ΜΑΡΩ ΚΕΡΑΣΙΩΤΗ «Στο DΝΑ μας η κεραμική»

«Εις το δάσος», εγκατάσταση της Μάρως Κερασιώτη, όπου οι καμένοι και ακρωτηριασμένοι κορμοί μνημειώνονται χάρη στη φωτιά της κεραμικής

Εκ πρώτης όψεως η κεραμίστα Μάρω Κερασιώτη θυμίζει την καλή, χαμογελαστή και
καρτερική θεία μας. Όμως, τα φαινόμενα απατούν. Από τα δυνατά της χέρια έχουν
γεννηθεί ακρωτηριασμένες σφίγγες και άγγελοι με φτερά, νησιά, βότσαλα και
κοχύλια, περιστέρια που φτερουγίζουν, γοργόνες, «δρακόσαυροι». Πρόσφατα, τα
ανθρώπινα κορμιά έγιναν κορμοί δένδρων. Ένα καμένο δάσος. Τη συναντήσαμε άρτι
αφιχθείσα εξ Ιαπωνίας, όπου είχε κληθεί να συμμετάσχει στην κριτική επιτροπή
του Φεστιβάλ Ανοιχτής Φωτιάς του Αουμόρι.

Δεκαπέντε κορμοί δένδρων – χωρίς κλαδιά, όπως τα δάση της Αττικής όταν περνά η
φωτιά και ο άνεμος – είναι το τελευταίο έργο της Μάρως Κερασιώτη.

Αντίθετα, όμως, με ό,τι συμβαίνει με τις αληθινές πυρκαγιές, στην κεραμική η
φωτιά δεν καταστρέφει. Μετουσιώνει το χώμα και το νερό σε κάτι διαφορετικό.
«Είναι ένα είδος κάθαρσης» – για να χρησιμοποιήσουμε την έκφραση της ιδίας της
καλλιτέχνιδος. Το πέρασμα από τη φωτιά είναι μια δοκιμασία που σώζει. Έπειτα
από μια ζωή 45 χρόνων, ανακατεμένη με τις λάσπες και τα καμίνια από το 1963,
έπειτα από μια διεθνή επαγγελματική σταδιοδρομία, φορτωμένη διεθνείς
διακρίσεις που ξεκίνησε το 1983, ύστερα από σπουδές στην Αθήνα και τη
Φλωρεντία, η Μάρω Κερασιώτη έχει αντιληφθεί ότι ο ακρωτηριασμός του ανθρώπου
και η καταστροφή του περιβάλλοντος είναι ένα και το αυτό. Αυτό εκφράζει ο
«κορμός». Φύση ποιητική, πολεμά το κακό, επινοώντας όντα φανταστικά, όμορφες
νεράιδες και γοργόνες στολισμένες με αστερίες στα μαλλιά για να μας
ξελογιάσουν.

«Η κεραμική δημιουργία είναι μια δύσκολη δοκιμασία της φωτιάς, η οποία, αντίθετα με τη φωτιά που καταστρέφει, μετουσιώνει τα πλάσματά της», λέει η Μάρω Κερασιώτη

Η Κερασιώτη, έγκυρη και κοσμογυρισμένη, είναι κατά βάσιν μία γλύπτρια που
χρησιμοποιεί τον πηλό. Που δεν την τρομάζουν οι μνημειακές διαστάσεις και τα
ανθρώπινα βάρη. Δεκαεννέα ολόκληρα χρόνια δίδαξε την κεραμική τέχνη στο
αναμορφωτήριο του Κορυδαλλού (1962-1966) και στις κλειστές φυλακές της
Αλικαρνασσού περιοδικά (1985-1999). Μαζί με αυτήν, δίδαξε και διδάχθηκε την
υπομονή – απαραίτητο συστατικό της διαδικασίας και τη χαρά της δημιουργίας που
ακολουθεί.

Αυτό που έμαθε από τους κρατουμένους είναι πώς είναι να ζεις χωρίς την
ελευθερία και πώς η βαναυσότητα είναι ένα βάρος που μοιράζεται καλύτερα μεταξύ
πολλών ανθρώπων – την αλληλεγγύη.

Πώς εξηγείτε ότι διεθνώς οι γυναίκες κεραμίστες είναι περισσότερες από τους
άνδρες;

«Δεν υπάρχει μια σαφής ερμηνεία του φαινομένου», απαντά. «Λένε ότι έχει σχέση
με το ζύμωμα και το πλάσιμο του ψωμιού. Δεν το πιστεύω αυτό. Οι περισσότεροι
αγγειοπλάστες, άλλωστε, είναι άνδρες. Ίσως όμως έχει να κάνει με το ότι η
κεραμική θεωρείται υποδεέστερη τέχνη και με το γεγονός ότι απαιτεί υπομονή,
λεπτότητα και μεθοδικότητα».

Και τι σας λέει το γεγονός ότι η Ελλάδα σήμερα έχει πολύ καλούς σύγχρονους
κεραμίστες, αφού δεν υπάρχει πανεπιστημιακή σχολή στην οποία να διδάσκεται η
τέχνη;

«Η ίδια έλξη που έσπρωχνε τους παλιούς κεραμίστες πριν από 2.500 χρόνια
σπρώχνει και τους σύγχρονους να επιμένουν. Πρέπει να οφείλεται στο DNA των
Ελλήνων, αφού η Τουρκία έχει επτά πανεπιστημιακές σχολές κεραμικής. Ακόμα και
η Αλβανία έχει, ενώ στην Ελλάδα οι φοιτητές της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών
έκαναν… απεργία, αντιδρώντας στη δημιουργία πανεπιστημιακής έδρας της
καλλιτεχνικής κεραμικής».

«Ισχυρό όραμα»

Υπάρχει διαφορά της κεραμικής από τις άλλες τέχνες;

«Είναι μία τέχνη που χρησιμοποιεί ως πρώτη ύλη τον πηλό. Τη χαρακτηρίζουν η
εξαιρετική πολυμορφία και οι περισσότερες τεχνικές δυσκολίες. Εισχωρεί όσο
καμία άλλη στο μυστήριο της δημιουργίας. Πρέπει πρώτα να φανταστείς ένα
πράγμα, να το πλάσεις, να το ψήσεις μια φορά χωρίς χρώμα, να το ξαναψήσεις με
χρώμα. Χρειάζεται να έχεις ισχυρό και διαρκές όραμα για να το φανταστείς,
έλεγχο και γνώση για να πραγματώσεις το έργο».