56 μαθητές σε κάθε τάξη

Τα παιδιά. Μαθητές σχολείου της Κωνσταντινούπολης

Σήμερα ανοίγουν εδώ τα σχολεία. Κάπου δεκατρία εκατομμύρια μαθητές της βασικής
και μέσης δημόσιας εκπαίδευσης θα φορέσουν τις μπλε ποδιές τους και θα
οδεύσουν προς κάποιο από τα 57.840 σχολικά κτίρια, από τα οποία τα 17.000
είναι διτάξια, για να καθήσουν στο θρανίο σε μια τάξη μαζί με άλλους κατά
μέσον όρο πενήντα έξι συμμαθητές τους.

Με τον σημερινό αριθμό παιδιών, θα χρειάζονταν εκατόν έξι χιλιάδες (106.000)
νέες αίθουσες, ώστε να γίνουν οι τάξεις τριακονταμελείς. Στην Τουρκία, η
βασική εκπαίδευση είναι υποχρεωτική και από το 1999 οκταετής. Η μέση
τετραετής. Η παιδεία δεν είναι δωρεάν, με την έννοια ότι δεν παρέχονται στα
παιδιά τα βιβλία τους, αλλά δεν πληρώνουν δίδακτρα.

Η Τουρκία διαθέτει ποσοστό 2,2% του ΑΕΠ στην παιδεία, που σημαίνει ότι η κατά
κεφαλήν δαπάνη ανέρχεται σε εβδομήντα εκατομμύρια λίρες Τουρκίας (= σαράντα
πέντε ευρώ). Η προσχολική εκπαίδευση δεν είναι διαδεδομένη: υπάρχουν 7.976
παιδικοί σταθμοί και νηπιαγωγεία στα οποία είχαν εγγραφεί πέρυσι 261.159
παιδιά. Στη βασική εκπαίδευση (10,5 εκατομμύρια μαθητές) απασχολούνται 316.991
διδάσκαλοι, στη μέση (2,5 εκατομμύρια μαθητές) 145.493 καθηγητές. Ο μέσος
μισθός του δασκάλου είναι 330 ευρώ. Τα μηνιαία έξοδα μιας τετραμελούς
οικογένειας, μόνο για διατροφή, 650 ευρώ. Το κατά κεφαλήν εισόδημα βάσει του
ΑΕΠ είναι 2.219 δολάρια, ενώ το κατά κεφαλήν χρέος (εσωτερικό και εξωτερικό)
ανέρχεται σε 2.918 δολάρια.

Το ποσοστό αναλφαβητισμού είναι 27% στις γυναίκες και 7,7% στους άνδρες.
Εξακόσιες χιλιάδες παιδιά διακόπτουν κάθε χρόνο τη φοίτηση στα σχολεία της
βασικής και μέσης εκπαίδευσης. Ο αριθμός των παιδιών που εργάζονται είναι
τρεισήμισι εκατομμύρια. (Ο πληθυσμός της Τουρκίας είναι κάτι λιγότερο από
εβδομήντα εκατομμύρια και αυξάνει κατά 1,2% τον χρόνο).

Τα στοιχεία αυτά προέρχονται από τη σχετική έρευνα που διενέργησε το τουρκικό
Συνδικάτο Διδασκάλων (Εγιτίμ Σεκντίκασι), τα δημοσιοποίησε την περασμένη
εβδομάδα και τα δημοσίευσαν δύο μόνο εφημερίδες σχετικά μικρής κυκλοφορίας (η
«Ραντικάλ» και η φιλοϊσλαμική «Γιενί Σαφάκ»). Διαβάζοντάς τα, σκέφθηκα το
κυρίαρχο σύνθημα όλων των κομμάτων, τώρα, προεκλογικά: «δουλειά, ψωμί,
ανάπτυξη», και προσπάθησα να θυμηθώ αν έχω ακούσει κάποιον πολιτικό να μιλάει
και πολύ περισσότερο να υπόσχεται κάτι για την παιδεία. Δεν μπόρεσα. Η έρευνα
του Συνδικάτου Διδασκάλων επιγράφεται: «Παιδεία – Οι βαθμοί στον έλεγχο της
Τουρκίας που προσπαθεί να ανεβεί στο τρένο της Ευρώπης / Αύγουστος 2002».