Δρόμοι

Δεν υπήρχε…

…τίποτα το καινούργιο στην ομιλία που εξεφώνησε ο πρόεδρος Μπους στα Ηνωμένα
Έθνη. Δεν υπήρχαν νέες αποδείξεις ότι το Ιράκ βρίσκεται κοντά σε μια ατομική
βόμβα ή ότι σχετίζεται με τους τρομοκράτες που επιτέθηκαν ή μπορεί να
επιτεθούν στο μέλλον εναντίον των Ηνωμένων Πολιτειών. Δεν δόθηκαν εξηγήσεις
γιατί το ιρακινό καθεστώς θα ήταν διατεθειμένο να χρησιμοποιήσει εναντίον των
Ηνωμένων Πολιτειών πυρηνικά όπλα εφόσον τα αποκτούσε. Καινούργιο ήταν το
πλαίσιο στο οποίο ο Μπους παρουσίασε τα επιχειρήματά του, σημειώνει ο Ουίλιαμ
Σέιλταν, αρχισυντάκτης πολιτικού ρεπορτάζ του αμερικανικού περιοδικού «Slate».
Γύρω του ήταν παραταγμένοι δεκάδες διπλωμάτες με ακουστικά. Έμοιαζαν ανήσυχοι.
Κοιτούσαν τον Μπους στα μάτια, προσπαθώντας να διακρίνουν τι παρανοϊκό
κρυβόταν πίσω τους.

Ο ταραχοποιός…

…ήταν μέχρι τώρα ο Σαντάμ Χουσεΐν. Τώρα, ένας άλλος καουμπόι μπαίνει στο
χωριό, λιγότερο τρελός αλλά με πολύ περισσότερα πιστόλια: ο πρόεδρος των
Ηνωμένων Πολιτειών. Το μήνυμά του προς τη Γενική Συνέλευση ήταν: αν δεν θέλετε
μια αμερικανική εισβολή στο Ιράκ, κάντε μου μια πρόταση. Επί της ουσίας, τα
επιχειρήματα του Μπους εναντίον του Σαντάμ είναι στον αέρα. Η σχέση μεταξύ του
καθεστώτος και της 11ης Σεπτεμβρίου δεν έχει αποδειχθεί. Στο Ιράκ, είπε,
βασανίζουν τα παιδιά μπροστά στους γονείς τους, λες και ο βασανισμός των
παιδιών σε άλλες χώρες απουσία των γονέων τους είναι λιγότερο αποκρουστικός.
Ούτε ο κίνδυνος να αποκτήσει ο Σαντάμ πυρηνικά όπλα κατέστη δυνατό να
τεκμηριωθεί.

Όταν…

…τοποθετηθεί όμως σε ένα ευρύτερο πλαίσιο (η σύγκρουση μεταξύ Σαντάμ και
ΟΗΕ), η φιλοπόλεμη ομιλία του Μπους γίνεται λογική και αποκτά σωτήριο
χαρακτήρα. Η ιστορία του Σαντάμ με τον ΟΗΕ έχει καταντήσει ανέκδοτο. Ο
Ιρακινός ηγέτης έχει καταπατήσει όλες τις δεσμεύσεις του, έχει περιφρονήσει
όλες τις προειδοποιήσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας και κανείς, εκτός από τις
Ηνωμένες Πολιτείες και τη Βρετανία, δεν έχει σηκώσει το δακτυλάκι του για να
τον τιμωρήσει. Αν όμως ο ΟΗΕ δεν επιβάλει την τήρηση των συμφωνιών για τη μη
διάδοση των πυρηνικών όπλων, δεν θα μπορέσει ποτέ να σταματήσει οποιονδήποτε
πόλεμο και να επιβάλει οποιαδήποτε συμφωνία. Παντού θα επικρατεί η ωμή δύναμη.

Επί…

…χρόνια, ο ΟΗΕ απέφευγε αυτό το καθήκον, προτιμώντας τις διαπραγματεύσεις.
Τα «γεράκια» αποκάλεσαν ορθώς αυτή του τη στάση «κατευνασμό». Το να
διαμαρτύρεσαι όμως για τον κατευνασμό είναι εξίσου αναποτελεσματικό με τον
ίδιο τον κατευνασμό. Το πιο καλό φάρμακο είναι να δώσεις στον κατευναστή κάτι
καινούργιο να κατευνάσει: τον εαυτό του. «Ή θα γίνουν σεβαστά τα ψηφίσματα του
Συμβουλίου Ασφαλείας», είπε ο Μπους, «ή η δράση είναι αναπόφευκτη». Η ομιλία
που είχε εκφωνήσει νωρίτερα ο Κόφι Ανάν, γράφει ο αρθρογράφος του «Slate»,
ερμηνεύτηκε από πολλούς ως πλήγμα εναντίον του Μπους. Λάθος: χωρίς την απειλή
του Μπους, ο Ανάν δεν θα εκφωνούσε ποτέ αυτή την ομιλία.