ΓΝΩΜΗ Τα βασανιστήρια ενώνουν…

Είχαμε συνηθίσει όλα τούτα τα χρόνια να ακούμε τον θόρυβο που προκαλούσαν
εκείνες οι φιλελεύθερες φωνές υπεραμυνόμενες των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ακόμα
και της πλέον ασήμαντης θρησκευτικής αίρεσης στην Κίνα. Η είδηση όμως που θα
έπρεπε να συγκλονίσει όλο τον κόσμο, και να προκαλέσει έστω και κάποιο σχόλιο
των υπέρμαχων δήθεν των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αποσιωπήθηκε.

Στις 24 Ιουλίου η αμερικανική αντιπροσωπεία στην UNESOC (Οικονομικό και
Κοινωνικό Συμβούλιο του ΟΗΕ) προσπάθησε – ανεπιτυχώς όμως – να εμποδίσει την
κυκλοφορία πρωτοκόλλου εναντίον των βασανιστηρίων, χάνοντας την ψηφοφορία με
29-15 ψήφους. Το παράδοξο είναι πως με το ίδιο μένος υπεραμύνθηκαν τα
βασανιστήρια χώρες κάθε άλλο φιλικά διακείμενες στην αμερικανική πολιτική,
όπως η Κούβα και η Λιβύη. Πάντως, το πρωτόκολλο τελικά, εγκρίθηκε με 35-8
ψήφους και εστάλη για επικύρωση στη φθινοπωρινή σύνοδο της Γενικής Συνέλευσης
του ΟΗΕ. Μια και δεν εμπίπτει στην αρμοδιότητα του Συμβουλίου Ασφαλείας, δεν
μπορούν οι ΗΠΑ να προβάλλουν το δικαίωμα αρνησικυρίας (βέτο).

Σύμφωνα με το πρωτόκολλο, θα πρέπει να δημιουργηθεί ένα σύστημα παρακολούθησης
και επιθεώρησης στις φυλακές όλων των χωρών. Ένα ακόμα παράδοξο είναι πως το
πρωτόκολλο εναντίον βασανιστηρίων αποτελεί υλοποίηση της Διεθνούς Σύμβασης του
1987 που απαγορεύει τα βασανιστήρια και επικυρώθηκε από το αμερικανικό
Κογκρέσο το 1994. Η κυβέρνηση Μπους όμως είχε τρεις βασικές αντιρρήσεις:

1) Μήπως απαιτηθεί από άλλες χώρες να γίνει επιτόπια έρευνα στην
αμερικανική στρατιωτική βάση στον κόλπο του Γκουαντάναμο της Κούβας, όπου
κρατούνται περισσότεροι από 500 αιχμάλωτοι πολέμου από το Αφγανιστάν, με την
κατηγορία ότι υπήρξαν μέλη της Αλ-Κάιντα.

2) Στους κόλπους των αξιωματούχων της αμερικανικής κυβέρνησης γίνεται
πολλή συζήτηση αυτόν τον καιρό για το ενδεχόμενο να επιτραπούν τα
βασανιστήρια, όπως στο κράτος του Ισραήλ (η ισραηλινή κυβέρνηση επιτρέπει την
άσκηση «περιορισμένης φυσικής πίεσης» σε κρατούμενους με την πρόφαση της
αποτροπής τρομοκρατικών ενεργειών).

3) Η διεθνής κοινότητα θα μπορούσε να ζητήσει να επιθεωρήσει το
αμερικανικό σύστημα φυλακών, ένα από τα μεγαλύτερα στον κόσμο, με
περισσότερους από δύο εκατομμύρια φυλακισμένους.

Στην ψηφοφορία, την ίδια γραμμή με τις ΗΠΑ τήρησαν χώρες όπως η Κούβα, η Κίνα,
η Ρωσία, η Λιβύη, το Πακιστάν, η Αίγυπτος και η Ιαπωνία. Υπέρ του πρωτοκόλλου
ψήφισαν όλες οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.