Φλερτάρουν τη μεσαία τάξη

Κάτι οι πλημμύρες, κάτι η συζήτηση περί πολέμου και ειρήνης, και η Γερμανία
έφτασε να οδηγείται σε τρεις ημέρες στις εκλογές με τους δύο βασικούς
αντιπάλους να ισοβαθμούν στις δημοσκοπήσεις. Τόσο ο καγκελάριος Σρέντερ,
πάντως, όσο και ο πρωθυπουργός της Βαυαρίας Έντμουντ Στόιμπερ γνωρίζουν ότι το
κλειδί το κρατά η μεσαία τάξη.

«Ποιος είναι ο Στόιμπερ;». Αυτό αναρωτιούνται με πανό τους οπαδοί του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος σε χθεσινή συγκέντρωση του κόμματος στη Φρανκφούρτη, όπου μίλησε ο Γκέρχαρντ Σρέντερ

Μια νέα δημοσκόπηση που δόθηκε χθες στη δημοσιότητα επιβεβαιώνει το προβάδισμα
των Σοσιαλδημοκρατών επί των Συντηρητικών ως προς την πρόθεση ψήφου στις
εκλογές της Κυριακής. Σύμφωνα με τη δημοσκόπηση αυτή, που έγινε από το
(προσκείμενο στους Σοσιαλδημοκράτες) Ινστιτούτο Forsa για λογαριασμό του
περιοδικού «Στερν», το SPD εξασφαλίζει το 40% των ψήφων, έναντι 38% για τη
CDU-CSU.

Τα μικρά κόμματα

Δεδομένου ότι οι Γερμανοί δεν εκλέγουν ευθέως τον καγκελάριο αλλά ψηφίζουν
κόμματα που συγκροτούν κυβερνήσεις συνασπισμού, αποφασιστικό ρόλο για την
έκβαση των εκλογών θα παίξουν τα ποσοστά και των υπόλοιπων κομμάτων. Η χθεσινή
δημοσκόπηση δίνει στους Φιλελεύθερους 8%, στους Πράσινους 7%, ενώ το Κόμμα
Δημοκρατικού Σοσιαλισμού (PDS) με 4% μένει εκτός Κοινοβουλίου. Με αυτά τα
ποσοστά, μια συμμαχία Σοσιαλδημοκρατών και Πρασίνων εξασφαλίζει την απόλυτη
πλειοψηφία στο νέο Κοινοβούλιο. Αν όμως το PDS μπει στη Βουλή, και οι διαφορές
τόσο μεταξύ των δύο μεγάλων κομμάτων όσο και μεταξύ των προνομιακών τους
εταίρων (Πράσινοι για τους Σοσιαλδημοκράτες, Φιλελεύθεροι για τους
Συντηρητικούς) είναι οριακές, τότε κανένα στρατόπεδο δεν θα έχει την απόλυτη
πλειοψηφία. Η μόνη λύση θα είναι τότε ο σχηματισμός κυβέρνησης μεγάλου
συνασπισμού (SPD και CDU/CSU), με τον έναν από τους δύο μονομάχους να κυβερνά
και τον άλλο να πηγαίνει σπίτι του.

Συμμαχίες

Το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα δεν έχει αποκλείσει προεκλογικά καμιά εκδοχή για
τις μετεκλογικές του συμμαχίες, με εξαίρεση τη συμμαχία με το PDS που έχει
αποκλειστεί κατηγορηματικά. Την περασμένη Κυριακή, όμως, ο καγκελάριος Σρέντερ
κατέστησε σαφές ότι επιθυμεί να συνεχίσει την εξωτερική πολιτική που ακολουθεί
η κυβέρνησή του με τον Γιόσκα Φίσερ. Κάθε άλλη συνεργασία, τόνισε, θα είναι
προϊόν ανάγκης.

Βλέποντας ότι η αντιπολεμική του στάση αποδίδει καρπούς, ο καγκελάριος Σρέντερ
επανέλαβε χθες ότι η αλλαγή καθεστώτος στη Βαγδάτη με χρήση βίας δεν ήταν και
δεν είναι στρατηγική των Ηνωμένων Εθνών. «Πρέπει να εργαστούμε στην κατεύθυνση
της απελευθέρωσης του Ιράκ από τον Σαντάμ Χουσεΐν από το εσωτερικό», δήλωσε σε
συνέντευξή του στην επαρχιακή εφημερίδα «General Anzeiger».

Τόσο ο καγκελάριος όσο και ο αντίπαλός του γνωρίζουν πάντως ότι το «κλειδί»
του εκλογικού αποτελέσματος το έχει η μεσαία τάξη, που αποτελεί σήμερα το 60%
του πληθυσμού, έναντι 20% πριν από μισό αιώνα. Η τάξη αυτή, που αποτελείται
κυρίως από υπαλλήλους, έχει αντικαταστήσει την παλιά μεσαία τάξη, που
αποτελείτο από αγρότες, εμπόρους και βιοτέχνες, ήταν συντηρητική και σήμερα
αντιστοιχεί μόλις στο 5% του πληθυσμού.

«Υπάρχει μια πραγματική Mitte στη Γερμανία, με βασικό της χαρακτηριστικό μια
ισχυρή αίσθηση της κοινότητας», επισημαίνει ο κοινωνιολόγος Μίκαελ Βέστερ, από
το Πανεπιστήμιο του Αννόβερου. «Το 80% ώς 90% του πληθυσμού είναι
προσκολλημένοι στο κοινωνικό μοντέλο που έχουμε και θα επιθυμούσαν απλώς έναν
μικρό εκσυγχρονισμό του».

Στις τελευταίες εκλογές, το 1998, το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα είχε πολύ καλές
επιδόσεις σε αυτά τα στρώματα, λαμβάνοντας 44% των ψήφων των υπαλλήλων (6
μονάδες περισσότερες από τις προηγούμενες εκλογές) έναντι εθνικού ποσοστού
40,9%.

Όπως είναι φυσικό, λοιπόν, σε αυτά τα στρώματα εναποθέτουν τις ελπίδες τους τα
δύο κόμματα. Ο Σρέντερ δεν μιλά πια για neue Mitte (Νέο Κέντρο), όπως το 1998,
αλλά απλώς για Mitte, ή για «εμάς», «εμάς στη Γερμανία». Η διατύπωση μπορεί να
είναι αόριστη, αποτυπώνει όμως την κοινωνική και πολιτική πραγματικότητα μιας
χώρας που, παρά τις οικονομικές της δυσκολίες και τα 4 εκατομμύρια ανέργους,
παραμένει μια τεράστια μεσαία τάξη. Στη Mitte αναφέρεται όμως συχνά-πυκνά και
ο Στόιμπερ, παρ’ όλο που αισθάνεται ότι ψαρεύει σε θολά νερά…