Δρόμοι

Η Σουηδία…

… βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα κρίσιμο δίλημμα: το κοινωνικό της κράτος, που
οδήγησε σε μια από τις πιο δίκαιες και ευημερούσες δημοκρατίες του κόσμου,
αποτελεί ένα μοντέλο του παρελθόντος ή έναν οδηγό για το μέλλον; Οι εκλογές
που θα πραγματοποιηθούν στις 16 Σεπτεμβρίου, αλλά κυρίως το δημοψήφισμα για το
ευρώ που έχει αναγγελθεί για το 2003, έχουν φέρει σε πρώτο πλάνο τα υπέρ και
τα κατά μιας μεγαλύτερης ενσωμάτωσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ο Λαρς…

… Όλι, βουλευτής του Κόμματος της Αριστεράς, δεν έχει αμφιβολίες. Το κόμμα
του, που μέχρι το 1990 λεγόταν κομμουνιστικό, δεν είναι απολίθωμα του
παρελθόντος. Στις εκλογές του 1998 έλαβε 12% και 43 βουλευτές, και η στήριξή
του προς την κυβέρνηση του Γκέραν Πέρσον, μαζί με εκείνη των Πρασίνων, θα
παίξουν αποφασιστικό ρόλο στην έκβαση των εκλογών. «Αντιταχθήκαμε το 1994 στην
ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση και αντιτασσόμαστε σήμερα στο ευρώ γιατί
πιστεύουμε ότι απειλεί τη σουηδική δημοκρατία και γιατί δεν συμφωνούμε με την
οικονομική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης», λέει στην εφημερίδα «Ελ Παΐς». «Η
ένταξη στο ευρώ σημαίνει μείωση της φορολογίας, εγκατάλειψη ορισμένων
κοινωνικών στρωμάτων και αποδυνάμωση της μάχης κατά της ανεργίας. Όμως το
σουηδικό κοινωνικό κράτος λειτουργεί ακόμα».

Τα στοιχεία…

… δεν διαψεύδουν τον νεαρό αριστερό βουλευτή. Η ανεργία δεν ξεπερνά το 3,8%,
το ποσοστό του πληθυσμού που απασχολείται ενεργά φτάνει το 77% και οι δημόσιες
δαπάνες παρουσιάζουν από το 1996 πλεόνασμα. Επιπλέον, η Σουηδία είναι πρώτη σε
όλους τους καταλόγους με τους δείκτες ανάπτυξης. Το ερώτημα που θέτουν όμως τα
κόμματα της Δεξιάς είναι πόσο θα συνεχιστεί αυτή η κατάσταση. Οι ηγέτες της
βλέπουν στον ορίζοντα ενδείξεις ότι το σύστημα κλονίζεται. Η παραγωγικότητα
ανά εργαζόμενο μειώθηκε πέρυσι σημαντικά, και στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι πλέον
μεγαλύτερη μόνο από την παραγωγικότητα της Ελλάδας και της Πορτογαλίας. Οι
λίστες αναμονής στην κοινωνική ασφάλιση φουσκώνουν. Και η αποχή στους χώρους
εργασίας, που φτάνει σήμερα το 10%, εξακολουθεί να αυξάνεται.

Οι σοσιαλδημοκράτες…

… κρατούν τις αποστάσεις τους από την κριτική τόσο της Αριστεράς όσο και της
Δεξιάς. Παρά το σοκ του 1998, όταν έλαβαν το χειρότερο ποσοστό της ιστορίας
τους (36,4% και 131 βουλευτές), που τους επέτρεψε όμως να συνεχίσουν να
κυβερνούν, κατάφεραν να ανακτήσουν τη δημοτικότητά τους και θεωρούνται
σίγουροι νικητές στις εκλογές του Σεπτεμβρίου. Το κόμμα ενέκρινε στο περυσινό
του συνέδριο την ένταξη στο ευρώ γιατί, όπως λέει η υπουργός Εξωτερικών Άννα
Λιντ, «είναι επικίνδυνο για ένα μικρό νόμισμα όπως η κορόνα να παραμείνει
απομονωμένο». Όσο για τα συνδικάτα, έχουν εγκρίνει την είσοδο στο ευρώ,
φοβούνται όμως ότι η μεγαλύτερη ενσωμάτωση στην Ευρώπη θα αποφέρει περισσότερα
μειονεκτήματα από πλεονεκτήματα. Παραμένει έτσι το ερώτημα: το σουηδικό
μοντέλο θα μπορέσει να αντισταθεί στις προκλήσεις του ενιαίου νομίσματος;