Δρόμοι

Γαλλία…

… Ιταλία, Ισπανία, Ολλανδία, Πορτογαλία, ίσως αύριο Γερμανία: ποτέ η Δεξιά
δεν ήταν τόσο ισχυρή στην Ευρώπη. Αν προσθέσουμε την παρουσία ενός
Ρεπουμπλικανού στον Λευκό Οίκο και την όλο και μεγαλύτερη σύγκλιση των απόψεων
του Χοσέ Μαρία Αθνάρ και του Τόνι Μπλερ, το συμπέρασμα είναι πως η επιτυχία
των κληρονόμων της Θάτσερ και του Ρήγκαν δεν ήταν ποτέ πιο εντυπωσιακή. Και
όμως, παρά την ιστορική αυτή συγκυρία, θα πρέπει να παρατηρήσουμε ότι στις
χώρες που βρίσκεται στην εξουσία, η Δεξιά εφαρμόζει έναν φιλελευθερισμό
ιδιαίτερα μετριοπαθή. Σαν να ντρέπεται που έχει επιλέξει αυτή την πολιτική.

Για τη Θάτσερ…

… και τον Ρήγκαν, τα πράγματα ήταν απλά: έπρεπε να μειωθεί στο ελάχιστο ο
ρόλος του κράτους και να ανατεθεί η οικονομική ευημερία στις αγορές. Στη
διάθεσή τους είχαν δύο εργαλεία: τη μείωση των φόρων και τις ιδιωτικοποιήσεις.
Στη Βρετανία, προϋπόθεση για την εφαρμογή αυτού του προγράμματος ήταν να
γονατίσουν τα συνδικάτα, που αποτελούσαν τη μοναδική πραγματική αντίσταση.
Είκοσι χρόνια μετά, η Σιδηρά Κυρία μπορεί να υπερηφανεύεται ότι πέτυχε τον
στόχο της: το πανίσχυρο TUC δεν έχει ακόμη συνέλθει.

Ο βασικός…

… κληρονόμος της Θάτσερ στην Ευρώπη είναι σήμερα ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι. Τι
διαφορά όμως ανάμεσα στις δύο εποχές! Δεν χρειάστηκε παρά η κινητοποίηση ενός
και μόνο συνδικάτου, του CGIL, για να αναγκαστεί ο Ιταλός πρωθυπουργός να
αποσύρει τα πιο επίμαχα σημεία ενός νομοσχεδίου για την εργασία και να
ξεκινήσει διαπραγματεύσεις με τους εργαζομένους. Ανάλογες διαφορές
παρατηρούνται και στο οικονομικό επίπεδο. Στο όνομα του ιερού κανόνα του
laissez-faire, ολόκληροι τομείς της βρετανικής βιομηχανίας εξαφανίστηκαν στη
δεκαετία του ’80 ή παραδόθηκαν σε ξένες επιχειρήσεις. Στην Ιταλία, μία από τις
πρώτες ενέργειες της κυβέρνησης Μπερλουσκόνι ήταν να «μπλοκάρει» την άνοδο της
γαλλικής EDF στον όμιλο Montedison. Και τώρα που η FIAT διέρχεται κρίση, ο
πρωθυπουργός δέχθηκε τον πρόεδρό της Πάολο Φρέσκο για να συζητήσουν πώς η
κυβέρνηση θα μπορούσε να βοηθήσει.

Ακόμη…

… και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν ξεφεύγουν από αυτές τις αντιφάσεις. Είτε
πρόκειται για τη βοήθεια προς τις εναέριες μεταφορές είτε για τους
περιορισμούς στις εισαγωγές άνθρακα, την αύξηση των στρατιωτικών δαπανών ή τις
επιδοτήσεις στη γεωργία, η πολιτική του Τζορτζ Μπους δεν θα μπορούσε να είναι
λιγότερο φιλελεύθερη. Σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες όπου κυβερνά, η Δεξιά
γνωρίζει ότι εξελέγη χάρις σε ένα αμφιλεγόμενο πρόγραμμα που υπόσχεται, από τη
μία, λιγότερους δημοσίους υπαλλήλους και λιγότερους φόρους και, από την άλλη,
μεγαλύτερη προστασία των πολιτών από τις απειλές που συνδέονται με την
παγκοσμιοποίηση (μετανάστευση, μετακόμιση εργοστασίων σε άλλες χώρες κ.λπ.).
Αν έχουν γραφεί πολλά για την απώλεια ταυτότητας της ευρωπαϊκής Αριστεράς,
κάτι αντίστοιχο θα μπορούσε να πει κανείς και για τη Δεξιά.