Η διπλή κρίση του Βρετανικού Μουσείου
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
5 λεπτά  |
 |
|
Τα 106 εκατομμύρια λίρες που διατέθηκαν για τη στέγαση της Κεντρικής Αυλής |
Το Βρετανικό Μουσείο από τη μια πασχίζει να διατηρήσει τα προσχήματα ενός
παγκόσμιου μουσείου, όπου κρατείται ο αφρός των πολιτισμών με άλλοθι τη δωρεάν
είσοδο για όλο τον κόσμο. Από την άλλη, όμως, αδυνατεί να φυλάξει
αποτελεσματικά τους πολιτιστικούς θησαυρούς των εθνών από κλοπές και από κακή
συντήρηση, αλλά και να ανταποκριθεί στην παγκόσμια κρίση των μουσείων με την
ανανέωση των στόχων του.
Με προϋπολογισμό 46,7 εκατομμυρίων λιρών, κρατική επιχορήγηση 36 εκατομμυρίων
λιρών και ίδια έσοδα 5,7 εκατομμυρίων λιρών από τα εισιτήρια των περιοδικών
εκθέσεων και τις πωλήσεις, τα ελλειμματικά οικονομικά του Βρετανικού Μουσείου
κυριάρχησαν στον βρετανικό Τύπο με την ευκαιρία της ανάληψης των καθηκόντων
του νέου διευθυντή του μουσείου, του 55χρονου Νιλ ΜακΓκρέγκορ, που πέτυχε την
ανανέωση της Νάσιοναλ Γκάλερι.
Η ανακάλυψη της κλοπής του μικρού αρχαϊκού ελληνικού αγάλματος από μια
αφύλακτη αίθουσα του Βρετανικού Μουσείου, συνέπεσε με την ανάληψη των
καθηκόντων του νέου διευθυντή, που διαθέτει ένα προσόν: Μιλά στη γλώσσα των
Εργατικών: «Το Λονδίνο είναι μια παγκόσμια πόλη και το Βρετανικό Μουσείο είναι
ο τόπος όπου ο κόσμος μπορεί ν’ ανακαλύψει τον Κόσμο», δήλωσε στους «Τάιμς» ο
νέος διευθυντής. «Ένα μουσείο όπου μπορείς να περπατήσεις ανάμεσα στους
πολιτισμούς του κόσμου. Είναι ένα γεωπολιτικό σημείο. Ένα από τα λίγα μέρη του
κόσμου όπου μπορείς να δεις ολόκληρο τον κόσμο. Το μουσείο αντιπροσωπεύει όλα
όσα υποστηρίζει η κυβέρνηση: τους πολίτες του κόσμου. Συνεπώς, η κυβέρνηση
πρέπει να το φροντίσει… Ακόμα και τα Γλυπτά του Παρθενώνα που κάποτε
χαρακτηρίζονταν από τους Εργατικούς ως “ιμπεριαλιστική λεία” θα πρέπει να
παραμείνουν στη θέση τους στο παγκόσμιο μουσείο. Σύμφωνα με μια τέτοια
αντίληψη, η κλοπή ενός μικρού αρχαϊκού ελληνικού αγάλματος είναι αμελητέα
υπόθεση. Δυστυχώς όλα τα μουσεία είναι ευάλωτα στους κλέφτες και τα μικρής
κλίμακας γλυπτά κινδυνεύουν ακόμα περισσότερο», δήλωσε ο νέος διευθυντής και
υποσχέθηκε να επιθεωρεί δυναμικά την ασφάλεια του μουσείου.
 |
|
Η αρχαία ελληνική μαρμάρινη κεφαλή που εκλάπη την περασμένη εβδομάδα, έφερε |
Όμως, ο λόγος που επικαλέστηκαν για να δικαιολογηθεί η κλοπή του ελληνικού
αγάλματος ήταν ότι, αν φταίει κάποιος, αυτός είναι η καθήλωση των κρατικών
επιχορηγήσεων στα ίδια επίπεδα τα τελευταία δέκα χρόνια. Αυτή οδήγησε στο
κλείσιμο 28 από τις 100 αίθουσες του Βρετανικού Μουσείου, στον περιορισμό του
προσωπικού και στην έλλειψη φυλάκων. Η αίθουσα ήταν αφύλακτη.
Εάν, μάλιστα, δεν δοθεί άμεσα από την υπουργό Μουσείων, Λαίδη Μπλάκστοουν,
ειδική ενίσχυση 3 εκατομμυρίων λιρών, το Βρετανικό Μουσείο θα αναγκαστεί να
περικόψει ακόμα κατά 15% τον προϋπολογισμό του.
Σύμφωνα με μια τέτοια αντίληψη, το πρόβλημα του Βρετανικού Μουσείου
είναι τεχνοκρατικό. Ούτε οι επίσημες καταγγελίες για τον τρόπο λειτουργίας του
Βρετανικού Μουσείου, εκ μέρους του Ινστιτούτου Βρετανών Συντηρητών, που μιλούν
για την υποβάθμιση του επιπέδου συντήρησης των εύθραυστων αρχαιοτήτων και για
τον άμεσο κίνδυνο καταστροφής τους, δεν απαντήθηκαν. Ας λένε οι συντηρητές ότι
κάτω από αυτές τις συνθήκες που επικρατούν στο Βρετανικό Μουσείο, είναι
καλύτερα να επιστραφούν τα Γλυπτά του Παρθενώνα στην Ελλάδα. Αυτό που
απασχολεί το Βρετανικό Μουσείο είναι να μην ενδώσει στην επιβολή του
εισιτηρίου. Η δωρεάν είσοδος είναι μια «πνευματική κατάσταση», όπως γράφουν οι
«Σάντεϊ Τάιμς». Απορρέει από τα ιδανικά του Διαφωτισμού, που ενέπνευσε τη
δημιουργία αυτού του μουσείου το 1853 και το διαφοροποιεί από όλα τα άλλα
μεγάλα μουσεία του κόσμου.
Περιττό να σημειώσουμε ότι στη συντριπτική πλειονότητά τους τα εκθέματα
του Βρετανικού Μουσείου δεν είναι βρετανικά. Στην περίπτωση των Μαρμάρων του
Παρθενώνα λ.χ. έχει ακουστεί πολλές φορές ότι αυτά τα έργα του πολιτισμού
φυλάσσονται καλά στο Βρετανικό Μουσείο για λογαριασμό όλης της ανθρωπότητας
και ότι όλος ο κόσμος μπορεί να τα θαυμάζει δωρεάν. Με βάση αυτή τη λογική,
για τη φύλαξη και τη συντήρηση των έργων του Βρετανικού Μουσείου θα μπορούσε
να συζητηθεί ακόμη και η… οικονομική συμμετοχή των λεηλατημένων χωρών!!
Και λάθος επενδύσεις
Γιατί, όμως, η βρετανική κυβέρνηση καθυστερεί την επιχορήγηση του Βρετανικού
Μουσείου; Γιατί το άφησε να εμπλακεί σε μια εξοντωτική δαπάνη, την επένδυση
106 εκατομμυρίων λιρών για τη στέγαση της Κεντρικής Αυλής και τη δημιουργία
μιας στεγασμένης πλατείας από τον αρχιτέκτονα Λόρδο Φόστερ, με ένα κέντρο
εκθέσεων και εμπορικών δραστηριοτήτων που απέφερε έσοδα μόνο 2,9 εκατομμυρίων
λιρών;
Η βρετανική κυβέρνηση βλέπει την επένδυση στα μουσεία ανταποδοτικά. Η επέκταση
και ανακαίνιση της Νάσιοναλ Γκάλερι, με σχεδόν τη μισή ετήσια επιχορήγηση από
αυτή του Βρετανικού Μουσείου, πέτυχε τον διπλασιασμό των επισκεπτών της – 4,5
εκατομμύρια. Αντίθετα, το Βρετανικό Μουσείο παρουσίασε πέρυσι μείωση των
εσόδων λόγω της μείωσης των επισκεπτών στα 4,5 εκατομμύρια – κυρίως των
τουριστών, που αποτελούν τα 2/3 των θερινών επισκεπτών. Φέτος υπολογίζεται να
έχει 5,5 εκατομμύρια επισκέπτες, λόγω του ανοίγματος της Μεγάλης Αυλής.
Κοινώς, δεν συμφέρει να επιβαρυνθεί περισσότερο ο Βρετανός φορολογούμενος για
να απολαμβάνουν τη δωρεάν είσοδο οι τουρίστες.
Κάποτε το Βρετανικό Μουσείο ήταν πηγή και εργαστήριο ιδεών που αξιοποιήθηκαν
από τη βρετανική κοινωνία και την οικονομία. Σήμερα το ενδιαφέρον έχει
μετατεθεί στη νέα βρετανική τέχνη, τη μόδα, το ντιζάιν. Γιατί, λοιπόν, να πάνε
– τι καινούργιο να δουν – στο παλιό μουσείο; Το άνοιγμα στο σταρ σύστεμ της
αρχαιολογίας με εκθέσεις τύπου «Κλεοπάτρα», «Άγκαθα Κρίστι» και τώρα με τη
«Βασίλισσα του Σαβά» που βασίζονται περισσότερο στο μάρκετινγκ των διασήμων
ονομάτων, μπορεί να υποσκάπτει το κύρος των διοργανώσεων του μουσείου. Όπως
και η φιλοξενία των εκθέσεων αφιερωμάτων στους πολιτισμούς διαφόρων χωρών, που
επιχορηγούν οι ίδιες τη διοργάνωση για την προώθηση τουριστικών και άλλων
στόχων. Η απήχηση στην κοινωνία είναι αυτό που λείπει. Η πνευματική πρόκληση
είναι αυτή που μπορεί να κλείνει τους ισολογισμούς, τους ιδεολογικούς και τους οικονομικούς.
Google news
