Ζώα του Αιγαίου

Είναι υπερβολικό να διαβάζω κάθε τόσο ότι «εδώ στο παρελθόν υπήρχαν κοπάδια
φώκιας». Η φώκια Monachus monachus έχει αυτό το όνομα, το οποίο προέρχεται από
τις λέξεις μοναχός και/ή μοναχικός. Πράγμα που σημαίνει ότι πάντοτε ζούσε μόνη
της και όχι σε κοπάδια. Σαφέστατα πρέπει να προστατευθεί. Από την άλλη, οι
αριθμοί των εκατοντάδων νησιών και βραχονησίδων που αναφέρουν οι «οικολόγοι»
ότι είναι χώροι φωλιάσματός τους, είναι λάθος. Τούτο, επειδή, αν προσθέσουμε
τις περιοχές αυτές, βγαίνουν περισσότερες. Έχοντας υπόψη και τις μεγάλες
μετακινήσεις τους – από τη Σκόπελο στον Άγιο Ευστράτιο, για παράδειγμα –
εύκολα μετράς δύο και τρεις φορές την ίδια φώκια. Την οποία, ας σημειωθεί, δεν
την μετράνε όταν την βλέπουν, αλλά (συνήθως) όταν την μυρίσουν!

Αξίζει εδώ τον κόπο ν’ αναφερθεί ότι προστάτης των ναυτικών πριν από τον Άγιο
Νικόλαο ήταν ο Άγιος Φωκάς. Δεν γνωρίζω το πώς έγινε – στα αρμόδια όργανα του
Παραδείσου – η αναδόμηση, αλλά γι’ αυτόν το λόγο υπάρχουν και πολλές περιοχές
στο Αιγαίο με ξωκκλήσια αφιερωμένα στον Άγιο Φωκά. Συχνά οι τοποθεσίες αυτές
αναφέρονται ως «του Φωκά». Κάποιοι ευφάνταστοι «οικολόγοι» λοιπόν θεώρησαν ότι
η έκφραση «του Φωκά» σήμαινε περιοχή με φώκιες. Άντε τώρα να επιμένεις ότι
εκεί δεν υπήρχαν φώκιες που εξαφανίσθηκαν, αλλά άγιος που αντικαταστάθηκε.

Σε ό,τι αφορά άλλα είδη της πανίδας, αξίζει ν’ αναφερθεί η παρουσία κάποιων
ερπετών. Έτσι έχουμε μια σαύρα που βγαίνει μόνο στη Μήλο, στην οποία υπάρχει
και μια οχιά. Εδώ, για να πούμε και του στραβού το δίκαιο, η οχιά αυτή δεν
υπάρχει μόνο στη Μήλο αλλά και στη Σίφνο, την Κίμωλο και την Πολύαιγο. Στις
σαλαμάνδρες επίσης υπάρχει μια σοβαρή παρουσία «ιδιομορφιών» με ένα είδος να
εμφανίζεται σε υποείδη, τα οποία συναντώνται ως ενδημικά στα νησιά Κάρπαθο,
Ικαρία, Κάσο και ένα ακόμη στο Καστελλόριζο.

Ο Ν.Σ. Μάργαρης είναι καθηγητής Διαχείρισης Οικοσυστημάτων στο Τμήμα
Διαχείρισης Οικοσυστημάτων Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αιγαίου