Έκρηξη από την «Τέχνη της Φωτιάς»

Τα γιγάντια πιθάρια μένουν απαράλλακτα εδώ και πέντε χιλιάδες χρόνια. Στους Μαργαρίτες Ρεθύμνου θα συναντηθούν πέντε πιθαράδες απ’ όλο τον κόσμο

Φωτιές ανάβουν απόψε (στις 8) στο προαύλιο της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών,
στην οδό Πειραιώς, σε μια περφόρμανς της Δανέζας καλλιτέχνιδος Νίνα Χόλε και
του Αμερικανού Φρεντ Όλσεν, η οποία έχει σκοπό να υπογραμμίσει ότι η κεραμική
αναδιπλώνεται και γίνεται όχημα καινούργιων καλλιτεχνικών κατακτήσεων, με
καινούργιο όνομα: τέχνη της φωτιάς.

Μια ψηλή αψίδα από πήλινα τούβλα στο σχήμα του πρώτου γράμματος της ιστορίας
«Η» (History) στήνεται οληνυχτίς στον υπαίθριο χώρο, με τον πιο αρχαίο τρόπο:
στοιβάζοντας ξύλα και κλαδιά ένα γύρο. Όταν καούν για μερικές ώρες, η «αψίδα»
θα λάμψει πυρακτωμένη στη νύχτα, ώσπου το χώμα να γίνει και πάλι σκληρό σαν
«πέτρα». Πόσοι γνωρίζουν ότι ο μαλακός και εύπλαστος πηλός προέρχεται από τον
πυρακτωμένο σκληρό γρανίτη και άλλα πετρώματα, που υδρολύθηκαν την εποχή του
διαχωρισμού των υλικών της γης;

Όλα όσα δεν είδαμε και δεν ακούσαμε στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια για
την κεραμική, θα τα γνωρίσουμε μαζεμένα. Περίπου 300 καλλιτέχνες του πηλού απ’
όλο τον κόσμο εκθέτουν τα έργα τους, τουλάχιστον 350 σύνεδροι απ’ όλο τον
κόσμο εκθέτουν τις απόψεις τους με στόχο να ενημερώσουν ότι σήμερα πλέον η
ήσσων τέχνη του πηλού είναι ένα ελεύθερο μέσο έκφρασης. Πως τα δεσμά από το
άρμα της εφαρμοσμένης τέχνης έχουν λυθεί από τον προηγούμενο αιώνα.

Μεγάλες γλυπτές φόρμες με πηλό έκανε ο Χουάν Μιρό, ενώ είναι γνωστός και ο
δημιουργικός έρωτας του Πάμπλο Πικάσο με τους παραδοσιακούς αγγειοπλάστες του
Βαλαουρίς στη Νότια Γαλλία. Μεγάλοι σύγχρονοι καλλιτέχνες όπως οι Άντονι Κάρο,
Τόνι Κραγκ και Άντονι Τάπιες έδωσαν έργα μεγάλης πνοής με την τέχνη της
φωτιάς.

Γλυπτά της φωτιάς ονομάζει τις μνημειώδεις κεραμικές αψίδες της η Δανή Νίνα Χόλε, αφού κτίζονται από πηλό και ψήνονται στο ύπαιθρο. Μια παρόμοια «αψίδα» θα μείνει στον χώρο της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών, της οδού Πειραιώς 256, σαν ενθύμιο της παγκόσμιας συνάντησης Κεραμικής

Μιλώντας με τον βασικό υπεύθυνο των εκδηλώσεων στην Αθήνα, Κώστα Ταρκάση,
μαθαίνουμε και τούτο. Μία από τις δύο μεγαλύτερες παγκοσμίως περιοδικές
εκδόσεις για την κεραμική, με πάνω από πέντε χιλιάδες συνδρομητές σε 56 χώρες,
εκδίδεται στην Ελλάδα.

Αυτή η έκδοση, που τιτλοφορείται «Κεραμική Τέχνη», υπήρξε ο μοχλός που
συγκεντρώνει στη χώρα μας τόσους καλλιτέχνες και τα πολυάριθμα μέλη της
Διεθνούς Ακαδημίας Κεραμικής που εδρεύει στη Γενεύη. Είκοσι διαλέξεις ξένων
και Ελλήνων θέτουν επί τάπητος τα θέματα της κεραμικής παράδοσης στο συνέδριο
με θέμα «Η τέχνη του πηλού – αναφορές στο παρελθόν, προοπτική για το μέλλον».

Στη μεγάλη έκθεση των 148 καλλιτεχνών-μελών της Διεθνούς Ακαδημίας
Κεραμικής (θα ανοίξει αύριο για το κοινό στο Εργοστάσιο της ΑΣΚΤ), θα δούμε
για ένα δεκαήμερο τις τάσεις και τα ρεύματα της σύγχρονης τέχνης του πηλού. Σε
μια παράλληλη έκθεση στον ίδιο χώρο θα δείχνουν τη δουλειά τους 17 σύγχρονοι
Έλληνες καλλιτέχνες. Στο Κέντρο Τεχνών του Δήμου Αθηναίων στο Πάρκο
Ελευθερίας, θα εκτεθούν τα έργα 20 Βαλκάνιων καλλιτεχνών του πηλού. Εκδήλωση
που αναμένεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, είναι η συνάντηση με μια άγνωστη: τη
«Βυζαντινή Εφυαλωμένη Κεραμική», η οποία φιλοξενείται στο Βυζαντινό Μουσείο.

Στη Σίφνο, το νησί των αγγειοπλαστών, όπου τα τελευταία χρόνια
αναπτύσσεται πάλι ένα κέντρο καλλιτεχνικής κεραμικής με επίκεντρο το Μοναστήρι
Φυρόγια, θα παρουσιασθεί το βιβλίο του Γερμανού αρχιτέκτονα Φρίντριχ Κρίστοφ
Βάγκνερ που καταγράφει τα καμίνια της κεραμικής.

Τέλος, στο Ρέθυμνο της Κρήτης, πέντε παραδοσιακοί πιθαράδες από όλο τον κόσμο
θα φτιάξουν ο καθένας το δικό του πιθάρι, σε συνεργασία με το Κέντρο Σύγχρονης
Εικαστικής Δημιουργίας Ρεθύμνου. Εδώ δεν πρόκειται για μια τέχνη που φθίνει.
Μια ματιά στα μεγαλύτερα περιοδικά ντιζάιν και αρχιτεκτονικής, δείχνει την
επιστροφή των μεγάλων παραδοσιακών πιθαριών, για να θυμίζουν την επαφή με τη
φύση, σε σύγχρονες κατασκευές. Ο τροχός της κεραμικής γυρνάει ακόμα.

Ο Έλληνας «πατέρας»

Πατέρας της σύγχρονης κεραμικής γλυπτικής ήταν ένας καλλιτέχνης ελληνικής
καταγωγής που πέθανε πριν από λίγους μήνες, ο Πίτερ Βούλκος, ο οποίος σφράγισε
την αμερικανική τέχνη με την απελευθερωτική, βίαια, εξπρεσιονιστική
συμπεριφορά του προς τον πηλό. Στον αντίποδα, ο πατέρας της κλασικής κεραμικής
γλυπτικής ο Ιάπωνας Ισάμου Νογκούτσι που χάιδευε το υλικό του.

Οδηγίες «χρήσης»

Απόψε, στις 8.30, επίσημα εγκαίνια της Έκθεσης Καλλιτεχνών-Μελών της Διεθνούς
Ακαδημίας Κεραμικής και της Έκθεσης Σύγχρονης Ελληνικής Κεραμικής στο
«εργοστάσιο» της Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών (Πειραιώς 256, Ρέντης, τηλ.:
010-4801.315, http: //www.asfa.gr). Έως 10
Σεπτεμβρίου (Τρίτη – Παρασκευή 2 μ.μ. – 8 μ.μ., Σαββατοκύριακο 12 μ. – 4
μ.μ.).

Έκθεση «Συνάντηση με τη βυζαντινή εφυαλωμένη κεραμική» λειτουργεί στο
Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο Αθηνών (Λεωφ. Βασ. Σοφίας 22, τηλ:
010-7211.027). Έως 31 Οκτωβρίου.

Έκθεση Σύγχρονης Βαλκανικής Κεραμικής – Κέντρο Τεχνών Πολιτισμικού Οργανισμού
Δήμου Αθηναίων (Βασ. Σοφίας, Πάρκο Ελευθερίας, τηλ.: 010-7232.603-4). Έως 10
Σεπτεμβρίου.

Αύριο στη Σίφνο παρουσίαση του βιβλίου του Γερμανού Ότο Βάγκνερ για την
κεραμική στο Μοναστήρι Φυρόγια.

Το Σάββατο, στο Φρούριο Ρεθύμνου, Έκθεση Πιθαριών.

Πολλά από τα εκτιθέμενα έργα των καλλιτεχνών – γλυπτών κεραμικής διατίθενται
προς πώληση.