Πρόσωπα Η αποχώρηση της «ταραχοποιού»

Στη διάρκεια της θητείας της δυσαρέστησε το Ισραήλ, τη Ρωσία, τις ΗΠΑ. Αλλά
πάλι, όπως της είχε πει κι ένας φίλος της ποιητής, «αν γίνεις πολύ δημοφιλής
σε αυτή τη δουλειά, το πιθανότερο είναι πως δεν την κάνεις καλά».

Μαίρη Ρόμπινσον. Οι επικρίσεις που δέχθηκε υπογραμμίζουν πόσο καλά εκπλήρωσε την αποστολή της

Η Μαίρη Ρόμπινσον, η Ιρλανδή Υπάτη Αρμοστής για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα,
αποχωρεί σήμερα από τον ΟΗΕ έχοντας κάνει τη δουλειά της όσο καλύτερα γινόταν.
Η ημερομηνία τής αποχώρησής της είναι συμπτωματική, αλλά υπάρχει κι ένας
συμβολισμός: το γεγονός ότι δεν παραμένει στην Αρμοστία ως το 2005, όπως είχε
δηλώσει πρόθυμη να κάνει, οφείλεται μόνο και μόνο στο ότι αμφισβήτησε τον
πόλεμο των ΗΠΑ κατά της τρομοκρατίας. Γιατί κατά τα άλλα, οι υποστηρικτές των
ανθρωπίνων δικαιωμάτων θεωρούν τη θητεία της στην υποχρηματοδοτούμενη Αρμοστία
εξαιρετικά επιτυχημένη: η Ρόμπινσον κατάφερε να ακούγεται σε όλο τον κόσμο η
φωνή της υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

«Η καλύτερη πρόεδρος που είχε ποτέ η Ιρλανδία», όπως είχε χαρακτηριστεί για
την επταετή θητεία της ως επικεφαλής του ιρλανδικού κράτους, διορίστηκε Υπάτη
Αρμοστής το 1997. Έκτοτε επέκρινε επανειλημμένα την ισραηλινή κατοχή των
παλαιστινιακών εδαφών και κατηγορήθηκε για προκατάληψη από Ισραηλινούς
αξιωματούχους. Το 2000 επισκέφθηκε την Τσετσενία και εξέδωσε μια έκθεση που
είχε ως αποτέλεσμα να επικριθεί επισήμως η Ρωσία ότι παραβιάζει τα ανθρώπινα
δικαιώματα. «Θέλω να δουλεύω εποικοδομητικά, διπλωματικά», τονίζει, «αλλά
είναι φορές που πρέπει να υπάρχει στον ΟΗΕ μια φωνή για τα θύματα των
παραβιάσεων». Μετά την 11η Σεπτεμβρίου, εξέφρασε την ανησυχία ότι τα ανθρώπινα
δικαιώματα θα είναι ο μεγάλος χαμένος του πολέμου κατά της τρομοκρατίας. «Αν
τα ανθρώπινα δικαιώματα γίνονται σεβαστά… η σύγκρουση, η τρομοκρατία και ο
πόλεμος μπορούν να προληφθούν», δήλωσε στις 6 Ιανουαρίου, με αποτέλεσμα να
επικριθεί δριμύτατα από Αμερικανούς αξιωματούχους.

Αργότερα η Ρόμπινσον καταδίκασε την επ’ αόριστον κράτηση από τις ΗΠΑ υπόπτων
για τρομοκρατία χωρίς απαγγελία κατηγοριών και έκανε εκκλήσεις υπέρ των
ανθρωπίνων δικαιωμάτων, παρά το κλίμα φόβου που επικρατούσε. Αμφισβήτησε την
κυβέρνηση Μπους σε μια εποχή που ελάχιστοι το έκαναν, φοβούμενοι μήπως
κατηγορηθούν για αντεθνική στάση. Αλλά ακόμη και η δική της σθεναρή φωνή
χάθηκε μέσα στη γραφειοκρατία των Ηνωμένων Εθνών. Χθες ανακοίνωσε πως από την
1η Οκτωβρίου θα εργάζεται για ένα νέο διεθνές πρόγραμμα που ασχολείται με
ζητήματα δεοντολογίας της παγκοσμιοποίησης. Το καλύτερο που μπορεί να κάνει ο
διάδοχός της στην Αρμοστία, ο Βραζιλιάνος Βιέρα ντε Μέγιο, είναι να συνεχίσει
στα βήματα τής «ταραχοποιού» Ρόμπινσον, αμφισβητώντας χώρες ισχυρές που οι
περισσότεροι δεν τολμούν να θίξουν. Όπως σημειώνει σε κύριο άρθρο της η
«Μπόστον Γκλόουμπ», οι έντονες επικρίσεις που δέχθηκε απλώς υπογραμμίζουν πόσο
καλά εκπλήρωσε την αποστολή της.