Βρόχος 1,5 δισ. ευρώ

Το σωσίβιο για δεκάδες εισηγμένες επιχειρήσεις αποτελεί σήμερα δίκοπο
μαχαίρι για τις τράπεζες. Πρόκειται για δάνεια ύψους 1,5 δισ. ευρώ που δόθηκαν
με ενέχυρο μετοχές.

Η κρίση του Χρηματιστηρίου έριξε τις τιμές των μετοχών στη Σοφοκλέους και,
συνεπώς, μειώθηκε η αξία των ενεχυριασμένων μετοχών κάτω από το ύψος των
δανείων.

Από την πλευρά των τραπεζών, ο ρόλος τους είναι δύσκολος, καθώς τα περιθώρια
άσκησης πίεσης προς τις επιχειρήσεις είναι περιορισμένα, ενώ οι ακραίες λύσεις
δεν συμφέρουν κανέναν (π.χ. δήμευση περιουσίας μιας εισηγμένης). Επιπλέον, οι
επιχειρήσεις που έχουν δανειστεί με ενέχυρο μετοχές εμφανίζονται ως
καλοπληρωτές, αφού οι καθυστερήσεις στα μετοχοδάνεια φθάνουν στο 7-8%, όταν ο
αντίστοιχος μέσος όρος στις υπόλοιπες κατηγορίες δανείων κυμαίνεται μεταξύ 6%
και 7%.

Έτσι, οι τράπεζες κάνουν συνήθως τα «στραβά μάτια» κάθε εξάμηνο που έρχεται η
ώρα της ανανέωσης της αξίας του ενεχύρου σε περίπτωση που έχει πέσει κάτω από
το όριο. Όταν πέφτει κάτω από το όριο (θεωρητικά το ενέχυρο πρέπει να είναι
διπλάσιο από το ποσό του δανείου) η τράπεζα καλεί την επιχείρηση να καλύψει τη
διαφορά είτε με μετοχές είτε με χρήματα ή με άλλα περιουσιακά στοιχεία. Σε
αυτό το σημείο οι τράπεζες είναι ελαστικές και η αντιμετώπιση γίνεται κατά
περίπτωση. Για παράδειγμα, σε ορισμένες περιπτώσεις γίνεται παράταση του
εξαμήνου, ενώ σε άλλες καλείται η επιχείρηση να καλύψει μέρος (π.χ. το 60%)
της διαφοράς και όχι ολόκληρη.

Σύμφωνα με στοιχεία του 2001, οι καλύψεις (ενέχυρα με μετοχές και άλλα
περιουσιακά στοιχεία) κάλυπταν το 118% του ύψους των μετοχοδανείων. Σήμερα το
ποσό των μετοχοδανείων συνολικού ύψους 1,5 δισ. ευρώ καλύπτεται οριακά.
Ορισμένα τραπεζικά στελέχη εκτιμούν ότι οι καλύψεις βρίσκονται λίγο πιο κάτω
από το ποσό των μετοχοδανείων. Με βάση τα στοιχεία από το μετοχολόγιο που
δίνει στη δημοσιότητα το Χρηματιστήριο, προκύπτει ότι η αξία των μετοχών οκτώ
εισηγμένων που έχουν δοθεί σε τράπεζες ως ενέχυρο ανέρχεται σε περίπου 1 δισ.
ευρώ και αντιστοιχεί περίπου στο 10% της κεφαλαιοποίησής τους.

Το ποσό του 1,5 δισ. ευρώ αντιστοιχεί στο 2% των συνολικών δανείων σε
επιχειρήσεις και νοικοκυριά (7,6 δισ. ευρώ). Τα δάνεια αυτά αφορούν τις εξής
περιπτώσεις:

* 700 εκατ. ευρώ για συμμετοχές

* 520 εκατ. ευρώ για κεφάλαια κίνησης

* 280 εκατ. ευρώ σε χρηματιστηριακές εταιρείες για δανειοδότηση των
πελατών τους (margin account).