ΙΑΣΜΙΝ ΑΛΙΜΠΑΪ-ΜΠΡΟΟΥΝ «Ας προωθήσουμε την ιδέα ενός Ευρωπαϊκού Ισλάμ»

![]() |
![]() |
|
«Το Ισλάμ μπορεί να μάθει πολλά από τη Δύση, και το αντίστροφο. Αλλά πάνω από |
Η ιστορία της ζωής της Ιασμίν Αλιμπάι-Μπρόουν αποτελεί ένα ξεχωριστό
μυθιστόρημα. Δυο φορές ξενιτεμένη. Πρώτα στην Ουγκάντα όπου η κοινότητα των
Ασιατών μουσουλμάνων – προερχόμενη από το Πακιστάν – είχε μεταναστεύσει το
1952. Το 1972 ο Πρόεδρος της Ουγκάντα Ιντί Αμίν Ντάντα είδε ένα όνειρο όπου ο
Αλλάχ του έδινε εντολή να διώξει όλους τους μουσουλμάνους Ασιάτες και να
κατάσχει τις περιουσίες τους! 60.000 Ασιάτες μουσουλμάνοι μεταναστεύουν στη
Μεγάλη Βρετανία όπου έπειτα από σκληρή δουλειά προσαρμόσθηκαν με μεγάλη
επιτυχία.
Για να καταλάβει κανείς τον τρόπο σκέψης της Ιασμίν αρκεί να σχολιάσει ένα
επεισόδιο που περιγράφει στο βιβλίο της «No Place Like Home» για τα τραγικά
γεγονότα της Ουγκάντας: ο πατέρας της πέθανε χωρίς να της μιλήσει για τρία
συνεχή χρόνια όταν στο σχολείο της, σε θεατρική παράσταση, τόλμησε και έπαιξε
την Ιουλιέτα με ένα μαύρο ντόπιο Ρωμαίο… Είναι ακριβώς αυτός ο τρόπος σκέψης
που της «εξασφαλίζει» πάντα εχθρούς σ’ όλους τoυς κύκλους των φανατικών…
Σ’ ένα από τα άρθρα σας εσείς ζητήσατε από τους μουσουλμάνους να βρουν το
κουράγιο και να ξαναπάρουν πίσω την πίστη από τους φανατικούς που την
καπηλεύονται. Οι φανατικοί όμως είναι κάτι προσωρινό ή αποτελούν πλέον μια
δύναμη που μεγαλώνει ραγδαία;
«Θα είναι ηλίθιο να πούμε ότι πρόκειται για κάποια μη-υπολογίσιμη μειοψηφία.
Σε τελευταία ανάλυση, έφθαναν κάποιοι φανατισμένοι για να προκαλέσουν τον
τρόμο που είδαμε στη Νέα Υόρκη. Αυτοί που πέφτουν στα δίχτυα τους πολλές φορές
είναι πολύ νεαρά παιδιά, μερικοί από τους οποίους είναι τώρα φυλακισμένοι στην
Κούβα. Εδώ πιστεύω πως πρέπει να σταθούμε και να εξετάσουμε τα πράγματα με
πολλή προσοχή. Ειδικά η προσοχή μας πρέπει να συγκεντρωθεί στους νέους
μουσουλμάνους στην Ευρώπη. Και οι δυο πλευρές, οι λευκοί ρατσιστές από τη μία,
οι γονείς και οι θρησκευτικοί τους ηγέτες από την άλλη συνέχεια τους
τραγουδούν αυτό το μοτίβο: αυτή εδώ δεν είναι η χώρα σας. Και αυτοί οι νέοι
είναι συναισθηματικά άστεγοι. Πάσχουν σοβαρά από έλλειψη παιδείας. Οι
φανατικοί και χαρισματικοί ηγέτες γνωρίζουν θαυμάσια τις ελλείψεις και τους
πόθους αυτών των παιδιών. Είναι απίστευτο με πόση δύναμη και ταχύτητα
διεισδύουν στο μυαλό τους. Και βλέπω κάποιες προσωπικότητες που ανήκουν στον
νέο φιλελεύθερο χώρο και έχουν πάρα πολύ μεγάλη εξουσία στα χέρια τους οι
οποίοι “λατρεύουν” αυτούς τους φανατικούς ηγέτες. Τους έχουν όλη την ώρα στα
περιοδικά τους, στις εκπομπές τους. Τους προωθούν με έναν τρόπο τόσο
προκλητικό που προσβάλλει τους περισσότερους μουσουλμάνους σ’αυτή τη χώρα».
Μήπως οι φανατικοί ενισχύθηκαν και γιατί – μέχρι την 11 Σεπτεμβρίου – δεν
τους έπαιρνε κανείς στα σοβαρά;
«Έχετε δίκιο. Πολλοί από μας, τους μουσουλμάνους Ευρωπαίους, έπειτα από αυτό
που έγινε την 11η Σεπτεμβρίου, καταλάβαμε ότι ήμασταν κάπως τυφλοί και αφελείς
που δεν πήραμε στα σοβαρά την ενίσχυση αυτών που εγώ ορίζω ως οι “Σταλινιστές
του Ισλάμ”. Τώρα έχουμε πολύ μεγάλες ευθύνες γιατί στο Ισλάμ δεν παραμένουν
παρά δυο δρόμοι να ακολουθήσει. Ίσως γίνει μονοπώλιο αυτών των “Σταλινιστών
του Ισλάμ”, μια καταστροφική τάση που βοηθείται και από τον ναρκισσισμό και
τον αυταρχισμό της Δύσης. Υπάρχει κι ένας άλλος δρόμος, πιο δύσκολος. Μια
κίνηση αυτοκριτικής και αντίθεσης και στις δυο πλευρές. Να αντιτεθούμε στην
αλαζονεία της Δύσης, ειδικά των ΗΠΑ. Αλλά την ίδια στιγμή, είναι θέμα των
προοδευτικών δυνάμεων του ισλαμικού κόσμου και γενικώς των μουσουλμάνων όπου
και αν βρίσκονται να βρουν το κουράγιο να επιτίθενται στους “Σταλινιστές του
Ισλάμ”. Και αυτό το δεύτερο πιστεύω είναι ακόμα πιο δύσκολο από το πρώτο».
Εσείς έχετε προτείνει κάτι πολύ θαρραλέο για το Ισλάμ. Να αναθεωρηθεί η
ιδέα της Ummah (η παγκόσμια ισλαμική κοινότητα). Αυτό θα σήμανε μια τεράστια
μεταρρύθμιση του Ισλάμ…
«Εγώ δεν επιτίθεμαι στην Ούμμα αυτή καθαυτή γιατί πιστεύω ότι ως ιδέα είναι
κάτι ωραίο και χρήσιμο. Αυτό που εγώ βρίσκω καταστροφικό για το Ισλάμ είναι η
προώθηση ενός μύθου που θέλει το Ισλάμ χωρίς ιστορία, χωρίς συγκρούσεις, χωρίς
αντιφάσεις. Ένα Ισλάμ ίδιο για όλους, που θέλει να κρύψει τις πολλές
ταυτότητές του. Πολλές φορές η Ούμμα χρησιμοποιείται από τους φανατικούς για
να δικαιολογήσει την καταπίεση της γυναίκας. Π.χ. υπήρχαν νέοι που πήγαν να
πολεμήσουν με τους Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν λέγοντας ή πιστεύοντας ότι πολεμούν
για τους μουσουλμάνους. Την ίδια στιγμή οι Ταλιμπάν κατέστρεφαν τη ζωή των
γυναικών. Αυτές οι γυναίκες δεν ήταν μουσουλμάνες; Τότε η Ούμμα γίνεται πηγή
για ηλίθια επιχειρήματα και εγκλήματα».
Πώς βλέπετε το μέλλον των μουσουλμάνων στην Ευρώπη; Μουσουλμάνοι στην
Ευρώπη ή Ευρωπαϊκό Ισλάμ;
«Πιστεύω ότι πρέπει να την δούμε πολύ σοβαρά την προώθηση της ιδέας ενός
Ευρωπαϊκού Ισλάμ. Το Ισλάμ ως αναπόσπαστο κομμάτι του ευρωπαϊκού πολιτισμού.
Ιστορικά σε σχέση με την Ευρώπη το Ισλάμ έχει εκδηλώσει τον καλύτερό του
εαυτό. Κόρντοβα, Γρανάδα, Ιταλία. Ήταν το Ισλάμ της συνύπαρξης, το Ισλάμ του
έρωτα με την αρχαία ελληνική σκέψη. Ήδη υπάρχει μια ευρωπαϊκή ιστορία του
Ισλάμ που δυστυχώς χάθηκε ή δαιμονοποιήθηκε. Το Ευρωπαϊκό Ισλάμ δεν πρέπει να
είναι μια ιδέα βασισμένη στο μεταναστευτικό, αλλά κάτι πολύ πιο βαθύ που θα
κάνει την Ευρώπη πιο ανεκτική, πιο πλούσια».
Μαθήματα και για τις δύο πλευρές
Τι μπορεί να μάθει το Ισλάμ από τη Δύση και η Δύση από το Ισλάμ;
«Πιστεύω ότι για μας τους μουσουλμάνους το να ζούμε στη Δύση αποτελεί ένα
προνόμιο. Εγώ προσωπικά έχω μάθει τόσα πολλά στη Δύση. Την αξία της
Δημοκρατίας, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, το πώς πρέπει να σέβεσαι τις
ταυτότητες των ανθρώπων, τις εθνικές και τις σεξουαλικές. Ακόμα και τον τρόπο
που μεταχειρίζεσαι τα ζώα… Και πάνω από όλα την αξία της ατομικότητας. Είναι
μαθήματα που έμαθα με μεγάλη δυσκολία λόγω των προκαταλήψεων με τις οποίες
είχα μεγαλώσει.
Αντιστρόφως, η Δύση θα μπορούσε να μάθει από την άλλη μου πλευρά, την κεντρική
αξία της οικογένειας και των υποχρεώσεων, την αξία της συλλογικότητας. Την
έννοια της Ντροπής – που είναι τόσο σημαντική στον ισλαμικό κόσμο. Αυτές δεν
είναι δεξιές αξίες αλλά ουσιώδεις ανθρώπινες αξίες.
Μπορεί να μάθει πολλά ο ένας από τον άλλον. Αλλά πάνω από όλα να μην ξεχάσουμε
ότι είμαστε ανθρώπινα όντα με κριτική σκέψη και ικανά για το χειρότερο και για
το καλύτερο».













