|
|
|
«Τα όνειρα δεν είναι προφητείες σε καμιά περίπτωση», τονίζει ο καθηγητής Μαρκ Μπλάγκροουβ. Όσο για το αν μπορούμε να εκπαιδευτούμε στο να τα «διαβάζουμε», «μερικοί άνθρωποι λένε ότι το νόημα είναι στην πραγματικότητα προφανές και δεν είναι ανάγκη να διαβαστεί». (Φωτογραφία: «Το όνειρο ενός ποιητή», 1949, ο Jean Cocteau φωτογραφημένος από τον Philippe Halsman/ Magnum/Άπειρον)
|
Με απόψεις που μετατρέπουν τους ονειροκρίτες σε τουλάχιστον γραφικά εγχειρίδια
και προκαλούν τους ονειρομάντεις να… σκίσουν τα πτυχία τους, ο Μαρκ
Μπλάγκροουβ έχει αντικείμενο ασχολίας τον… ύπνο και τα όνειρα. Γιατί χάνουμε
τον ύπνο μας, τι βλέπουμε όταν κοιμόμαστε, γιατί βλέπουμε εφιάλτες-θρίλερ,
είναι μερικά από τα ερωτήματα στα οποία προσπαθεί να απαντήσει καθημερινά. Ο
κ. Μπλάγκροουβ δεν είναι… ονειροπαρμένος. Διάλεξε αυτό τον κλάδο γιατί «με
ενδιέφερε να μελετήσω τη συνείδηση», λέει.
Ο αναπληρωτής καθηγητής Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο Swansea της Ουαλίας, αλλά
και πρόεδρος της Ένωσης για τη Μελέτη των Ονείρων (Association for the Study
of Dreams), πιστεύει ότι δεν είναι ένας, αλλά πολλοί οι λόγοι για τους οποίους
βλέπουμε όνειρα. «Άλλοι για να βοηθηθούν στον σχηματισμό αναμνήσεων, άλλοι τα
βλέπουν σαν ανασκόπηση της ημέρας, αλλά κατά τη διάρκεια της νύχτας, ως
εικόνες που φέρουν νόημα, αλλά χωρίς συγκεκριμένο σκοπό ή λειτουργία».
Βλέπουμε όλοι όνειρα; Υπάρχουν άνθρωποι που δεν βλέπουν; «Άνθρωποι με βλάβες
σε μερικές περιοχές του μπροστινού μέρους του κεφαλιού παύουν να ονειρεύονται.
Απ’ όσο γνωρίζουμε μέχρι σήμερα, όλοι οι υπόλοιποι άνθρωποι έχουν όνειρα, αλλά
ίσως χρειάζεται να ξυπνήσουν την ώρα που τα βλέπουν για να μπορέσουν να τα
θυμηθούν».
Γιατί, όμως, άλλοι θυμούνται τα όνειρά τους με λεπτομέρειες και άλλοι δεν
θυμούνται τίποτα; «Επειδή μπορεί να μην ενδιαφέρονται καθόλου για τα όνειρά
τους, ή εξαιτίας της προσωπικότητάς τους». Δηλαδή, «οι πιο δημιουργικοί
άνθρωποι και γενικότερα όσοι βλέπουν τον κόσμο με λιγότερο οριοθετημένους
τρόπους, δηλαδή όχι άσπρο ή μαύρο, βλέπουν περισσότερα όνειρα».
Κάθε βράδυ βλέπουμε όνειρα; «Ναι, και θυμόμαστε περισσότερο αυτά της φάσης REM
του ύπνου». Και αν τα όνειρά μας ήταν ταινία σε σελιλόιντ, θα ήταν ασπρόμαυρα,
ή έγχρωμα; «Μερικά είναι έγχρωμα, ενώ άλλα είναι λιγότερο καθαρά. Δεν θα τα
έλεγα ασπρόμαυρα».
Το ερώτημα που καίει τους περισσότερους, είναι αν θα πρέπει να δίνουμε σημασία
στα όνειρα, ή απλά να τα αγνοούμε ως… παιχνίδια του ύπνου. «Τα όνειρα
φαίνεται να συνδέονται με τα καθημερινά γεγονότα, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι
μας λένε κάτι που δεν ξέρουμε ήδη». Άρα, ο ίδιος πιστεύει σ’ αυτά, ή όχι;
«Νομίζω ότι συχνά έχουν μεγάλη σημασία, αλλά μπορεί να μην έχουν πάντα κάποια
λειτουργία».
Ο Φρόυντ υποστήριξε ότι καθετί που εμφανίζεται στα όνειρά μας ως
«πρωταγωνιστής» ή «κομπάρσος», μπορεί να ερμηνευθεί. Καθετί που βλέπουμε, ένα
πρόσωπο, ένα αντικείμενο, μια κατάσταση έχει τη δική του ερμηνεία. Όλα,
σύμφωνα με τον Φρόυντ, «μιλούν» με ειδικούς συμβολισμούς, τους οποίους
μπορούμε να αποκρυπτογραφήσουμε.
Συμφωνεί με την άποψη πως καθετί που βλέπουμε έχει έναν συμβολισμό, ή μπορεί
τα όνειρά μας να είναι μόνο τυχαία κομμάτια πληροφοριών που έχουμε αποθηκεύσει
προσωρινά στον εγκέφάλο κατά τη διάρκεια της ημέρας; «Κανένας δεν πιστεύει
στην πραγματικότητα ότι τα όνειρα είναι τυχαία. Μερικοί πιστεύουν ότι είναι
χαοτικά. Νομίζω ότι η πιο κατάλληλη λέξη είναι “μεταφορά” και όχι
“συμβολισμός”».
«Τα όνειρα δεν είναι προφητείες σε καμιά περίπτωση», τονίζει ο καθηγητής στο
Πανεπιστήμιο Swansea της Ουαλίας. Όσο για το αν μπορούμε να εκπαιδευτούμε στο
να τα «διαβάζουμε», «μερικοί άνθρωποι λένε ότι το νόημα είναι στην
πραγματικότητα προφανές και δεν είναι ανάγκη να διαβαστεί».
Ωραία μέχρι εδώ. Και οι εφιάλτες; Γιατί μας βασανίζουν; «Συνήθως προκαλούνται
απ’ το στρες», λέει. Δεν μπορεί όμως να είναι προειδοποίηση ότι κάτι άσχημο θα
μας συμβεί στο μέλλον; «Όχι, εκτός αν κάποιος υποψιάζεται ήδη ότι κάτι θα του
συμβεί».
«Δεν υπάρχουν καλά και κακά»
Αν χωρίζαμε σε κατηγορίες τα όνειρά μας, θα υπήρχαν καλά και κακά; «Δεν
υπάρχουν καλά και κακά όνειρα. Υπάρχουν ευχάριστα και δυσάρεστα όνειρα. Και
φαίνεται ότι συμβαίνουν με την ίδια συχνότητα», τονίζει ο Μαρκ Μπλάγκροουβ,
πρόεδρος και της Ένωσης για τη Μελέτη των Ονείρων, ενός διεθνούς μη
κερδοσκοπικού οργανισμού που «μελετά τα όνειρα και εργάζεται για την
ευαισθητοποίηση σ’ αυτό τον τομέα τόσο σε ιδιωτικό, όσο και σε δημόσιο
επίπεδο, ενώ παράλληλα προωθεί την έρευνα για τη φύση, τη λειτουργία και τη
σημασία των ονείρων καθώς και έρευνες γι’ αυτό το θέμα».
LINKS
http: //www.dreamtalk.hypermart.net/members/markblagrove.htm
http: //www.frontiers4libraries.org.uk/news.asp
http: //www.swan.ac.uk/uws/research/innovs.htm#sleep
