μεγάλο εύρος φωνής από την πλευρά του
καλλιτέχνη». Για μαγεία στην εξέλιξη του ρόλου μίλησε η Μέριλιν Τσάου, η οποία
παίζει για πρώτη φορά τον ρόλο της τροφού, έχοντας ερμηνεύσει στο παρελθόν,
πολλές φορές, τον ρόλο της συζύγου του βαφέα Μπάρακ. «Στην αρχή, καθώς η όπερα
ξεκινάει σε σκοτεινό περιβάλλον, οι χειρονομίες παίζουν σημαντικό ρόλο στην
ερμηνεία, στη μετάδοση του χαρακτήρα της τροφού. Αργότερα ο ρόλος γίνεται
μεφιστοφελικός, καθώς αλλάζει η στάση της αυτοκράτειρας», λέει.
Τα κοστούμια υπογράφει ο Κάρλο Τομάζι, ο οποίος συνεργάστηκε με ιταλική
εταιρεία που φτιάχνει τα κοστούμια στην αρένα της Βερόνα. Ο καλλιτέχνης κάνει
αναφορές σε εικόνες γνωστές από το Αφγανιστάν και επιτυγχάνει την αντίθεση με
υφάσματα τα οποία έχουν χρώματα που αλλάζουν, που προκαλούν αντανακλάσεις ή
που πετυχαίνουν να αποδώσουν ολογραφικά τη χρωματική εικόνα του ουράνιου
τόξου.
Η «Γυναίκα δίχως Σκιά» εντάσσεται στο πλαίσιο της Πολιτιστικής Ολυμπιάδας
2001-2004 και πραγματοποιείται με τη στήριξή της. Χορηγός της σειράς «Μεγάλες
Ορχήστρες – Μεγάλοι Μαέστροι» είναι η Alpha Bank. Η ώρα έναρξης, ειδικά για
την παραγωγή αυτή, είναι 7 μ.μ. Στην Αθήνα θα έρθουν εκπρόσωποι των
μεγαλύτερων ξένων μουσικών εντύπων: του αγγλόφωνου «Opera», του γαλλικού
«Opera International», των γερμανικών «Frankfurter Allgemeine Zeitung», «Das
Opernglas», «Die Opernwelt».
Το έργο ανέβηκε στη σκηνή, για πρώτη φορά, στις 10 Οκτωβρίου 1919, στη
Βιέννη. Η σκηνογραφία τότε ήταν του Πάνου Αραβαντινού και το Μέγαρο Μουσικής
συνδυάζει το ανέβασμα του έργου με έκθεση έργων του μεγάλου Έλληνα ζωγράφου. Η
έκθεση εγκαινιάζεται την Τρίτη 15 Οκτωβρίου (στο φουαγιέ του ισογείου) και
έχει τίτλο «Πάνος Αραβαντινός 1884-1930, ζωγραφική για το θέατρο, τα χρόνια
του Βερολίνου».
Εικόνες από το τηλεσκόπιο Hubble
Ένα πολύ σημαντικό κομμάτι της συγκεκριμένης παραγωγής είναι η σκηνογραφία.
Ο Χανς Σάβερνοχ, ο επονομαζόμενος, στους κύκλους της μουσικής κριτικής, και
«μάγος» της σκηνογραφίας, φαίνεται να επιστρατεύει εδώ όλες του τις αρετές.
Μέχρι που χρησιμοποιεί και μια νέα τεχνική, τελευταία λέξη της τεχνολογίας, με
την οποία προβάλλει φωτογραφίες του σύμπαντος τραβηγμένες με το τηλεσκόπιο
Hubble. Ο Χανς Σάβερνοχ συνδυάζει έργα ζωγραφικής, γλυπτικής, ψηφιακές
τεχνολογίες, χρήση καθρεπτών κ.ά.
Η δυσκολία άλλωστε του συγκεκριμένου έργου έγκειται στον συνδυασμό τριών
διαφορετικών κόσμων: τον κόσμο του ουρανού και των θεών, απ’ όπου προέρχεται η
«αυτοκράτειρα», κόρη του άρχοντα των ξωτικών και των ανίσκιωτων πνευμάτων· τον
γήινο, φτωχικό κόσμο του βαφέα Μπάρακ και της γυναίκας του· αλλά και τον
απόμακρο κόσμο του κυνηγού-αυτοκράτορα που αποτελεί μία ενδιάμεση κατάσταση,
ανάμεσα στη Γη και στον Ουρανό, στο ανθρώπινο και στο θείο.
INFO
Η «Γυναίκα δίχως Σκιά» ανεβαίνει στις 11, 14, 17 και 19 Οκτωβρίου. Ώρα
έναρξης: 7 μ.μ. Τιμές εισιτηρίων: 14, 26, 37 ευρώ, διακεκριμένη ζώνη 52 ευρώ,
φοιτητικό 9 ευρώ. Πληροφορίες στο τηλ. 010-7282.333, στην ιστοσελίδα www.megaron.gr και στο Μέγαρο Μουσικής
Αθηνών, Βασ. Σοφίας και Κόκκαλη.















