ΓΙΟΠ ΒΑΝ ΛΕΣΟΥΤ Και τώρα, αρχιτεκτονική νεοβαρβάρων!

Τον τελευταίο καιρό δημιουργεί κινητά καταλύματα. Από απλά τροχόσπιτα μέχρι
πολυτελείς κινητές βίλες και… γυμναστήρια. Όλα μετακινούμενα, όλα
πολυμορφικά. «Κάψουλες ύπνου» ήταν ο τίτλος ενός από τα έργα του. «Σχεδιασμένο
για ανθρώπους που δεν ψάχνουν στην αρχιτεκτονική ούτε τη μονιμότητα ούτε τη
συγχώνευση ούτε την καταστροφή. Αναζητούν απλά ένα μέρος να κοιμηθούν, να
ξεκουραστούν, να ανακτήσουν δυνάμεις πριν συνεχίσουν. Οι άνθρωποι της…
καταιγίδας (ravers) δεν κατοικούν στην αρχιτεκτονική. Την ωθούν στα όριά της,
τη βλέπουν σαν ένα δεύτερο δέρμα που δύσκολα ξεχωρίζει από το σώμα τους».

Ο Ολλανδός καλλιτέχνης Joep van Lieshout (Γιοπ βαν Λεσούτ) δεν είναι μόνος.
Δουλεύει μαζί με μια παρέα καλλιτεχνών και αρχιτεκτόνων με πρωτοποριακές
ιδέες. Ως εκπρόσωπος αυτής της παρέας, βρέθηκε στην Αθήνα, για λίγες ημέρες,
καλεσμένος των διοργανωτών της Διεθνούς Έκθεσης Σύγχρονης Τέχνης «Outlook»
(που θα πραγματοποιηθεί εδώ, από τις 23 Οκτωβρίου του 2003 έως τις 25
Ιανουαρίου του 2004). Μιλώντας στα «ΝΕΑ», ο Joep van Lieshout δείχνει να
απαρνιέται τα μέσα με τα οποία τον περιγράφουν τρίτοι. Αρνείται πως είναι
«υπέρμαχος του κολεκτιβισμού στην τέχνη», όπως λένε όσοι γνωρίζουν την πορεία
του από το 1987 μέχρι σήμερα. «Όχι, δεν υπάρχει καμία κολεκτίβα. Όχι, δεν
υπάρχει καμία ιδιαίτερη πολιτική θέση στον τρόπο με τον οποίο δημιουργούμε
καλλιτεχνήματα, σχεδιάζουμε αντικείμενα ή αρχιτεκτονικές εγκαταστάσεις. Απλά
αναζητάμε χώρο, ελευθερία, δροσερές και ανανεωτικές ιδέες».

Χωρίς βαριές φιλοσοφίες, με εμβάθυνση που δεν κομπάζει ούτε αναζητεί
επιβεβαίωση, ο όπου να’ ναι 40άρης Ολλανδός, που έχει στο ενεργητικό του σειρά
βραβείων και διακρίσεων και αμέτρητες συμμετοχές σε εκθέσεις μοντέρνας τέχνης,
σε ολόκληρο τον κόσμο, δηλώνει απλά «τεχνίτης». Κι ίσως να προσθέσει τον
προσδιορισμό «της καθημερινής ζωής». Ασχολείται με ό, τι έχει χρηστική αξία,
με ό, τι μπορεί να χωρέσει σε ένα συνηθισμένο 24ωρο στην πόλη, με ό, τι μπορεί
να προσφέρει χώρο, αέρα, άνεση, ευελιξία: αντικείμενα, έπιπλα, χώρους.

Το Atelier van Lieshout (AVL) είναι μια εταιρεία, η οποία «διοικείται
συλλογικά, δραστηριοποιείται σε ολόκληρο τον κόσμο και ειδικεύεται στη
σύγχρονη τέχνη, το ντιζάιν και την αρχιτεκτονική». Το «μουσείο» AVL-Ville, από
την άλλη δημιουργήθηκε το 2001, ως ένα «ανεξάρτητο κράτος, μουσείο ή χωριό»
στην καρδιά του Ρότερνταμ, στην Ολλανδία. Για να φιλοξενήσει δεκάδες
καλλιτέχνες οι οποίοι ήθελαν απλά να περάσουν, να ζήσουν, να δημιουργήσουν, να
καλλιεργήσουν τα δικά τους λαχανικά, να πειραματιστούν πάνω σε αντικείμενα
καθημερινής χρήσης, μικρά ή μεγάλα και σε εγκαταστάσεις πιο πολύπλοκες, όπως
εκείνες που παράγουν ενέργεια από τον ήλιο ή ανακυκλώνουν και καθαρίζουν το
νερό. «Στην εταιρεία απασχολούνται περίπου 25 εργαζόμενοι. Όλα μας τα έργα
είναι πρακτικά, απλά αλλά με πολύ μεγάλη αντοχή, σκληροτράχηλα. Μπορεί να
είναι γλυπτά ή έπιπλα, τουαλέτες ή λυόμενα σπίτια, μπορεί να είναι και
ολόκληρες αρχιτεκτονικές προτάσεις ανακαίνισης ή δημιουργίας ενός χώρου»,
εξηγεί ο Lieshout.

Με διάκοσμο ανθρώπινα όργανα!

Η εξωτερική όψη από ένα κινητό σπίτι που σχεδίασε το 1995 ο Joep van Lieshout για το Μουσείο Kroller Muller

Ήρθε στην Αθήνα για να δει τους χώρους που θα φιλοξενήσουν τη Διεθνή Έκθεση
Σύγχρονης Τέχνης «Outlook» (επιμελητής ο Χρήστος Ιωακειμίδης), να μαζέψει
εικόνες, μυρωδιές, ιδέες για το έργο που θα φέρει να παρουσιάσει εδώ σε
περίπου έναν χρόνο. Σκέψεις μόνο έχει να μοιραστεί ακόμη ο Joep van Lieshout,
και μία από αυτές είναι «το στήσιμο ενός εστιατορίου μεγάλου, άνετου, με
γεύσεις ελληνικές, με σημάδια – σύμβολα της Αθήνας, με συστήματα ανακύκλωσης
και με διάκοσμο ομοιώματα από διάφορα όργανα του σώματος – ίσως αυτά που
δραστηριοποιούνται πριν, κατά τη διάρκεια και μετά το φαγητό, την καρδιά, το
στομάχι, το συκώτι…». Η περιγραφή σταματά εκεί. Το αυθόρμητο βλέμμα αηδίας
του συνομιλητή του και η φράση – επιφώνημα «δεν θα έτρωγα ποτέ σε ένα τέτοιο
εστιατόριο» τον ξαφνιάζει όσο τίποτα. – «Αλήθεια; Γιατί; Δεν υπάρχει τίποτα το
παράξενο! Ένα σύστημα είναι το εστιατόριο, ένα σύστημα είναι και ο ανθρώπινος
οργανισμός. Απλά»…

LINKS

http: //www.avl-ville.com/

http: //www.lisa.ooo.nl/5/vanlieshout.html

http: //www.walkerart.org/programs/va-lieshout.html