Το φέγγος μιας απουσίας

Με την εύγλωττη απουσία του από την εκπομπή που ήταν αφιερωμένη σε αυτόν, ο Θανάσης Βέγγος παρέμεινε ένα σπάνιο παράδειγμα καλλιτέχνη που τιμά την ανθρώπινη ουσία περισσότερο από τη δημοσιότητα

Με μια εύγλωττη σιωπή ο Θανάσης Βέγγος επιμένει να αρνείται τα κανακέματα της
δημοσιότητας που του αναλογεί. Το αφιέρωμα της εκπομπής «Μαζί» του Αιμίλιου
Λιάτσου στο Mega, το απομεσήμερο του Σαββάτου, ήταν ένα ηχηρό παράδειγμα αυτής
της επίμονης άρνησής του, να εκχωρήσει στους τηλεοπτικούς φακούς το ελάχιστο
προσωπικό του στοιχείο.

Φαινόμενο από τα σπάνια πλέον στην εποχή μας, ακόμη περισσότερο στον χώρο των
ηθοποιών, που θεωρούν ότι με την παντός τύπου έκθεση στον ηλεκτροφωτισμένο
χώρο της σόου μπίζνες επιτυγχάνουν την ύπαρξη.

Ωστόσο από τους ελάχιστους ο Θανάσης Βέγγος, που αρνούνται αυτή την αγχωτική
εμμονή της λάμψης, του φωτός που δεν μεταδίδεται και δεν μεταλαμπαδεύεται γι’
αυτό παραμένει στείρο είδωλο και όχι πηγή (Νικόλας Σεβαστάκης, «Η αλχημεία της
ευτυχίας»), κατορθώνει να μεταδίδει το διακριτικό φέγγος μιας ανθρώπινης
παρουσίας. Κάτι σαν μακρινή ανάμνηση από εποχές που η ασημαντότητα του
ανθρώπου ήταν η αφορμή για τη δημιουργία στην τέχνη, για τα μεγάλα της
ιστορίας.

Η ίδια η εκπομπή, περισσότερο αφιέρωμα στην τηλεοπτική παρουσία του Βέγγου στη
σειρά «Περί ανέμων και υδάτων», που συνεχίζεται για τρίτη χρονιά στο Mega,
καθώς αλλεπάλληλα αποσπάσματα προβάλλονταν μαζί με σκηνές και φωτογραφίες του
ηθοποιού από ρόλους του παλιούς σε ταινίες, δεν ήταν τίποτε περισσότερο από τα
τυπικά αγιογραφικά πορτρέτα.

Φίλοι και συνεργάτες που μίλησαν με τα καλύτερα λόγια: ο Ευγένιος Σπαθάρης,
καθώς ο Βέγγος λατρεύει τον Καραγκιόζη – άλλωστε έχει στοιχεία η ερμηνεία του
από τη δύσμορφη σκιά, που συμπύκνωσε λαϊκές αδυναμίες και επιθυμίες -, ο
σκηνοθέτης Ντίνος Κατσουρίδης, φίλος και συνεργάτης χρόνια, η Άννα Φόνσου, ο
συγγραφέας Γιάννης Σολδάτος, ο Κώστας Γεωργουσόπουλος, που μίλησε για τον
τρόπο του ηθοποιού, που μπορεί να μην «είναι ο άνθρωπος που έχει ιδιαίτερη
σπουδή στο θέατρο», αλλά «κέρδισε την αγάπη μέσα από τη διακονία του
επαγγέλματος», «είναι ένας λαϊκός μίμος, έχει εφεύρει τον εαυτό του, δεν
μιμείται κανέναν άλλον ηθοποιό, δεν ανήκει σε καμιά σχολή» και «έχει κάνει τα
ελαττώματά του προτερήματα», ο Γιώργος Μιχαηλίδης, ο Τάκης Παπαγιαννίδης, ο
μοναδικός που έχει πάρει συνέντευξη από τον Θανάση Βέγγο, όταν αρθρογραφούσε
στον Σύγχρονο Κινηματογράφο, ο Σπύρος Παπαδόπουλος, ο Αντώνης Καφετζόπουλος.
Πολλοί εκείνοι που είχαν να πουν, για τον άνθρωπο, τον επαγγελματία, εκείνον
που παραμένει έπειτα από τόσα χρόνια δουλειάς ο συνεπής, ο δουλευτής, ο
συνάδελφος που αγαπά και στηρίζει.

Η απουσία του ίδιου ωστόσο έμοιαζε να ακυρώνει την εκπομπή, αλλά και την ίδια
στιγμή υπογράμμιζε τον μοναδικό ίσως λόγο προβολής της: σε μια εποχή που η
διαρκής έκφραση συναισθημάτων τα κάνει μαλθακά, ο ηθοποιός του τρεχαλητού, της
ενέργειας, της διαρκούς κίνησης, καταφέρνει με τον τρόπο του να θυμίσει πόσο
ουσιαστικά γίνονται, όταν κρατούν την ιδιωτική, προσωπική τους έκφραση. Και
τέτοια έκφραση μπορεί να είναι η τέχνη και το ήθος, με το οποίο την υπηρετεί
εκείνος που ξέρει πως τα βάθη της ψυχής θέλουν σκιά και μοναξιά για να
αποκαλυφθούν.

Τα κοντινά πλάνα στο μελαγχολικό βλέμμα, οι σκηνές που έμειναν στην ιστορία
του κινηματογράφου, όπως τα χαστούκια που τρώει από τον Χατζηχρήστο στον «Ηλία
του 16ου», η σκηνή που περνάει από τζαμαρία και που ήταν πέρα για πέρα
αληθινή, θύμισαν στιγμές ενός ηθοποιού, που αρνείται την ιοβόλο προσβολή της
περιττής δημοσιότητας και παραμένει παρών με τους όρους του.

Τόσο πολύτιμη στάση τις εποχές του μεγαλαδελφισμού, της Φάρμας, του Gym, των
ριάλιτι που μας στουμπώνουν ευφημισμούς για τη δημοσιότητα.