Δρόμοι

Οι Βάσκοι…

… δεν είναι αστεία υπόθεση. Πανάρχαιος και μυστηριώδης λαός, που πριν από
δεκαπέντε αιώνες ήρθε να κατοικήσει τις βορειοανατολικές ισπανικές επαρχίες
Βισκαΐα, Άλαβα, Γκιπούθκοα και Ναβάρα και τις νοτιοδυτικές γαλλικές επαρχίες
Μπεγιόν και Μολεόν, κανείς δεν ξέρει από πού κρατάει η σκούφια του και κανείς
δεν ξέρει από πού κρατάει η γλώσσα του. Λένε πως οι Βάσκοι υπήρχαν ήδη πριν
από την εποχή του Χαλκού και πως η γλώσσα τους είναι η γλώσσα που μιλούσαν στη
μυθική Ατλαντίδα. Σε αυτή τη γλώσσα σπανίζουν οι λέξεις για τις αφηρημένες
έννοιες: ο Θεός λέγεται απλώς «Κύριος του ύψους». Τι περιμένει λοιπόν κανείς
από τέτοιους «αθεόφοβους»;

Οι ατίθασοι…

… και ανεξάρτητοι Βάσκοι είχαν υποστηρίξει τους δημοκρατικούς στον ισπανικό
εμφύλιο πόλεμο (1936-1939) και είχαν εγκαταστήσει βραχύβια αυτόνομη βασκική
κυβέρνηση στη Γκερνίκα. Η πόλη που καταστράφηκε τότε από τα χιτλερικά
αεροπλάνα ήταν η ιερή πόλη των Βάσκων (συχνά το ξεχνάμε). Η απόφαση της
ισπανικής Βουλής να απαγορεύσει το βασκικό κόμμα Μπατασούνα επανασυνδέει
δυσάρεστα τη σύγχρονη δημοκρατική Ισπανία με τα χρόνια του στρατηγού Φράνκο:
είναι η πρώτη απαγόρευση πολιτικού κόμματος στη χώρα από τότε που πέθανε ο
δικτάτορας, το 1975. Το Μπατασούνα θεωρήθηκε η πολιτική προμετωπίδα της ΕΤΑ,
της ένοπλης αυτονομιστικής οργάνωσης των Βάσκων, που ενοχοποιείται για τον
θάνατο 836 ανθρώπων σε βομβιστικές ενέργειες από το 1968.

Οι εθνικιστές…

… Βάσκοι εδώ και πολλά χρόνια παρότρυναν την ισπανική κυβέρνηση να
ακολουθήσει το παράδειγμα των Βρετανών, που είχαν ανοίξει πολιτικό διάλογο με
το Σιν Φέιν, την πολιτική πτέρυγα της ένοπλης οργάνωσης IRA. Όμως, οι Ισπανοί
προτίμησαν τη σκληρή στάση, την οποία εφάρμοσαν ακόμη και με «τάγματα
θανάτου», εν γνώσει ή και κατ’ εντολή του σοσιαλιστή πρωθυπουργού Φελίπε
Γκονζάλες. Τι είναι άραγε αυτό που κάνει τους Ισπανούς να ελπίζουν πως με την
απαγόρευση θα κλείσει ο κύκλος του θανάτου; Ήταν αυτή μια απόφαση που έλαβαν
αυτοβούλως ή μήπως υποκύπτοντας στις αντιτρομοκρατικές απαιτήσεις των ΗΠΑ;

Το θέμα…

… της απαγόρευσης των άκρων είχε τεθεί και στη Γερμανία, για το ακροδεξιό
κόμμα NPD. Όμως, εκεί, η λέξη «verboten» έχει τη δική της συμβολική σημασία
αναγνωρίσιμο σύμβολο του ναζισμού, όχι μόνο στη Γερμανία, αλλά και σε όλες τις
χώρες που είχαν περιέλθει υπό την κατοχή του Γ’ Ράιχ. Με σύνεση, λοιπόν, το
Γερμανικό Ανώτατο Δικαστήριο δεν επέτρεψε την απαγόρευση. Η γερμανική
δημοκρατία είναι σήμερα πολύ ισχυρή για να υποπέσει σε τέτοιο ολίσθημα. Το
«αποφασίζουμε και διατάσσουμε και απαγορεύουμε» ταιριάζει σε άλλου τύπου
καθεστώτα. «Οι Ισπανοί απαγόρευσαν το ισπανικό HADEP (το μοναδικό νόμιμο
κουρδικό κόμμα στην Τουρκία)», έτσι παρουσιάζουν οι τουρκικές εφημερίδες την
απαγόρευση του Μπατασούνα. Είναι τέτοια σύγκριση αντάξια της ισπανικής
δημοκρατίας;