Δρόμοι

Οι Άραβες…

… δεν είναι καριέρα. (Όταν ο βικτωριανός πρωθυπουργός Ντισραέλι είχε πει πως
«η Ανατολή είναι καριέρα» εννοούσε φυσικά την Ινδία.) Διαφορετική από ό,τι
είναι σήμερα ήταν η «Αραπιά» για τον Γουσταύο Φλωμπέρ. Διαπλέοντας τον Νείλο,
τη γνώρισε στον κόρφο της Κιουτσούκ χανούμ, που αργότερα την είπε Μαντάμ
Μποβαρύ. Το πρόσωπο της σημερινής Αραβίας είναι «κακό», όπως το βλέπουμε και
το διαβάζουμε σε ιστορίες για τον Μπιν Λάντεν και για αυταρχικούς και
διεφθαρμένους μονάρχες. Μόνο αν είσαι τέτοιος μπορείς να κάνεις εκεί καριέρα.

Μια εκστρατεία…

… στην Αραβία εντελώς διαφορετική από εκείνην που έκανε ο πατήρ Μπους και
από αυτήν που ετοιμάζει ο υιός Μπους στο Ιράκ προτείνει η εφημερίδα «Κρίστιαν
Σάιενς Μόνιτορ» – πολύ πιο μακροχρόνια αλλά πολύ πιο αποτελεσματική από τις
εκστρατείες με τα όπλα. Παίρνει σαν βάση μια έκθεση του Προγράμματος Ανάπτυξης
του ΟΗΕ. Σύμφωνα με αυτήν, το κατά κεφαλήν εισόδημα σε 22 αραβικές χώρες που
μελετήθηκαν είναι το χαμηλότερο στον κόσμο (με εξαίρεση την υποσαχάριο
Αφρική). Ο μέσος Άραβας πολίτης που φιλοδοξεί να διπλασιάσει το εισόδημά του,
θα χρειαστεί να ζήσει άλλα 140 χρόνια. Οι πολίτες άλλων χωρών του κόσμου το
καταφέρνουν το πολύ σε 10 χρόνια. Από τα 280 εκατομμύρια κατοίκους αυτών των
22 αραβικών χωρών, τα 65 εκατομμύρια είναι αναλφάβητοι. Τα δύο τρίτα των
αναλφάβητων είναι γυναίκες. Το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν όλων αυτών των χωρών
μαζί δεν ξεπερνάει το ισπανικό. Ένας στους πέντε Άραβες ζει με λιγότερο από
δύο δολάρια την ημέρα. Όσο για το συμπέρασμα αυτής της έκθεσης, δεν θα
μπορούσε παρά να είναι αποκρουστικό: όλα αυτά είναι τα αίτια της ανελευθερίας,
της καταπίεσης και της οπισθοδρόμησης του αραβικού κόσμου.

Ένα χέρι…

… βοηθείας, ναι, συμφωνούμε με την αμερικανική εφημερίδα, αλλά αμφιβάλλουμε
αν αυτό θα μπορούσε να είναι δυτικό – πάντα τσιγκούνικη και μίζερη, η Δύση
έπαιρνε τα διπλά από όσα έδινε στους Άραβες. Ίσως, εκείνες που θα μπορούσαν να
βοηθήσουν ουσιαστικά είναι μερικές μουσουλμανικές χώρες όπως η Τουρκία, που
δείχνουν πως το Ισλάμ δεν είναι αναπόσπαστα δεμένο με τον φανατισμό και το
μίσος – όσο και αν προσπαθεί να δυσφημήσει τον τουρκικό ισλαμισμό το
στρατιωτικό κατεστημένο της χώρας. Ακόμη και στις πιο σκοτεινές χώρες του
αραβικού κόσμου, ακούγονται ανανεωτικές φωνές – έστω και αν ο Μουμπάρακ
εξακολουθεί να «εκλέγεται» με 99%. Υπάρχουν «ανήσυχοι» άνθρωποι τόσο στην
Αίγυπτο, όσο και στη Σαουδική Αραβία.

Το πιο ελπιδοφόρο…

… και το πιο ενθαρρυντικό είναι αυτό ακριβώς: πως την έκθεση που γράψαμε
παραπάνω τη συνέταξαν Άραβες μελετητές. Κάθησαν και δούλεψαν γι’ αυτήν
δεκαοκτώ μήνες. Και τα είπαν όλα, με κάθε ειλικρίνεια. Όπως αρμόζει σε έναν
μεγάλο ιστορικό λαό.