Πρόσωπα Το προσωπικό και το δημόσιο

«Θεωρώ καθήκον μου κάποια στιγμή να εξαφανιστώ. Θα πάω να ταΐζω κοτόπουλα
σ’ ένα αγρόκτημα, κάπου».

Βανέσα Ρεντγκρέηβ. «Ξέρω ποιος θα με φροντίζει στα 90 μου… Εγώ θα με φροντίζω»

Στη μακρά πολιτική σταδιοδρομία της, η Βρετανίδα ηθοποιός Βανέσα Ρεντγκρέηβ
έχει χαρακτηριστεί σκληροπυρηνική τροτσκίστρια και προπαγανδίστρια των
Παλαιστινίων. Πλήρωσε την εγγύηση για την αποφυλάκιση ενός μέλους του IRA,
έγινε δεκτή με βασιλικές τιμές στη Λιβύη του Καντάφι και χόρεψε μ’ ένα
Καλάσνικοφ στο στρατευμένο ντοκιμαντέρ της «Ο Παλαιστίνιος», για τη
χρηματοδότηση του οποίου πούλησε το σπίτι της. Έχτισε ένα σχολείο για
στερημένα παιδιά, πριν από δέκα χρόνια πλήρωσε για την καρδιακή επέμβαση της
ετοιμοθάνατης εγγονής ενός Ρώσου ηθοποιού, πιο πρόσφατα δώρισε μισθούς τριών
εβδομάδων στις οικογένειες των ναυτών του μοιραίου υποβρυχίου «Κουρσκ». Στη
δεκαετία του 1990, η υλική συμβολή της σε πολιτικές και ανθρωπιστικές
υποθέσεις – AIDS, πρόσφυγες της Γιουγκοσλαβίας, Τσετσενία – έφτασε τα 125
εκατομμύρια δραχμές.

Αλλά στα 64 της, η μεγάλη ηθοποιός κάνει και την αυτοκριτική της. «Αυτό που
προσωπικά δεν καταλάβαινα για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα», εξηγεί στον
Άντριου Μπίλλεν των «Τάιμς», «είναι πως ό,τι κάνεις στο προσωπικό επίπεδο,
είναι αναπόφευκτα συνδεδεμένο με το ευρύτερο, το δημόσιο. Γι’ αυτό, αν έχεις
ελλείψεις στη μια πλευρά, τότε θα υπάρχει μια πολύ αδύναμη πλευρά και σ’ αυτό
στο οποίο στρέφεις την προσοχή σου. Πιστεύω τώρα ότι και τα δύο είναι
σημαντικά, κάτι που για πολύ καιρό δεν καταλάβαινα».

Πρόκειται για σημαντική πρόοδο, που σημαίνει ότι η πολιτική αποστρατεία της
εκρηκτικής Βανέσας Ρεντγκρέηβ έχει ξεκινήσει, γράφει ο Μπίλεν, και επιτρέπει
στον εαυτό του να της κάνει πιο προσωπικές ερωτήσεις. Δεν ανησυχεί άραγε αν θα
έχει κάποιον να την συνοδεύσει στα γηρατειά; (Με τον τελευταίο γνωστό σύντροφό
της, τον κατά 28 χρόνια μικρότερό της ηθοποιό Ντέηβιντ Χέργουντ, χώρισαν στα
μέσα της δεκαετίας του 1990). «Όχι. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν θα μου άρεσε να
έχω ένα σύντροφο, αλλά ότι δεν με ανησυχεί το να μην έχω». Και δεν αναρωτιέται
ποιος θα την φροντίζει στα 90 της; «Όχι. Το ξέρω ήδη. Εγώ θα με φροντίζω. Το
θεωρώ καθήκον μου να φροντίζω τον εαυτό μου». Βέβαια, αυτό δεν σημαίνει πως
«το δημόσιο» έχει χάσει την αξία του για τη Βανέσα Ρεντγκρέηβ. Ο μαρξισμός
«μετατράπηκε σε ένα μαζικό γιγάντιο μονολιθικό δόγμα», τονίζει, «αλλά υπήρχαν
αυτοί που δεν το αποδέχθηκαν ποτέ και που έγραψαν εναντίον και που δεν
ακολούθησαν αυτό το μονοπάτι και που στράφηκαν να δουν τι συνέβαινε στις
επιστήμες για να μπορέσουν να καταλάβουν καλύτερα, φιλοσοφικά, τι συνέβη». Δεν
μετανιώνει λοιπόν για τίποτε. Ευτυχώς.