Δρόμοι

Καλή εβδομάδα…

… Άλλη μια εβδομάδα ελπίδας πως, αφού είναι μάταιο πια να περιμένουμε να
πραγματοποιήσουμε τα όνειρά μας με τον πενιχρό μισθό μας, μπορούμε τουλάχιστον
να κερδίσουμε το Λόττο. Είναι δυνατόν να πειστεί κανείς να ποντάρει έστω και
ένα ευρώ στην πιθανότητα να του τύχουν εννιά εξάρια στη σειρά; Και όμως, εδώ
και χρόνια, αυτοί που κανονίζουν τον επίσημο τζόγο πείθουν τον κόσμο πως
μπορεί να πετύχει κάτι πολύ δυσκολότερο: να του τύχουν έξι αριθμοί που θα
διαλέξει από σαράντα εννιά. Η πιθανότητα είναι μία στα 14 εκατομμύρια, αλλά
δεν κουραζόμαστε να ελπίζουμε σε αυτήν – ελπίζουμε, δηλαδή, πως αν ο καλός
Θεός πετάξει ένα μπαλάκι από ψηλά πάνω στην Ελλάδα και την Αλβανία μαζί, αυτό,
από όλα τα κεφάλια, ελληνικά και αλβανικά, θα πέσει πάνω στο δικό μας.

Οι άνθρωποι…

… αν χρησιμοποιούσαν μόνο τις πιθανότητες για να αποφασίσουν να παίξουν ή να
μην παίξουν τυχερά παιχνίδια, τότε οι λοταρίες θα είχαν χρεοκοπήσει από καιρό.
Αυτό δεν σημαίνει πως οι άνθρωποι που παίζουν τζόγο είναι παράλογοι, εξηγεί ο
Ρόμπερτ Μάθιους στην «Τέλεγκραφ». Οι καλές αποφάσεις ποτέ δεν βασίζονται μόνο
στην πιθανότητα να συμβεί ένα γεγονός – λαμβάνουμε υπόψη και τις συνέπειες.
Στην περίπτωση της λοταρίας, αποφασίζουμε να παίξουμε συγκρίνοντας τις
απίστευτα χαμηλές πιθανότητες να κερδίσουμε με τις επιπτώσεις που θα έχει αυτό
το κέρδος στη ζωή μας. Ίσως αυτό εξηγεί και τη δημογραφική σύνθεση του «χάρτη»
των τζογαδόρων: για τους ανθρώπους που αγωνίζονται για το μεροκάματο δεν είναι
λίγο πράγμα να μπορέσουν να πουν κάποτε στο αφεντικό τους να χώσει τη δουλειά
του εκεί που ξέρει.

Ο νόμος…

… των πιθανοτήτων είναι βέβαια αμείλικτος. Γιατί να παίζουμε λοταρία, αφού
οι πιθανότητες να την κερδίσουμε είναι πολύ λιγότερες από τις πιθανότητες να
μας λειώσει ένα λεωφορείο καθώς θα επιστρέφουμε από το πρακτορείο του Λόττο; Ο
καθηγητής Ουίλιαμ Φέλερ έχει μελετήσει πολλά χρόνια τις παραξενιές της τύχης,
αλλά δεν παύει να μένει μπροστά τους ενεός. Στρίβουμε, ας πούμε, ένα νόμισμα
και διαλέγουμε πάντα «γράμματα». Πόσες φορές θα νικήσουμε τον αντίπαλό μας;
Σπεύδουμε να απαντήσουμε, τις μισές. Λάθος. Οι μαθηματικοί υπολογισμοί
δείχνουν πως η ισοπαλία είναι σε αυτή την περίπτωση το πιο απίθανο αποτέλεσμα.
Στα 20 στριψίματα, υπάρχει μόλις 6% πιθανότητα ισοπαλίας. Όσες φορές και αν
παίξουν οι παίκτες, όσες φορές και αν ζητήσουν τη ρεβάνς, το πιο απίθανο
αποτέλεσμα θα είναι πάντα η ισοπαλία.

Οι πιθανότητες…

… μοιάζουν λοιπόν σαν να συνωμοτούν για να μας αποδείξουν μαθηματικά κάτι
που, έτσι και αλλιώς, το ξέρουμε όλοι: πως η ζωή είναι άδικη και πως ορισμένοι
άνθρωποι τα έχουν όλα, επειδή κάποιοι άλλοι δεν έχουν τίποτα.