Κρυφές «ταρίφες» σε συναλλαγές

Οι τραπεζικές και οι χρηματιστηριακές συναλλαγές κοστίζουν στους
αποταμιευτές, τους επενδυτές και τους συναλλασσομένους. Πολλές φορές, μάλιστα,
κοστίζουν ακριβά.

Πρόκειται για δεκάδες κατηγορίες καθημερινών συναλλαγών στις τράπεζες και το
Χρηματιστήριο, οι οποίες επιβαρύνουν τους συναλλασσομένους. Οι περισσότερες
επιβαρύνσεις είναι ουσιαστικά κρυφές, αφού το κόστος τους διαπιστώνουν οι
καταναλωτές την τελευταία στιγμή, όταν προσέρχονται στο ταμείο.

Αν και οι τράπεζες είναι υποχρεωμένες (όπως και γίνεται) να έχουν αναρτημένο
σε εμφανές σημείο τιμοκατάλογο με το κόστος και τις επιβαρύνσεις στις
συναλλαγές και τις υπηρεσίες που προσφέρουν, εντούτοις, είναι δύσκολο για τον
πελάτη να βρει εύκολα την πιο συμφέρουσα γι’ αυτόν λύση ή τράπεζα. Η ενημέρωση
είναι πιο εύκολη στις επενδυτικές συναλλαγές.

Δύσκολη σύγκριση

Η ενημέρωση για το κόστος και τις επιβαρύνσεις, αλλά και η σύγκριση είναι
δύσκολη διότι:

Πρώτον, η τιμολογιακή πολιτική των τραπεζών, καθώς και το κόστος και οι
επιβαρύνσεις διαφόρων υπηρεσιών και συναλλαγών είναι περίπλοκες και
αναφέρονται σε πολυσέλιδους καταλόγους.

Δεύτερον, η κάθε τράπεζα εφαρμόζει διαφορετική τιμολογιακή πολιτική, με
αποτέλεσμα να είναι δύσκολη η σύγκριση μεταξύ των επιβαρύνσεων αντίστοιχων
συναλλαγών διαφόρων τραπεζών (π.χ. η μία τράπεζα εφαρμόζει κλιμακωτή προμήθεια
ανάλογα με την αξία της συναλλαγής, μία άλλη εφαρμόζει εφάπαξ ποσό ανεξαρτήτως
αξίας συναλλαγής, άλλη τράπεζα εφαρμόζει προμήθεια με ποσοστό, αλλά ταυτόχρονα
θέτει ανώτατα και κατώτατα όρια κόστους κ.λπ.).

Τρίτον, η ενημέρωση και η σύγκριση του κόστους των διαφόρων τραπεζικών
συναλλαγών μεταξύ των τραπεζών απαιτεί πολύ… περπάτημα, καθώς θα πρέπει ο
πελάτης να βρεθεί στο κατάστημα και να διαβάσει τον σχετικό τιμοκατάλογο. Και
αυτό πρέπει να το κάνει σε καθεμία τράπεζα ξεχωριστά. Στο Ίντερνετ ο
ενδιαφερόμενος πολύ δύσκολα μπορεί να βρει το κόστος. Οι τράπεζες στις
ιστοσελίδες τους αποφεύγουν να αναφέρουν τις επιβαρύνσεις ή, αν τις αναφέρουν,
θα πρέπει ο πελάτης να ψάξει πολύ…

Επενδύσεις

Αντίθετα, στις χρηματιστηριακές εταιρείες και τα αμοιβαία κεφάλαια, όπως και
στις on-line συναλλαγές μέσω Internet, τα πράγματα είναι πιο ξεκάθαρα. Κατ’
αρχάς, στις ιστοσελίδες των αντίστοιχων εταιρειών υπάρχουν οι σχετικές
επιβαρύνσεις. Επιπλέον, η τιμολογιακή πολιτική είναι σχεδόν παρόμοια μεταξύ,
λόγου χάρη, των χρηματιστηριακών εταιρειών ή των εταιρειών διαχείρισης
αμοιβαίων κεφαλαίων (π.χ. όλες έχουν μία προμήθεια, την οποία ο επενδυτής
μπορεί να συγκρίνει).

Βασικό κόστος

Οι απλές τραπεζικές συναλλαγές, όπως οι αναλήψεις ή οι καταθέσεις χρημάτων
στον λογαριασμό, δεν κοστίζουν τίποτα. Αντίθετα, κοστίζουν όταν οι αναλήψεις
και οι καταθέσεις αφορούν ξένο νόμισμα (δολάρια, γιεν κ.λπ.). Συνήθως, το
κόστος κυμαίνεται μεταξύ 0,2% και 1%, ενώ ορισμένες τράπεζες θέτουν ως
κατώτατο κόστος τα 2,93 ευρώ και ως ανώτερη επιβάρυνση τα 293,47 ευρώ,
ανεξαρτήτως ποσού.

Έμβασμα

Η αποστολή εμβάσματος εντός Ελλάδος κοστίζει συνήθως από 0,1% μέχρι 0,2% του
ποσού και το μέγιστο κόστος μπορεί να φτάσει τα 146,74 ευρώ. Η αποστολή
εμβάσματος στο εξωτερικό κοστίζει από 0,1% έως 1% επί του ποσού, ενώ η μέγιστη
επιβάρυνση μπορεί να φτάσει μέχρι τα 146,74 ευρώ. Ορισμένες τράπεζες κάνουν
έκπτωση 50% στο κόστος των εμβασμάτων όταν γίνονται μέσω Ίντερνετ.

Συνήθως, το κόστος της αποστολής εμβάσματος όπως και της έκδοσης επιταγής
είναι μικρότερο (σχεδόν το μισό) όταν γίνεται για σπουδαστές.

Ίντερνετ

Οι συναλλαγές μέσω Ίντερνετ δεν έχουν επιπλέον επιβάρυνση. Αντίθετα, μάλιστα,
γίνονται εκπτώσεις. Για παράδειγμα, όταν η αποστολή εμβάσματος είναι κάτω από
2.900 ευρώ το κόστος κυμαίνεται γύρω στα 4,4 ευρώ. Αν αυτό γίνει μέσω Internet
το κόστος αυτό μειώνεται στο μισό (2,2 ευρώ). Επίσης, οι προμήθειες στις
χρηματιστηριακές συναλλαγές κυμαίνονται μεταξύ 0,35% και 1%, ανάλογα με την
αξία της συναλλαγής. Στις χρηματιστηριακές συναλλαγές μέσω Ίντερνετ η
προμήθεια είναι συνήθως 0,35% (και ορισμένες φορές χαμηλότερη), ανεξαρτήτως
ποσού.

Αμοιβαία κεφάλαια

Υψηλές είναι οι προμήθειες για αγορές και πωλήσεις μεριδίων αμοιβαίων
κεφαλαίων. Αυτές κυμαίνονται μεταξύ 0% και 5%. Οι χαμηλότερες ισχύουν στα
αμοιβαία κεφάλαια διαχείρισης διαθεσίμων και οι υψηλότερες στα μετοχικά
αμοιβαία κεφάλαια.

Τι χρεώνουν οι τράπεζες για μπλοκ επιταγών

Η έκδοση μπλοκ επιταγών για πολλές τράπεζες είναι δωρεάν. Άλλες τράπεζες
χρεώνουν τον πελάτη με το μπλοκ (π.χ. 5,87 ευρώ το ένα μπλοκ των 10 φύλλων),
ενώ άλλες τον χρεώνουν με το φύλλο (π.χ. 0,73 ευρώ το φύλλο).

Η έκδοση τραπεζικής επιταγής στις περισσότερες τράπεζες δεν κοστίζει τίποτα,
εφόσον «κόβεται» στο όνομα του δικαιούχου του λογαριασμού που τηρείται στην
τράπεζα. Δηλαδή, ένας πελάτης ζητεί στο όνομά του τραπεζική επιταγή. Γενικά
μπορεί να φτάσει μέχρι 0,1% του ποσού της επιταγής, ενώ άλλες τράπεζες έχουν
θέσει ένα πάγιο έξοδο που φτάνει στα 1,47 ευρώ. Αντίθετα, η έκδοση τραπεζικής
επιταγής στο όνομα κάποιου τρίτου προσώπου κοστίζει περισσότερο. Το κόστος
μπορεί να φτάσει μέχρι 0,15% του ποσού της επιταγής, ενώ ορισμένες τράπεζες
θέτουν ως ανώτατο όριο επιβάρυνσης τα 88,04 ευρώ.

Επίσης, ακριβότερη είναι η έκδοση επιταγής σε συνάλλαγμα, καθώς το κόστος
μπορεί να φτάσει μέχρι 1% του ποσού, με ελάχιστο κόστος τα 5,87 ευρώ. Η
ακύρωση ή η ανάκληση επιταγής (π.χ. λόγω κλοπής) μπορεί σε μία τράπεζα να μην
κοστίζει τίποτα, αλλά σε μία άλλη μπορεί να φτάσει μέχρι και το ποσό των 44
ευρώ.

Η είσπραξη χρημάτων με επιταγή που εκδόθηκε στο όνομά μας, αλλά από ξένη
τράπεζα κοστίζει αρκετά, κυρίως σε… ημέρες. Αν η επιταγή είναι τραπεζική,
μπορεί να κατατεθεί στον λογαριασμό μας στην ελληνική τράπεζα και να μην
υπάρξει επιβάρυνση, παρά μόνο value μερικών ημερών (συνήθως 4 ημέρες, αλλά
μπορεί να φτάσει και τις 20 εργάσιμες). Αν η επιταγή είναι προσωπική και έχει
εκδοθεί από ξένη τράπεζα το κόστος είναι 0,3%-0,35% επί του ποσού και valuer
μέχρι 20 εργάσιμες ημέρες. Ορισμένες τράπεζες δεσμεύουν το ποσό για έναν μήνα,
αλλά το τοκίζουν, ενώ άλλες δεν εφαρμόζουν καμία προμήθεια, παρά μόνον τα
ταχυδρομικά έξοδα, προκειμένου να εισπράξουν από το εξωτερικό τα χρήματα της
επιταγής.