Διαστάσεις Ο πυρηνικός πόλεμος είναι αναπόφευκτος

Πες μου την Αμερική σου και θα σου πω πού τοποθετείσαι. Γιατί, εν τέλει, η
κρίση που παρακολουθούμε τις τελευταίες ημέρες δεν αφορά το Ιράκ, αλλά την
Αμερική.

Κόφι Ανάν: Να επιστρέψουν οι επιθεωρητές στο Ιράκ! (σκίτσο από τον «Εκόνομιστ»)

Είχε δίκιο ο Μπους που χρησιμοποίησε την απειλή της βίας για να αναγκάσει τον
Σαντάμ να δεχθεί ξανά τους επιθεωρητές του ΟΗΕ; Είχε. Πρέπει οι επιθεωρητές να
αποχωρήσουν από το Ιράκ μόνο αφού επιτύχουν τον πλήρη πυρηνικό, χημικό και
βιολογικό αφοπλισμό του; Πρέπει. Μήπως είναι υπερβολικό να ζητάμε κάτι τέτοιο
από μια εθνικά κυρίαρχη χώρα; Είναι. Αλλά χρειαζόμαστε έναν κόσμο όπου η
εθνική κυριαρχία θα περιορίζεται από ορισμένους διεθνούς κανόνες. Έναν κόσμο,
όπου ο κάθε Σαντάμ, Μιλόσεβιτς, Πινοσέτ ή Ίντι Αμίν θα γνωρίζει ότι μέχρι εκεί
μπορώ να πάω, όχι πιο πέρα, αν δεν θέλω να βομβαρδιστεί η χώρα μου και εγώ να
καταλήξω στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης.

Με την καθαρότητα της σκέψης που τον χαρακτηρίζει, και αφού αποκαλεί εαυτόν
«φιλελεύθερο διεθνιστή του κέντρου», ο Τίμοθυ Γκάρτον Ας θέτει το πρόβλημα του
Ιράκ στις πραγματικές του διαστάσεις. Για ένα μεγάλο μέρος της βρετανικής και
ευρωπαϊκής Αριστεράς – γράφει ο Βρετανός ιστορικός στην «Γκάρντιαν» – ο
πόλεμος με το Ιράκ πρέπει να είναι κακό πράγμα επειδή τον επιδιώκει η Αμερική
του Μπους. Για ένα μεγάλο μέρος της βρετανικής Δεξιάς, ο πόλεμος πρέπει να
είναι καλό πράγμα γιατί τον υποστηρίζει η Αμερική. Ο Σρέντερ ελπίζει να
κερδίσει τις εκλογές αντιτασσόμενος στην Αμερική στο όνομα της «ειρήνης». Οι
Γάλλοι πάσχουν από το γνωστό γκωλικό αντιαμερικανικό σύνδρομο. Οι Ρώσοι και οι
Κινέζοι αντιτίθενται στον πόλεμο, κυρίως λόγω της Αμερικής. Αυτή η έμμονη ιδέα
με την Αμερική θολώνει την κρίση μας. Καλό είναι λοιπόν να ξεκινήσουμε με μια
άσκηση. Αν είμαστε αριστεροί, να πούμε αργά και δυνατά: «Μπορεί να είναι κάτι
σωστό, ακόμη κι αν το λέει η Αμερική». Αν είμαστε δεξιοί: «Μπορεί να είναι
κάτι λάθος, παρ’ όλο που το λέει η Αμερική». Κι ύστερα να αναρωτηθούμε: «Τι θα
έλεγα γι’ αυτό το θέμα αν δεν είχε ανακατευτεί η Αμερική;».

Και τώρα, επί της ουσίας. Οι επεμβάσεις στη Βοσνία και στο Κόσοβο, σημειώνει ο
Ας, ήταν δικαιολογημένες καθώς ήθελαν να αποτρέψουν μια γενοκτονία. Το ίδιο
δικαιολογημένη θα ήταν μια επέμβαση στη Ρουάντα, που δυστυχώς δεν έγινε. Στην
περίπτωση του Ιράκ, όμως, δεν έχουμε γενοκτονία (αν εξαιρέσουμε τη χημική
επίθεση του 1988, που είχε αφήσει όμως τις μεγάλες δυνάμεις αδιάφορες). Όσο
για την ατομική βόμβα που μπορεί να αποκτήσει ο Σαντάμ, ας το χωνέψουμε: το
πιθανότερο είναι ότι τις επόμενες δεκαετίες θα ζήσουμε έναν πυρηνικό πόλεμο.
Τα πυρηνικά όπλα κυκλοφορούν εύκολα, και κάποιος τρομοκράτης ή δικτάτορας θα
βρεθεί να τα χρησιμοποιήσει. Ας φροντίσουμε τουλάχιστον να γίνονται οι
επιθεωρήσεις με τον αυστηρότερο δυνατό τρόπο. Και ας προσευχόμαστε.