Η αλλαγή (στις επιχειρήσεις) είναι γένους θηλυκού

Η Αγγελική Πετρουλάκη, γενική διευθύντρια χρηματιστηριακής εταιρείας, ξέρει πως «ο ανταγωνισμός, κάποιες φορές, όχι με τα πιο θεμιτά μέσα, είναι πάντα στο παιχνίδι»

Είναι συνηθισμένες σε σχόλια τού στυλ «καλά, δεν θα κάτσει σπίτι να μεγαλώσει
τα παιδιά;». Έχουν μάθει να αναγνωρίζουν τις τρικλοποδιές και δεν πέφτουν πια.
Δεν τις ενοχλεί τόσο που δεν βγάζουν το σακάκι στο γραφείο, ενώ οι λέξεις τζιν
και μακό ανήκουν αποκλειστικά στο λεξιλόγιο (και την γκαρνταρόμπα) του
Σαββατοκύριακου. Πάνω από όλα, όμως, δουλεύουν σκληρά. Γιατί; Μα, για να
επιβιώσουν. Και το καταφέρνουν. Αν και λίγες (ακόμη), οι γυναίκες επιβιώνουν
στο City, τη χώρα των executives.

«Έχω φάει τράβηγμα χαλιού εγώ…». Ύστερα από οκτώ χρόνια στην πιάτσα των
υψηλόβαθμων στελεχών γένους θηλυκού, η Αγγελική Πετρουλάκη, γενική διευθύντρια
χρηματιστηριακής εταιρείας, ξέρει πως «ο ανταγωνισμός, κάποιες φορές, όχι με
τα πιο θεμιτά μέσα, είναι πάντα στο παιχνίδι».

Ξέρει επίσης πως σε μια θέση σαν τη δική της ή ανάλογη «δίνεις κάθε μέρα
εξετάσεις». Και τα θέματα είναι πιο δύσκολα αν είσαι γυναίκα. «Πάντα
χρειάζεται περισσότερη προσπάθεια, πρώτα για να αποδείξεις ότι αξίζεις και
ύστερα για να αποδείξεις ότι αξίζεις περισσότερο από κάποιους άνδρες. Γι’ αυτό
και είσαι εσύ σε αυτή τη θέση».

Από τα έξι χρόνια που μετρά ως διευθύντρια στο τμήμα καρτών ιδιωτικής τράπεζας, η Χριστίνα Θεοφιλίδη μόνο το τελευταίο συνάντησε και άλλες γυναίκες στις συσκέψεις

Σήμερα θα μπορούσε και εκείνη, όπως πιθανόν να έκαναν κάποιοι άνδρες στη θέση
της, να… λουφάρει. Θα μπορούσε, για παράδειγμα, ένα απόγευμα να την
κοπανήσει και να πάει για ψώνια στα μαγαζιά. «Μετά από τόσα χρόνια στον χώρο,
κατά ένα μέρος πληρώνομαι και για το όνομά μου. Αλλά εξακολουθώ να δουλεύω
όπως και πριν». Ξυπνάει στις 7 το πρωί και συνήθως δεν επιστρέφει στο σπίτι
παρά αργά το βράδυ. «Τα πρωινά συνήθως ξεκινούν με εξωτερικά ραντεβού. Μετά
χρηματιστήριο ή δουλειά στο γραφείο μέχρι αργά το απόγευμα». Δείχνει τη στοίβα
με τα χαρτιά πάνω στο γραφείο της (τα μισά δηλαδή, γιατί τα υπόλοιπα τα έκρυψε
χάριν της φωτογράφισης) και σχεδόν καμαρώνει που τα έχει γράψει η ίδια και όχι
κάποιος γραμματέας.

Στη μάχη για την επιβίωση, οι γυναίκες δεν πηγαίνουν χωρίς όπλα:
διαίσθηση, διπλωματία και βέβαια γνώσεις και εμπειρία. Καμιά τους δεν θα
καθόταν στο τραπέζι των συσκέψεων χωρίς να έχει σκεφτεί δύο φορές αυτά που θα
πει. «Αρκεί να κατέχεις το αντικείμενό σου και να είσαι σίγουρη για αυτά που
θα πεις. Τότε σίγουρα θα ακουστούν», λέει η Χριστίνα Θεοφιλίδη. Από τα έξι
χρόνια που μετρά ως διευθύντρια στο τμήμα καρτών ιδιωτικής τράπεζας, μόνο το
τελευταίο συνάντησε και άλλες γυναίκες στις συσκέψεις.

Εξάλλου, πώς να πάς απροετοίμαστη όταν η δυσπιστία καραδοκεί; «Οι άνδρες
συνάδελφοι αντιμετωπίζουν πάντα με επιφυλακτικότητα και δυσπιστία τις
γυναίκες. Γι’ αυτό και εκείνες είναι προετοιμασμένες για τις καθημερινές
προκλήσεις». Πάντως, η Κατερίνα Γουλέλιου – Τσαντίλη, διδάκτωρ του
Πανεπιστημίου της Σορβόννης και πρόεδρος του Ινστιτούτου για την Ανάπτυξη των
Γυναικών Μάνατζερ και Επιχειρηματιών, μπορεί πια να πει με βεβαιότητα ότι «οι
γυναίκες μπορούν να γίνουν η δύναμη που θα ενισχύσει την ομαδική εργασία, αυτό
που λέμε team building». Και οι άνδρες δεν έχουν παρά να τους το αναγνωρίσουν!

«Οι άνδρες συνάδελφοι αντιμετωπίζουν πάντα με επιφυλακτικότητα και δυσπιστία τις γυναίκες. Γι’ αυτό και εκείνες είναι προετοιμασμένες για τις καθημερινές προκλήσεις» λένε τα γένους θηλυκού υψηλόβαθμα στελέχη επιχειρήσεων. Στη μάχη για την επιβίωση, πηγαίνουν με όπλα τη διαίσθηση, τη διπλωματία και βέβαια γνώσεις και εμπειρία

Όπως και το γεγονός ότι φροντίζουν να ντύνονται ανάλογα με εκείνους. Βασική
και απαράβατη αρχή για κάθε γυναίκα υψηλόβαθμο στέλεχος είναι το ταγιέρ. Δεν
αποχωρίζονται το σακάκι ούτε όταν είναι μόνες τους στο γραφείο. Όπως λένε,
«δεν μπορεί όλοι οι άνδρες να έρχονται στο γραφείο με κοστούμι και γραβάτα και
εμείς να ντυνόμαστε κάζουαλ». Γι’ αυτό φροντίζουν το ντύσιμό τους να είναι
προσεγμένο αλλά ουδέποτε προκλητικό. Και αφήνουν τα τζιν στην ντουλάπα μέχρι
να έρθει το Σάββατο.

«Όταν βγαίνεις από μια σύσκεψη, οι άλλοι πρέπει να σε θυμούνται για
αυτά που είπες, όχι για το άρωμά σου ούτε για τα ρούχα που φοράς». Η Χριστίνα
Θεοφιλίδη θυμάται πως μια φορά χρειάστηκε να αλλάξει ρούχα με μια συνάδελφό
της για να μπει στη σύσκεψη. «Με πέτυχαν στον Πειραιά, στην επιστροφή από τις
διακοπές. Έπρεπε να πάω αλλά φορούσα τα ρούχα της παραλίας!».

Εντάξει, μπορεί να έχουν χίλια δυο πράγματα και υποχρεώσεις στο μυαλό τους.
Αλλά μέσα σε όλα αυτά κάποιες φορές ξεκλέβουν χρόνο για να πάνε στα μαγαζιά,
να πιουν καφέ ή, αν είναι μικρότερα, να παίξουν με τα παιδιά τους. Γιατί εκτός
από executives είναι και μητέρες. Παιδιά ίσον διασκέδαση και ελεύθερος χρόνος
για τις περισσότερες, με μια καλή διαχείριση των τύψεων, όπως λένε!

«Μαμά, εδώ εσύ είσαι ο αρχηγός;». Ήταν η αντίδραση του μεγαλύτερου γιου της
Χριστίνας Θεοφιλίδη, όταν είδε ότι το δικό της γραφείο ήταν μεγαλύτερο και
χωριστά από των υπολοίπων. Η ίδια θυμάται ακόμη τα σχόλια που άκουγε, όταν
επέστρεψε στη δουλειά μετά τη γέννηση του δεύτερου γιου της. «Έλεγαν: μα καλά,
θα συνεχίσει να δουλεύει όπως πριν; Γιατί οι περισσότεροι λένε, εντάξει, ένα
παιδί θα το κάνει! Αλλά αν κάνεις και δεύτερο, αρχίζουν να σε βλέπουν
περισσότερο σαν μαμά παρά σαν επαγγελματία».

Λητώ Ιωαννίδου

«Οι ευκαιρίες ολοένα και αυξάνονται»

Η Λητώ Ιωαννίδου, αντιπρόεδρος του Χρηματιστηρίου Αξιών Αθηνών, επιλέγει να
πει μόνο τα… καλά και να αφήσει απ’ έξω την γκρίνια. «Όλο και περισσότερο
επιτρέπεται στις γυναίκες να αποδείξουν ότι όντως διαθέτουν ικανότητες για τις
θέσεις υψηλών προδιαγραφών. Αλλά και οι ίδιες οι γυναίκες σήμερα τολμούν εκεί
που δίσταζαν».

Μέχρι ενός σημείου βέβαια. Γιατί στις πιο ισχυρές… καρέκλες της πολιτικής
και των επιχειρήσεων δεν χωράει το άλλο μισό του ουρανού. Σε αυτές κάθονται
σχεδόν αποκλειστικά μόνο άνδρες.

Η Ελληνική Εταιρεία Διοίκησης Επιχειρήσεων μετρά σήμερα 1.200 γυναίκες
μάνατζερ ή επιχειρηματίες. Σε θέσεις ευθύνης χώρων όπως ο τραπεζικός κ.ά. οι
γυναίκες δεν ξεπερνούν το 10%-15%. Στις ανώτατες διευθυντικές θέσεις οι
γυναίκες δεν είναι ποτέ παραπάνω από δύο. Στη διοίκηση, καμία!

Ο δεκάλογος επιβίωσης για γυναίκες – στελέχη

1. Θυμήσου: δουλειά και απόλαυση δεν πάνε μαζί.

2. Μάθε πόσο πληρώνονται οι συνάδελφοί σου. Πάλεψε για να πετύχεις τα ίδια
ή και καλύτερα.

3. Αγωνίσου για να κερδίσεις τον σεβασμό. Μετά θα μπορείς να τον απαιτείς.

4. Εσύ μπορείς να μιλάς για ποδόσφαιρο, αλλά μην περιμένεις από τους άνδρες
να μιλήσουν για συναισθήματα!

5. Να ντύνεσαι προσεγμένα, ενίοτε και ακριβά, αλλά ποτέ προκλητικά.

6. Η θηλυκότητα παραμένει όπλο σου, αρκεί να μην ξεπεράσει τα όρια της
αξιοπρέπειας.

7. Μάθε τις δυνάμεις σου και πίστεψε σε αυτό που κάνεις.

8. Τα κορίτσια του City δεν κλαίνε (στη δουλειά).

9. Σκέψου πριν μιλήσεις, σκέψου ξανά. Τώρα, μίλα!

10. Και μην ξεχνάς ότι ο εγκέφαλος των ανδρών μπορεί να επεξεργαστεί μόνο
ένα θέμα τη φορά…